Definities kwaliteitszorg en kwaliteit van zorg
Kwaliteit van zorg
Volgens het Institute of Medicine: “de mate waarin
gezondheidszorgdiensten de kans op gewenste gezondheidsuitkomsten
vergroten in overeenstemming met actuele professionele kennis.”
Volgens de e-course is kwaliteit van zorg ook contextafhankelijk en
subjectief. Patiënten, zorgverleners, organisaties en overheid leggen elk
andere accenten. De omstandigheden waarin zorg wordt geleverd
(werkdruk, middelen, cultuur, beleid) bepalen mee de kwaliteit.
Denk aan de verschillende dimensies
Vooral tussen pt en HV.
Kwaliteitszorg
Het geheel aan activiteiten waarmee een organisatie (wetmatig kader,
beleid, protocollen) systematisch werkt aan verbetering van zorgkwaliteit,
veiligheid en patiëntenervaring. In de cursus wordt benadrukt dat
kwaliteitszorg verder gaat dan regels en meetinstrumenten: het omvat ook
de human factor, warme zorg en persoonsgerichtheid.
Patiëntveiligheid
Zwitsers gatenkaasmodel
Incidenten ontstaan door een combinatie van falende barrières
(opleidingen, supervisie, materiaal, beleid).
Incidenttypes
Incident zonder schade
Incident met beperkte schade
Incident met grote schade / calamiteit
Veiligheidsmanagementsysteem (VMS)
Elke organisatie moet werken met een meld- en leersysteem.
De e-learning benadrukt het Zwitsers gatenkaasmodel en het gebruik van een
ziekenhuisbreed Veiligheidsmanagementsysteem (VMS) waarin meldingen niet
bedoeld zijn om schuldigen te zoeken, maar om systeemfouten op te sporen.
Visie op zorg tijdens de opleiding: veranderd of niet?
De cursus nodigt je uit om je visie te herdenken vanuit:
Meer aandacht voor mensgerichte zorg (mangomomenten)
Bredere systeemkennis (micro–meso–macro)
Grotere verantwoordelijkheid van de VVAZ
Wetenschappelijke en maatschappelijke trends
Mogelijk antwoord:
,→ “Mijn visie is veranderd omdat ik nu begrijp dat kwaliteit niet enkel regels en
protocollen zijn, maar vooral het creëren van warme, veilige en persoonsgerichte
zorg én het werken binnen een groter zorgsysteem.”
PROMs & PREMs
Definitie
PROMs (Patient Reported Outcome Measures): uitkomsten van zorg
gerapporteerd door de patiënt (bv. pijn, mobiliteit, levenskwaliteit).
PREMs (Patient Reported Experience Measures): ervaringen met de zorg
(bv. bejegening, communicatie, wachttijden).
Generieke vs. ziektespecifieke PROMs
Generiek: toepasbaar op alle patiënten.
Ziektespecifiek: enkel bij een bepaalde aandoening (oncologie,
diabetes…).
Gebruik op micro – meso – macro
Micro: individuele zorg verbeteren (bv. pijnscore opvolgen).
Meso: kwaliteitsmonitoring op afdelingen.
Macro: beleidsbeslissingen en financiering.
PROMs en PREMs worden gebruikt om uitkomsten en ervaringen te meten vanuit
het perspectief van de patiënt. Ze spelen een belangrijke rol in persoonsgerichte
zorg en vormen de basis voor kwaliteitsverbetering op alle niveaus.
Micro-meso- en macroniveau verklaren + op elk
niveau weergeven hoe je de kwaliteit van zorg kan
bevorderen
Microniveau
= niveau van het directe contact tussen zorgverlener en zorgvrager:
Het individuele gesprek
Dagelijkse verzorging
Handelingen aan het bed
Communicatie met familie
Het is de essentie van zorg, waar de menselijke relatie centraal staat.
De e-learning onderscheidt drie niveaus van ervaren zorg:
Minimale zorg – functioneel, routinematig, instrumenteel.
Professionele zorg – verpleegkundige anticipeert op noden.
Skilled companionship (hoogste niveau) – warme, empathische
aanwezigheid + klinische expertise.
Hoe kan je hier kwaliteit van zorg verbeteren?
Warme, persoonsgerichte zorg
o Dit betekent dat je de persoon achter de patiënt ziet. Niet enkel
diagnose → maar zijn/haar waarden, wensen, angst, levensverhaal.
, o Zorg op maat versterkt vertrouwen en patiëntveiligheid.
Aandacht, luisteren, presence
o Presence = volledig aanwezig zijn als zorgverlener.
o Bv: even zitten i.p.v. blijven staan, stiltes durven laten vallen, tonen
dat je iemand écht hoort
o
In de cursus staat dat dit de kern vormt waarvoor velen voor verpleegkunde
kiezen.
Mangomomenten
Kleine gebaren met grote impact:
Een knuffel geven als iemand het moeilijk heeft
Een grapje maken
Extra tijd nemen bij angst
Een persoonlijke touch
Deze vergroten:
Patiënttevredenheid
Werkplezier van verpleegkundigen
Vertrouwen en therapietrouw
Klinische expertise & evidence-based handelen
Persoonsgerichtheid is belangrijk, maar ook:
Juiste medicatie op correcte wijze geven
Veilige procedures volgen
Risico’s inschatten
Observeren en rapporteren
Microniveau = combinatie van hoofd (klinische kennis) en hart (warme zorg).
Mesoniveau
= niveau van afdelingen, teams en de organisatiecultuur.
Hier gaat het over hoe een afdeling werkt, niet over individuele zorgmomenten.
Vb:
Shiftoverdrachten
Communicatie tussen disciplines
Gedrag van het team
Leiderschap van de hoofdverpleegkundige
Hoe kwaliteit verbeteren op mesoniveau?
Goede communicatie in het team - Zonder effectieve communicatie
onstaan:
o Fouten
o Dubbel werk
o Frustraties
o Onveiligheid
Vb: gestructureerde SBAR-overdracht gebruiken.