Inleiding tot het recht: internationaal recht
a. Internationale instellingen
i. Verenigde Naties (VN / UNO) ⇒ geen supranationale instelling, maar
internationale instelling
Na WOII → 1945 werd het opgericht
Doelstellingen
1. Internationale vrede en veiligheid (193 landen die aangesloten zijn)
→ art. 1, lid 1 HVN
2. Zelfbeschikkingsrecht = ongeacht waar je woont, heb je het recht om zelf beslissingen
als volk / staat te nemen
→ art. 1, lid 2 HVN
3. Eerbiedigen rechten van de mens (UVRM)
→ art. 1, lid 3 HVN
Organen
- Politiek:
- Algemene Vergadering → belangrijkste politieke orgaan
→ max. 5 leden per staat + 1 keer per jaar samenkomen
⇒ nemen geen bindende beslissingen
→ art. 9 HVN en art. 10 HVN
- Veiligheidsraad → bestaat uit 15 leden, waarvan 5 permanente leden
(China, Rusland, VS, VK, Frankrijk) ⇒ hebben een vetorecht
⇒ neemt wel bindende beslissingen = resolutie
- 9/15 leden moeten ja stemmen, waarvan die 9 ook ja stemmen
→ taak: zorgen voor internationale vrede en veiligheid wordt gewaarborgd
vb: bij oorlogsgebied kan de Veiligheidsraad de ‘blauwhelmen’ sturen
→ art. 23 HVN en art. 24 HVN
- Economisch en sociaal:
- ECOSOC → niet veel van weten
- Gerechtelijk:
- Internationaal Gerechtshof (Den Haag): zorgt ervoor dat de rechten van de
mensen worden nageleefd door de lidstaten
→ NIET Internationaal Strafhof ⇒ kan staten of personen veroordelen
tegenover oorlogsmisdrijven
ii. Raad van Europa
→ voorloper EU
→ tweede initiatief na WOII voor samenwerking: is niet echt gelukt, daarna EGKS opgericht
Verenigt de meeste Europese landen (47 landen)
- Niet alleen EU landen, maar ook Turkije en Rusland
Doelstellingen:
- Bescherming mensenrechten op Europees niveau
- Ontwikkeling van cultuur en wetenschap
EVRM ⇒ zie codex
, - Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden
- Rome 1950
Europees Hof voor de Rechten van de Mens
Europees Hof voor de Rechten van de Mens
→ titel 2, EVRM
- Straatsburg
- EVRM interpreteren en toepassen
- Klacht kan worden ingediend door:
- Lidstaten
- NGO’s = niet-gouvernementele organisaties (los van een nationale overheid
opgericht)
vb: Greenpeace, Amnesty
- Particulieren
vb: Els Clottemans → parachutemoord
Klacht enkel mogelijk bij (nadat alle nationale rechtsmiddelen zijn uitgeput):
- Schending van grondrechten (EVRM)
→ eerst alle nationale instellingen uitgeput zijn
- Tegen een publiekrechtelijke instantie
b. Supranationale instellingen
i. Europese Unie
1. Doelstellingen van de Europese Unie
→ zie VWEU
Economische samenwerking en integratie
⇒ exclusieve bevoegdheden: (art. 3, lid 1 VWEU)
- Douane
- Monetair beleid (voor €-landen)
- Handelspolitiek
Politieke Unie
⇒ gedeelde bevoegdheden: zowel de LS als ⇒ ondersteunende bevoegdheden: de LS
EU nemen de beslissingen mag beslissingen, maar EU biedt steun aan
→ art. 4, lid 1 VWEU → art. 6 VWEU
Milieu, consumentenbescherming, vervoer, Industrie, cultuur, toerisme, onderwijs, sport
energie → niet kennen
→ niet kennen
! subsidiariteitsbeginsel ⇒ alles waar de Unie NIET bevoegd voor is
(art. 5, alinea 3, lid 1 VWEU)
= de LS mogen zelf beslissingen nemen op alle vlakken als de Unie NIET bevoegd is, tenzij
gevolgen van omvang en gevolgen kan de EU toch beslissen
2. Historiek van de Europese Unie
Europees integratieproces: Uitbreidingen:
a. Internationale instellingen
i. Verenigde Naties (VN / UNO) ⇒ geen supranationale instelling, maar
internationale instelling
Na WOII → 1945 werd het opgericht
Doelstellingen
1. Internationale vrede en veiligheid (193 landen die aangesloten zijn)
→ art. 1, lid 1 HVN
2. Zelfbeschikkingsrecht = ongeacht waar je woont, heb je het recht om zelf beslissingen
als volk / staat te nemen
→ art. 1, lid 2 HVN
3. Eerbiedigen rechten van de mens (UVRM)
→ art. 1, lid 3 HVN
Organen
- Politiek:
- Algemene Vergadering → belangrijkste politieke orgaan
→ max. 5 leden per staat + 1 keer per jaar samenkomen
⇒ nemen geen bindende beslissingen
→ art. 9 HVN en art. 10 HVN
- Veiligheidsraad → bestaat uit 15 leden, waarvan 5 permanente leden
(China, Rusland, VS, VK, Frankrijk) ⇒ hebben een vetorecht
⇒ neemt wel bindende beslissingen = resolutie
- 9/15 leden moeten ja stemmen, waarvan die 9 ook ja stemmen
→ taak: zorgen voor internationale vrede en veiligheid wordt gewaarborgd
vb: bij oorlogsgebied kan de Veiligheidsraad de ‘blauwhelmen’ sturen
→ art. 23 HVN en art. 24 HVN
- Economisch en sociaal:
- ECOSOC → niet veel van weten
- Gerechtelijk:
- Internationaal Gerechtshof (Den Haag): zorgt ervoor dat de rechten van de
mensen worden nageleefd door de lidstaten
→ NIET Internationaal Strafhof ⇒ kan staten of personen veroordelen
tegenover oorlogsmisdrijven
ii. Raad van Europa
→ voorloper EU
→ tweede initiatief na WOII voor samenwerking: is niet echt gelukt, daarna EGKS opgericht
Verenigt de meeste Europese landen (47 landen)
- Niet alleen EU landen, maar ook Turkije en Rusland
Doelstellingen:
- Bescherming mensenrechten op Europees niveau
- Ontwikkeling van cultuur en wetenschap
EVRM ⇒ zie codex
, - Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden
- Rome 1950
Europees Hof voor de Rechten van de Mens
Europees Hof voor de Rechten van de Mens
→ titel 2, EVRM
- Straatsburg
- EVRM interpreteren en toepassen
- Klacht kan worden ingediend door:
- Lidstaten
- NGO’s = niet-gouvernementele organisaties (los van een nationale overheid
opgericht)
vb: Greenpeace, Amnesty
- Particulieren
vb: Els Clottemans → parachutemoord
Klacht enkel mogelijk bij (nadat alle nationale rechtsmiddelen zijn uitgeput):
- Schending van grondrechten (EVRM)
→ eerst alle nationale instellingen uitgeput zijn
- Tegen een publiekrechtelijke instantie
b. Supranationale instellingen
i. Europese Unie
1. Doelstellingen van de Europese Unie
→ zie VWEU
Economische samenwerking en integratie
⇒ exclusieve bevoegdheden: (art. 3, lid 1 VWEU)
- Douane
- Monetair beleid (voor €-landen)
- Handelspolitiek
Politieke Unie
⇒ gedeelde bevoegdheden: zowel de LS als ⇒ ondersteunende bevoegdheden: de LS
EU nemen de beslissingen mag beslissingen, maar EU biedt steun aan
→ art. 4, lid 1 VWEU → art. 6 VWEU
Milieu, consumentenbescherming, vervoer, Industrie, cultuur, toerisme, onderwijs, sport
energie → niet kennen
→ niet kennen
! subsidiariteitsbeginsel ⇒ alles waar de Unie NIET bevoegd voor is
(art. 5, alinea 3, lid 1 VWEU)
= de LS mogen zelf beslissingen nemen op alle vlakken als de Unie NIET bevoegd is, tenzij
gevolgen van omvang en gevolgen kan de EU toch beslissen
2. Historiek van de Europese Unie
Europees integratieproces: Uitbreidingen:
