Samenvatting Eigendomsanalyse Meulemans (+gastcollege Vermander) 2025/26

Samenvatting: Eigendom en eigendomstitel
(Meulemans)

Wat is het probleem?
Bij het verwerven van eigendom kan er iets mislopen met:

 Het eigendomsrecht zelf

 De eigendomstitel (de juridische basis van de eigendom)

Gevolg: de verkrijger krijgt het eigendom:

 niet volledig

 of helemaal niet

Dit tast de stevigheid (soliditeit) van de eigendomstitel aan.




Belangrijk uitgangspunt
De verkrijger:

 vertrouwt erop dat hij volle eigenaar (VE) wordt

 en alle rechten van eigendom kan uitoefenen

Maar dat is niet altijd gegarandeerd.




Twee betrokken rechtsdomeinen
Zakenrecht

 Gaat over de overdracht van het eigendomsrecht (zakelijk recht)

Contractenrecht

 Gaat over de overeenkomst (contract) die de eigendom overdraagt

Eigendom ontstaat dus via een geldige overeenkomst (titel).




De titelvereiste (essentieel!)
Om eigendom te verkrijgen heb je nodig:

- Een geldige overeenkomst tussen partijen
Dit noemt men de rechtstitel

Soorten overeenkomsten:
Onder bezwarende titel (met tegenprestatie)

 Koop

 Ruil

 Inbreng in vennootschap

,👉 Er is altijd een tegenprestatie

🎁 Om niet (zonder tegenprestatie)

 Schenking



🔹 5. Geldigheid van de overeenkomst

📄 Consensuele overeenkomsten (geen vorm vereist)

 Koop

 Ruil

 Inbreng

➡️
Geldig door loutere wilsovereenstemming

❗ Uitzondering:

 Koop onder woningbouwwet → vormvereiste (schriftelijk)



🖋️
Plechtige overeenkomst

 Schenking

➡️
Enkel geldig via notariële akte



🔹 6. Tegenwerpelijkheid aan derden

👉 Groot verschil met geldigheid tussen partijen!

Om eigendom tegenwerpelijk te maken aan derden:

✔️
Vereiste:

 Notariële akte

 Overschrijving op het hypotheekkantoor (kantoor Rechtszekerheid)

❗ Belangrijk:

 Het is een overschrijving, geen inschrijving

 De volledige tekst van de akte wordt opgenomen



⚠️
Let op:

 Registratie ≠ voldoende voor eigendomsoverdracht

 Registratie geldt enkel voor:

o Huurcontracten (persoonlijk recht)



🔹 7. Verloop bij koop

📝 Stap 1: Compromis (onderhandse akte)

 Geldig tussen partijen

,  Eigendom wordt meestal al overgedragen

🖋️
Stap 2: Notariële akte

 Nodig voor tegenwerpelijkheid aan derden



⏱️
Termijnen:

 Vaak binnen 4 maanden (fiscaal belangrijk)

 Langer mogelijk → maar:

o compromis moet dan geregistreerd worden

o extra kosten



🔹 8. Verplichte medewerking

Beide partijen moeten:

 meewerken aan de notariële akte

❌ Wat als iemand weigert?

Stap 1:

 Naar rechtbank van eerste aanleg

Stap 2:

 Rechter verplicht partij om te verschijnen

Stap 3:

 Blijvende weigering?

➡️
Rechter spreekt een vonnis uit dat geldt als titel

 Heeft dezelfde waarde als een notariële akte

 Kan ook worden overgeschreven

 Maakt eigendom tegenwerpelijk aan derden



🔹 9. Belangrijke uitzondering: Woningbouwwet

👉 Hier geldt:

 Eigendomsoverdracht gebeurt bij het compromis

 Niet uitstelbaar tot notariële akte



🔹 10. EINDCONCLUSIE (heel belangrijk!)

✔️
Tussen partijen:

 Onderhandse akte is voldoende

 (behalve bij schenking → notariële akte vereist)

✔️
Tegenover derden: