DEEL 1: INLEIDING _________________________________________________ 1
Overzicht fiscale procedure __________________________________________________ 1
Normeringsbevoegdheid _____________________________________________________ 4
Lokaal niveau ______________________________________________________________________ 4
Regionaal niveau ___________________________________________________________________ 5
Federaal niveau ____________________________________________________________________ 7
DEEL 2: ALGEMENE BEGINSELEN____________________________________ 7
Hoofdstuk 1: Fundamentele rechten __________________________________________ 7
1. Recht op privéleven ______________________________________________________________ 7
2. Recht op bescherming van de persoonsgegevens __________________________________ 11
3. Recht op een gelijke behandeling _________________________________________________ 13
4. Recht op een eerlijk proces ______________________________________________________ 13
Recht op toegang tot rechter ______________________________________________________________ 15
Zwijgrecht (right to remain silent) __________________________________________________________ 18
Recht op bijstand advocaat (art. 6 § 3 EVRM) _______________________________________________ 22
5. Recht op toegang tot bestuursdocumenten ________________________________________ 23
6. Recht op een doeltreffende voorziening in rechte___________________________________ 23
7. Non bis in idem _________________________________________________________________ 23
8. Recht op eigendom ______________________________________________________________ 23
Hoofdstuk 2: Beginselen van Administratief recht ____________________________ 23
1. Verbod van machtsafwending (legaliteitsbeginsel) _________________________________ 24
2. De motiveringsplicht ____________________________________________________________ 24
3. Rechtszekerheid - vertrouwensbeginsel ___________________________________________ 25
4. Het zorgvuldigheidsbeginsel (cf. leerstuk onrechtmatige daad) ______________________ 25
5. Het redelijkheidbeginsel en verbod op willekeur____________________________________ 26
DEEL 3: AANGIFTE EN RAPPORTERING _____________________________ 27
Hoofdstuk 1: Inleiding _______________________________________________________ 27
Hoofdstuk 2: De aangifteverplichting(en) in de Inkomstenbelasting (cf. Artikelen
305 – 314bis WIB92) _________________________________________________________ 28
1. Algemene aangifte art. 305 WIB92 – wie? __________________________________________ 29
2. Uitzonderingen op de aangifteplicht ( art. 306 WIB92 en 178 KBWIB92) – voorstel van
vereenvoudigde aangifte ___________________________________________________________ 29
3. Vorm van de aangifte ____________________________________________________________ 30
4. Inhoud van de aangifte ___________________________________________________________ 30
Formulier 270 MLH (307, § 2/2 WIB92) _____________________________________________________ 31
Personenbelasting (307 § 1/1 WIB92) ______________________________________________________ 31
Rechtspersonenbelasting (307 § 1/3 WIB92) ________________________________________________ 31
Vennootschapsbelasting / BNI-vennootschappen (artikel 307, § 1/2 WIB92) __________________ 31
5. Termijn van de aangifte __________________________________________________________ 32
Personenbelasting en belasting der niet-inwoner/natuurlijke personen _______________________ 32
, Vennootschapsbelasting, rechtspersonenbelasting en belasting der niet-
inwoners/rechtspersonen (art. 310 WIB 1992) ______________________________________________ 32
Verlenging van de aangiftetermijn _________________________________________________________ 32
6. Bijzondere aangiftes _____________________________________________________________ 33
7. Gevolgen van de niet-aangifte, laattijdige, onvolledige of onjuiste aangifte ____________ 33
Hoofdstuk 3: De aangifteverplichting(en) in de BTW ___________________________ 33
DEEL 4: CONTROLE ________________________________________________ 34
Hoofdstuk 1: Inleiding _______________________________________________________ 34
Hoofdstuk 2: Onderzoekstermijnen __________________________________________ 35
1. Duur van het onderzoek __________________________________________________________ 35
PERIODE VOORAFGAAND AAN AANSLAGJAAR 2023 ________________________________________ 35
PERIODE VANAF AANSLAGJAAR 2023 (WET 22 november 2022) ______________________________ 37
PERIODE VANAF AANSLAGJAAR 2023 (wet diverse bepalingen) ______________________________ 40
2. Vereiste van voorafgaande kennisgeving __________________________________________ 42
3. Bijzondere onderzoekstermijnen (art. 333/2) _______________________________________ 44
4. Omvang van het onderzoek ______________________________________________________ 46
Hoofdstuk 3: Onderzoeksbevoegdheden _____________________________________ 48
1. Onderzoeksbevoegdheden ten aanzien van de belastingplichtige____________________ 48
Boekenonderzoek (art. 315 en 315bis WIB92) (art. 60-61 WBTW) _____________________________ 48
Vraag om inlichtingen ( art. 316 WIB92 )(art. 62 WBTW) ______________________________________ 52
Fiscale visitatie ( art. 319 WIB92 ) (art. 63 WBTW) ___________________________________________ 53
Specifieke boekhoudverplichtingen (art. 320, 320/1 en 321 WIB92) ___________________________ 55
Specifieke rapporteringsverplichtingen (art. 321/1-321/7, 321bis, 321ter, 321quater WIB92) ___ 56
2. Onderzoeksbevoegdheden ten aanzien van derden ________________________________ 56
DERDENONDERZOEK TEN AANZIEN VAN BEPAALDE PERSONEN (art. 322, § 1 WIB92 ) ________ 57
DERDENONDERZOEK TEN AANZIEN VAN ONBEPAALDE PERSONEN (art. 323 WIB92 ) _________ 58
SPECIFIEKE RAPPORTERINGSVERPLICHTINGEN VAN DERDEN ______________________________ 59
Zijn er derden die medewerking kunnen weigeren? __________________________________________ 59
DERDENONDERZOEK IN DE PUBLIEKE SECTOR (art. 327 WIB92 ) ____________________________ 62
3. Andere bronnen van informatie? __________________________________________________ 63
DEEL 5: EUROPESE FISCALE VESTIGINGSBIJSTAND _________________ 63
Hoofdstuk 1: Inleiding _______________________________________________________ 63
Hoofdstuk 2: Vormen van vestigingsbijstand _________________________________ 64
1. Gegevensuitwisseling ___________________________________________________________ 65
Spontane gegevensuitwisseling ___________________________________________________________ 66
Gegevensuitwisseling op verzoek __________________________________________________________ 66
Automatische gegevensuitwisseling _______________________________________________________ 67
Financiële informatie (dac 2) ___________________________________________________________ 68
Regulatoir raamwerk ________________________________________________________________ 69
Verplichtingen ______________________________________________________________________ 71
Grensoverschrijdende rulings en verrekenprijsafspraken (dac 3) ___________________________ 72
Regulatoir Raamwerk ________________________________________________________________ 72
Verplichtingen ______________________________________________________________________ 74
, Landenrapporten (dac 4) _______________________________________________________________ 75
Regulatoir Raamwerk ________________________________________________________________ 75
Verplichtingen ______________________________________________________________________ 76
Antiwitwas inlichtingen ________________________________________________________________ 77
Grensoverschrijdende constructies _____________________________________________________ 77
Regulatoir Raamwerk ________________________________________________________________ 78
Verplichtingen ______________________________________________________________________ 81
Digitale platformeconomie _____________________________________________________________ 82
Toepassing van het raamwerk: ‘platform’ ______________________________________________ 83
Rapporterende Platformexploitant ____________________________________________________ 83
Verplichtingen voor Rapporterende Platformexploitanten ______________________________ 84
Crypto-activa _________________________________________________________________________ 85
Regulatoir raamwerk ________________________________________________________________ 85
Verplichtingen ______________________________________________________________________ 88
Pillar ii ________________________________________________________________________________ 89
2. Gezamenlijke en gelijktijdige fiscale controles _____________________________________ 89
Regulatoir Raamwerk _____________________________________________________________________ 90
Hoofdstuk 3: Fundamentele vraagstukken ___________________________________ 91
DEEL 6: BEWIJS ___________________________________________________ 93
Hoofdstuk 1: Bewijslast _____________________________________________________ 93
Hoofdstuk 2: Bewijskracht ___________________________________________________ 94
Hoofdstuk 3: Bewijsmiddelen ________________________________________________ 94
1. Vermoedensbewijs ______________________________________________________________ 95
Feitelijke vermoedens ____________________________________________________________________ 95
Wettelijke vermoedens ___________________________________________________________________ 95
Hoofdstuk 4: Lot van onrechtmatig verkregen bewijs __________________________ 99
DEEL 7: VESTIGING _______________________________________________ 101
Hoofdstuk 1: De aanslagprocedure in de Inkomstenbelastingen______________ 102
1. De procedure van wijziging van aangifte (art. 346 WIB92) ___________________________ 102
2. De procedure van aanslag van ambtswege (art. 351 WIB92) ________________________ 105
3. De aanslagtermijnen (H6 van titel VI in WIB) ______________________________________ 108
De gewone aanslagtermijn (art. 353 en 359 WIB92) ________________________________________ 108
De buitengewone aanslagtermijnen ( art. 354 WIB92 ) ______________________________________ 109
de bijzondere aanslagtermijnen (art. 355 en 356 wib92) ____________________________________ 109
Vernietiging tijdens administratieve fase ________________________________________________ 110
Vernietiging tijdens de gerechtelijke fase _______________________________________________ 111
De uitzonderlijke aanslagtermijnen ( art. 358 WIB92 ) ______________________________________ 112
4. Inkohiering en aanslagbiljet _____________________________________________________ 113
DEEL 8: GESCHILLEN _____________________________________________ 114
Hoofdstuk 1: Directe belastingen - verplichte administratieve procedure _____ 115
1. De bezwaarprocedure ( art. 366 e.v. WIB92 ) ______________________________________ 115
Bezwaarrecht ___________________________________________________________________________ 116
, Voorwerp van het bezwaar _______________________________________________________________ 116
Wijze van bezwaar ______________________________________________________________________ 117
Bezwaartermijn _________________________________________________________________________ 117
Plaats en indiening van het bezwaar (366 WIB92) __________________________________________ 117
onderzoek en hoor- en inzagerecht _______________________________________________________ 117
Beslissing van de adviseur-generaal (375 WIB92) __________________________________________ 118
Reactie op beslissing adviseur-generaal __________________________________________________ 118
2. De rechtzettingsprocedure (artikel 375, §1/1 WIB92) ______________________________ 119
3. De procedure van ambtshalve ontheffing ( art. 376 e.v. WIB92) _____________________ 120
Hoofdstuk 2: Gerechtelijke fase ____________________________________________ 121
1. Procedure dwangsom __________________________________________________________ 122
Overzicht fiscale procedure __________________________________________________ 1
Normeringsbevoegdheid _____________________________________________________ 4
Lokaal niveau ______________________________________________________________________ 4
Regionaal niveau ___________________________________________________________________ 5
Federaal niveau ____________________________________________________________________ 7
DEEL 2: ALGEMENE BEGINSELEN____________________________________ 7
Hoofdstuk 1: Fundamentele rechten __________________________________________ 7
1. Recht op privéleven ______________________________________________________________ 7
2. Recht op bescherming van de persoonsgegevens __________________________________ 11
3. Recht op een gelijke behandeling _________________________________________________ 13
4. Recht op een eerlijk proces ______________________________________________________ 13
Recht op toegang tot rechter ______________________________________________________________ 15
Zwijgrecht (right to remain silent) __________________________________________________________ 18
Recht op bijstand advocaat (art. 6 § 3 EVRM) _______________________________________________ 22
5. Recht op toegang tot bestuursdocumenten ________________________________________ 23
6. Recht op een doeltreffende voorziening in rechte___________________________________ 23
7. Non bis in idem _________________________________________________________________ 23
8. Recht op eigendom ______________________________________________________________ 23
Hoofdstuk 2: Beginselen van Administratief recht ____________________________ 23
1. Verbod van machtsafwending (legaliteitsbeginsel) _________________________________ 24
2. De motiveringsplicht ____________________________________________________________ 24
3. Rechtszekerheid - vertrouwensbeginsel ___________________________________________ 25
4. Het zorgvuldigheidsbeginsel (cf. leerstuk onrechtmatige daad) ______________________ 25
5. Het redelijkheidbeginsel en verbod op willekeur____________________________________ 26
DEEL 3: AANGIFTE EN RAPPORTERING _____________________________ 27
Hoofdstuk 1: Inleiding _______________________________________________________ 27
Hoofdstuk 2: De aangifteverplichting(en) in de Inkomstenbelasting (cf. Artikelen
305 – 314bis WIB92) _________________________________________________________ 28
1. Algemene aangifte art. 305 WIB92 – wie? __________________________________________ 29
2. Uitzonderingen op de aangifteplicht ( art. 306 WIB92 en 178 KBWIB92) – voorstel van
vereenvoudigde aangifte ___________________________________________________________ 29
3. Vorm van de aangifte ____________________________________________________________ 30
4. Inhoud van de aangifte ___________________________________________________________ 30
Formulier 270 MLH (307, § 2/2 WIB92) _____________________________________________________ 31
Personenbelasting (307 § 1/1 WIB92) ______________________________________________________ 31
Rechtspersonenbelasting (307 § 1/3 WIB92) ________________________________________________ 31
Vennootschapsbelasting / BNI-vennootschappen (artikel 307, § 1/2 WIB92) __________________ 31
5. Termijn van de aangifte __________________________________________________________ 32
Personenbelasting en belasting der niet-inwoner/natuurlijke personen _______________________ 32
, Vennootschapsbelasting, rechtspersonenbelasting en belasting der niet-
inwoners/rechtspersonen (art. 310 WIB 1992) ______________________________________________ 32
Verlenging van de aangiftetermijn _________________________________________________________ 32
6. Bijzondere aangiftes _____________________________________________________________ 33
7. Gevolgen van de niet-aangifte, laattijdige, onvolledige of onjuiste aangifte ____________ 33
Hoofdstuk 3: De aangifteverplichting(en) in de BTW ___________________________ 33
DEEL 4: CONTROLE ________________________________________________ 34
Hoofdstuk 1: Inleiding _______________________________________________________ 34
Hoofdstuk 2: Onderzoekstermijnen __________________________________________ 35
1. Duur van het onderzoek __________________________________________________________ 35
PERIODE VOORAFGAAND AAN AANSLAGJAAR 2023 ________________________________________ 35
PERIODE VANAF AANSLAGJAAR 2023 (WET 22 november 2022) ______________________________ 37
PERIODE VANAF AANSLAGJAAR 2023 (wet diverse bepalingen) ______________________________ 40
2. Vereiste van voorafgaande kennisgeving __________________________________________ 42
3. Bijzondere onderzoekstermijnen (art. 333/2) _______________________________________ 44
4. Omvang van het onderzoek ______________________________________________________ 46
Hoofdstuk 3: Onderzoeksbevoegdheden _____________________________________ 48
1. Onderzoeksbevoegdheden ten aanzien van de belastingplichtige____________________ 48
Boekenonderzoek (art. 315 en 315bis WIB92) (art. 60-61 WBTW) _____________________________ 48
Vraag om inlichtingen ( art. 316 WIB92 )(art. 62 WBTW) ______________________________________ 52
Fiscale visitatie ( art. 319 WIB92 ) (art. 63 WBTW) ___________________________________________ 53
Specifieke boekhoudverplichtingen (art. 320, 320/1 en 321 WIB92) ___________________________ 55
Specifieke rapporteringsverplichtingen (art. 321/1-321/7, 321bis, 321ter, 321quater WIB92) ___ 56
2. Onderzoeksbevoegdheden ten aanzien van derden ________________________________ 56
DERDENONDERZOEK TEN AANZIEN VAN BEPAALDE PERSONEN (art. 322, § 1 WIB92 ) ________ 57
DERDENONDERZOEK TEN AANZIEN VAN ONBEPAALDE PERSONEN (art. 323 WIB92 ) _________ 58
SPECIFIEKE RAPPORTERINGSVERPLICHTINGEN VAN DERDEN ______________________________ 59
Zijn er derden die medewerking kunnen weigeren? __________________________________________ 59
DERDENONDERZOEK IN DE PUBLIEKE SECTOR (art. 327 WIB92 ) ____________________________ 62
3. Andere bronnen van informatie? __________________________________________________ 63
DEEL 5: EUROPESE FISCALE VESTIGINGSBIJSTAND _________________ 63
Hoofdstuk 1: Inleiding _______________________________________________________ 63
Hoofdstuk 2: Vormen van vestigingsbijstand _________________________________ 64
1. Gegevensuitwisseling ___________________________________________________________ 65
Spontane gegevensuitwisseling ___________________________________________________________ 66
Gegevensuitwisseling op verzoek __________________________________________________________ 66
Automatische gegevensuitwisseling _______________________________________________________ 67
Financiële informatie (dac 2) ___________________________________________________________ 68
Regulatoir raamwerk ________________________________________________________________ 69
Verplichtingen ______________________________________________________________________ 71
Grensoverschrijdende rulings en verrekenprijsafspraken (dac 3) ___________________________ 72
Regulatoir Raamwerk ________________________________________________________________ 72
Verplichtingen ______________________________________________________________________ 74
, Landenrapporten (dac 4) _______________________________________________________________ 75
Regulatoir Raamwerk ________________________________________________________________ 75
Verplichtingen ______________________________________________________________________ 76
Antiwitwas inlichtingen ________________________________________________________________ 77
Grensoverschrijdende constructies _____________________________________________________ 77
Regulatoir Raamwerk ________________________________________________________________ 78
Verplichtingen ______________________________________________________________________ 81
Digitale platformeconomie _____________________________________________________________ 82
Toepassing van het raamwerk: ‘platform’ ______________________________________________ 83
Rapporterende Platformexploitant ____________________________________________________ 83
Verplichtingen voor Rapporterende Platformexploitanten ______________________________ 84
Crypto-activa _________________________________________________________________________ 85
Regulatoir raamwerk ________________________________________________________________ 85
Verplichtingen ______________________________________________________________________ 88
Pillar ii ________________________________________________________________________________ 89
2. Gezamenlijke en gelijktijdige fiscale controles _____________________________________ 89
Regulatoir Raamwerk _____________________________________________________________________ 90
Hoofdstuk 3: Fundamentele vraagstukken ___________________________________ 91
DEEL 6: BEWIJS ___________________________________________________ 93
Hoofdstuk 1: Bewijslast _____________________________________________________ 93
Hoofdstuk 2: Bewijskracht ___________________________________________________ 94
Hoofdstuk 3: Bewijsmiddelen ________________________________________________ 94
1. Vermoedensbewijs ______________________________________________________________ 95
Feitelijke vermoedens ____________________________________________________________________ 95
Wettelijke vermoedens ___________________________________________________________________ 95
Hoofdstuk 4: Lot van onrechtmatig verkregen bewijs __________________________ 99
DEEL 7: VESTIGING _______________________________________________ 101
Hoofdstuk 1: De aanslagprocedure in de Inkomstenbelastingen______________ 102
1. De procedure van wijziging van aangifte (art. 346 WIB92) ___________________________ 102
2. De procedure van aanslag van ambtswege (art. 351 WIB92) ________________________ 105
3. De aanslagtermijnen (H6 van titel VI in WIB) ______________________________________ 108
De gewone aanslagtermijn (art. 353 en 359 WIB92) ________________________________________ 108
De buitengewone aanslagtermijnen ( art. 354 WIB92 ) ______________________________________ 109
de bijzondere aanslagtermijnen (art. 355 en 356 wib92) ____________________________________ 109
Vernietiging tijdens administratieve fase ________________________________________________ 110
Vernietiging tijdens de gerechtelijke fase _______________________________________________ 111
De uitzonderlijke aanslagtermijnen ( art. 358 WIB92 ) ______________________________________ 112
4. Inkohiering en aanslagbiljet _____________________________________________________ 113
DEEL 8: GESCHILLEN _____________________________________________ 114
Hoofdstuk 1: Directe belastingen - verplichte administratieve procedure _____ 115
1. De bezwaarprocedure ( art. 366 e.v. WIB92 ) ______________________________________ 115
Bezwaarrecht ___________________________________________________________________________ 116
, Voorwerp van het bezwaar _______________________________________________________________ 116
Wijze van bezwaar ______________________________________________________________________ 117
Bezwaartermijn _________________________________________________________________________ 117
Plaats en indiening van het bezwaar (366 WIB92) __________________________________________ 117
onderzoek en hoor- en inzagerecht _______________________________________________________ 117
Beslissing van de adviseur-generaal (375 WIB92) __________________________________________ 118
Reactie op beslissing adviseur-generaal __________________________________________________ 118
2. De rechtzettingsprocedure (artikel 375, §1/1 WIB92) ______________________________ 119
3. De procedure van ambtshalve ontheffing ( art. 376 e.v. WIB92) _____________________ 120
Hoofdstuk 2: Gerechtelijke fase ____________________________________________ 121
1. Procedure dwangsom __________________________________________________________ 122
