Formules=
Ekin= (m.v²)/2
Kernfysica
Hoofdstuk 1: inleiding=
SI-voorvoegsels=
Voorvoegsel Symbool Factor
Terra T 1012
Veelvouden
Giga G 109
Mega M 106
Kilo K 103
Hecto h 102
Deca da 101
100
Deci d 10-1
Centi c 10-2
delen
Milli m 10-3
Micro μ, 10-6
Nano n 10-9
Pico p 10-12
Wat is kernfysica=
Kenfysica=
Onderzoek naar de kernen van atomen
Door onstabiele atoomkernen wordt radioactiviteit uitgestraald.
In de 19de eeuw werden radioactieve stralingen ontdekt
o Door experimenten wordt een automodel verfijnd tot het Standaardmodel van de fysica.
o Er worden deeltjes theoretisch voorspeld (maar later pas waargenomen)
Verschil tss chemische reacties en kernreacties=
Chemische reacties → verandering in de elektronenstructuur van de reagentia.
Kernreactie → verandering in de structuur van de atoomkern van de reagentia.
Hoofdstuk 2: De opbouw van het universum=
Welke deeltjes bestaan een materie uit? Welke krachten bindt deze materie?
Door experimenten werden deeltjes voorspeld en bepaald
The Lage Hadron Collider (=LHC)
Deeltjes versneller; dit machine laat deeltjes met elkaar botsen op een hoge snelheid en neemt de botsingen waar. In Zwitserland
Atoommodel=
Verschillende atoommodellen=
Thomson:
o Thomson beschreef het atoom met het zogenaamde "krentenbolmodel" in 1902. Volgens het
atoommodel van Thomson bestond het atoom uit negatief geladen deeltjes, omgeven door een
positief geladen “soep", als krenten in een bol deeg.
Ruterford:
o Stralingen doorlaten → paar teruggekaatst of ander richting gekregen→ een
positieve kern
Bohr:
o Positieve kern met negatieve elektronen die een stabiele baan rond de kern
hebben.
o A X=
Z
▪ X→ symbool van het element;
▪ A→ massagetal; nucleonengetal →A= Z+n (neutronen)
▪ Z→protonengetal;
materie → molecule → atoom (PSE) → elektronen (fundamentdeeltje)
↘ atoomkern
↘ protonen en neutronen
↘quarks (fundamentdeeltje)
Atoomkern (=nuclide)=
Bestaat uit nucleonen=
Bevat alle massa van het atoom
Nucleonen → protonen (+) en neutronen (neutraal)
Aantal protonen is gelijk aan het aantal elektronen → het aantal neutronen bepaald het element (die is verschillend)
Isotopen (=isotopen nucliden)
o Elementen met dezelfde aantal protonen, maar verschillend aantal neutronen
, o Vb. 42He en 32He
Protonen en neutronen bestaan uit quarks
o Altijd 3 quarks → neutron= 1 up en 2 down spin
↘ proton= 2 up en 1 down spin
2 2 1
o Up= 2/3 e │ proton= 𝑒 + 𝑒 − 𝑒 = 𝑒 │ som = neutraal (0)
3 3 3
2 1 1
Down= -1/3e │ neutron= 𝑒 − 𝑒 − 𝑒 = 0 │
3 3 3
De nuclidenkaart=
Een kaart met de rangschikking van atomen volgens aantal protonen (z)
dezelfde z → dezelfde naam en chemische eigenschappen
Het Standaardmodel=
Beschrijving van de deeltjes en de wisselwerking (=krachten) tussen de deeltjes.
Generatie I en II en III=
Zijn feromonen (fermionen) (totaal 12)
Leptonen en quarks
o Leptonen kunnen alleen vorkomen
o Quarks kunnen NIET alleen voorkomen, 1 of meerdere quarks nodig
Generatie I:
o Komt voor in de omgeving rond ons
Garantie II en III:
o Komen enkel voor in de cosmetische stralingen( ruimte→ zon)(hoge snelheden botsingen)
o Ze zijn instabiel → ze bestaan kort→ vervallen naar generatie I
Quarks en leptonen en antideeltjes en higgs=
Quarks:
o Verschillende massa
2 1
o = 𝑒 𝑜𝑓 − 𝑒
3 3
o Nooit alleen
o Up en down= stabiel= rondom ons
Andere= instabiel → vervellen
Leptonen:
o Verschillende massa
o Neutraal of e-
o Bestaan afzonderlijk
o e- = stabiel= rondom ons
neutrino’s= komen vrij bij radioactief vervel (zonstralingen)
antideeltjes:
o elk deeltje heeft een antideeltje
▪ dezelfde masse, verstillende lading (vb. e- →e+ of 𝑒̅
o komen voor in kosmetische stralingen en kernreacties
o Annihilatie= een deeltjes botst met zijn antideeltje → energie komt vrij en deeltje stopt met bestaan
Higgs:
o Deeltje dat er voor zorgt dat een ander deeltje een massa krijgt
Wisselwerkingen tussen elementaire deeltjes=
gravitationele wisselwerking:
o Tss deeltje en deeltje
o Deeltjes worden behouden
o Met massa’s en leptonen en quarks
o graviton (=boodschapper deeltje) dit is hypothetisch
o heel grote reikwijdte
Eletrmagnaitische wisselwerking
o Tss lading en lading
o Deeltjes worden behouden
o Met Q(ladingen) en leptonen en quarks
o foton (=boodschapper deeltje)
o heel grote reikwijdte
Zwakke wisselwerking
o Tss kern en kern
o Deeltjes worden behouden
o Met quarks
o boson (=boodschapper deeltje)
o beperkte reikwijdte
Sterke wisselwerking
o Deeltjes worden behouden
o Met quarks en leptonen
o gluon (=boodschapper deeltje)
o kleine reikwijdte
Ekin= (m.v²)/2
Kernfysica
Hoofdstuk 1: inleiding=
SI-voorvoegsels=
Voorvoegsel Symbool Factor
Terra T 1012
Veelvouden
Giga G 109
Mega M 106
Kilo K 103
Hecto h 102
Deca da 101
100
Deci d 10-1
Centi c 10-2
delen
Milli m 10-3
Micro μ, 10-6
Nano n 10-9
Pico p 10-12
Wat is kernfysica=
Kenfysica=
Onderzoek naar de kernen van atomen
Door onstabiele atoomkernen wordt radioactiviteit uitgestraald.
In de 19de eeuw werden radioactieve stralingen ontdekt
o Door experimenten wordt een automodel verfijnd tot het Standaardmodel van de fysica.
o Er worden deeltjes theoretisch voorspeld (maar later pas waargenomen)
Verschil tss chemische reacties en kernreacties=
Chemische reacties → verandering in de elektronenstructuur van de reagentia.
Kernreactie → verandering in de structuur van de atoomkern van de reagentia.
Hoofdstuk 2: De opbouw van het universum=
Welke deeltjes bestaan een materie uit? Welke krachten bindt deze materie?
Door experimenten werden deeltjes voorspeld en bepaald
The Lage Hadron Collider (=LHC)
Deeltjes versneller; dit machine laat deeltjes met elkaar botsen op een hoge snelheid en neemt de botsingen waar. In Zwitserland
Atoommodel=
Verschillende atoommodellen=
Thomson:
o Thomson beschreef het atoom met het zogenaamde "krentenbolmodel" in 1902. Volgens het
atoommodel van Thomson bestond het atoom uit negatief geladen deeltjes, omgeven door een
positief geladen “soep", als krenten in een bol deeg.
Ruterford:
o Stralingen doorlaten → paar teruggekaatst of ander richting gekregen→ een
positieve kern
Bohr:
o Positieve kern met negatieve elektronen die een stabiele baan rond de kern
hebben.
o A X=
Z
▪ X→ symbool van het element;
▪ A→ massagetal; nucleonengetal →A= Z+n (neutronen)
▪ Z→protonengetal;
materie → molecule → atoom (PSE) → elektronen (fundamentdeeltje)
↘ atoomkern
↘ protonen en neutronen
↘quarks (fundamentdeeltje)
Atoomkern (=nuclide)=
Bestaat uit nucleonen=
Bevat alle massa van het atoom
Nucleonen → protonen (+) en neutronen (neutraal)
Aantal protonen is gelijk aan het aantal elektronen → het aantal neutronen bepaald het element (die is verschillend)
Isotopen (=isotopen nucliden)
o Elementen met dezelfde aantal protonen, maar verschillend aantal neutronen
, o Vb. 42He en 32He
Protonen en neutronen bestaan uit quarks
o Altijd 3 quarks → neutron= 1 up en 2 down spin
↘ proton= 2 up en 1 down spin
2 2 1
o Up= 2/3 e │ proton= 𝑒 + 𝑒 − 𝑒 = 𝑒 │ som = neutraal (0)
3 3 3
2 1 1
Down= -1/3e │ neutron= 𝑒 − 𝑒 − 𝑒 = 0 │
3 3 3
De nuclidenkaart=
Een kaart met de rangschikking van atomen volgens aantal protonen (z)
dezelfde z → dezelfde naam en chemische eigenschappen
Het Standaardmodel=
Beschrijving van de deeltjes en de wisselwerking (=krachten) tussen de deeltjes.
Generatie I en II en III=
Zijn feromonen (fermionen) (totaal 12)
Leptonen en quarks
o Leptonen kunnen alleen vorkomen
o Quarks kunnen NIET alleen voorkomen, 1 of meerdere quarks nodig
Generatie I:
o Komt voor in de omgeving rond ons
Garantie II en III:
o Komen enkel voor in de cosmetische stralingen( ruimte→ zon)(hoge snelheden botsingen)
o Ze zijn instabiel → ze bestaan kort→ vervallen naar generatie I
Quarks en leptonen en antideeltjes en higgs=
Quarks:
o Verschillende massa
2 1
o = 𝑒 𝑜𝑓 − 𝑒
3 3
o Nooit alleen
o Up en down= stabiel= rondom ons
Andere= instabiel → vervellen
Leptonen:
o Verschillende massa
o Neutraal of e-
o Bestaan afzonderlijk
o e- = stabiel= rondom ons
neutrino’s= komen vrij bij radioactief vervel (zonstralingen)
antideeltjes:
o elk deeltje heeft een antideeltje
▪ dezelfde masse, verstillende lading (vb. e- →e+ of 𝑒̅
o komen voor in kosmetische stralingen en kernreacties
o Annihilatie= een deeltjes botst met zijn antideeltje → energie komt vrij en deeltje stopt met bestaan
Higgs:
o Deeltje dat er voor zorgt dat een ander deeltje een massa krijgt
Wisselwerkingen tussen elementaire deeltjes=
gravitationele wisselwerking:
o Tss deeltje en deeltje
o Deeltjes worden behouden
o Met massa’s en leptonen en quarks
o graviton (=boodschapper deeltje) dit is hypothetisch
o heel grote reikwijdte
Eletrmagnaitische wisselwerking
o Tss lading en lading
o Deeltjes worden behouden
o Met Q(ladingen) en leptonen en quarks
o foton (=boodschapper deeltje)
o heel grote reikwijdte
Zwakke wisselwerking
o Tss kern en kern
o Deeltjes worden behouden
o Met quarks
o boson (=boodschapper deeltje)
o beperkte reikwijdte
Sterke wisselwerking
o Deeltjes worden behouden
o Met quarks en leptonen
o gluon (=boodschapper deeltje)
o kleine reikwijdte
