Samenvatting Pediatrie
Kinderen vs Volwassenen
Inleiding:
≠ kleine volwassenen
Ontwikkelingsniveau van belang voor zorg
Holisme, ook bij kind!
Kinderen én ouder(s) = eenheid
Elk kind = eigen zorgsysteem
Grote verantwoordelijkheid!
Opname kind: veel stress voor heel gezin
Opname zo kort mogelijk
Traumatische ervaringen in ZH = 1 kans om goed te doen
Om angstreductie te bekomen:
o Eerlijke en deskundige uitleg volgens het ontwikkelingsniveau vh
kind én ouder(s)
Begrippenkader:
Postnataal Pasgeborene/neonaat
Embryo Zuigeling
Foetus Baby
Preterm Peuter
A term Kleuter
Dysmatuur (Lagere) schoolkind
Postterm Adolescent
Normale ontwikkeling:
Preconceptie – adviezen:
o Screening toxoplasmose, CMV, rubella
o Foliumzuur: 4w voor conceptie tot 12w zwangerschap (= neurale
buisdefectie)
Prenataal – adviezen:
o Groei foetus.
o Prenatale diagnostiek bv echo, NIPT, chorionvillusbiopsie
(vlokkentest), amniocentese (vruchtwaterpunctie),
zwangerschapsdiabetes,…
o Gewicht - Bloeddruk
o GVO: voedingsadvies, roken, alcohol, medicatie
o Screening + GVO toxoplasmose, CMV, Rubella
o Parameters kind:
Geboorte: L: 50cm – G: 3kg500 – S: 35cm
6 m: GG x 2
12m: GG x3 (+/- 10kg) – GL+1/2e (+/- 75cm)
Zijn gemiddelden, belangrijkste is of kind dezelfde
percentielcurve blijft volgen.
Om gewicht in te schatten: G= 8+2n (n= leeftijd in jaren).
1
,Standaardpercentielen:
Groei nagaan door Kind & Gezin en CLB
0-12m: op basis van borstgevoede kinderen
Gewicht en lengte samen bekeken (+schedelomtrek tot 12m)
Plotse afwijking curve is alarmerend
Problemen met de voeding bv ondervoeding
Lichamelijke problemen bv allergie, stofwisselingsziekte
Emotionele problemen bv verwaarlozing
Standaardeviatie (SDS): -2.5:‘licht/klein’– 0.0:gemiddeld –
+2.5:‘zwaar/groot’
Vroeger percentielen: P10:‘licht/klein’– P50:gemiddeld – P90:‘zwaar/groot’
Motorische ontwikkeling:
Enkel mijlpalen kennen:
6m: Zitten met steun
9m: Zitten/kruipen/optrekken/staan met steun
12m: Stappen met steun
14-15m: Stappen
Normale vitale parameters:
Parameters steeds na elkaar nemen bij rustig kind is de boodschap!
Ademhaling
Buikademhaling (tot 7j) versus borstademhaling.
Tot 6m ademen baby’s door hun neus – vrijhouden van secreten.
Regelmaat, diepte en snelheid – oppervlakkig bij pijn.
Afwijkende geluiden: stridor, wheezing, snurken, kreunen.
Manier: neusvleugelen, intrekkingen, hulpademhalingsspieren.
Cyanose?! – thv nagels, lippen door O2tekort.
Hartritme
Zuigelingen: ideaal via stethoscoop thv. Hartpunt
Grotere kinderen: arterie tegen bot drukken
-> meestal via monitor: Bv. samen met zuurstofsaturatie –
pulseoxymetriemeter
o Probe moet min. elke 4u verwisseld worden! (Drukletsels,
brandwonden)
2
, Bij monitoring worden de waarden afgelezen en geïnterpreteerd bij
betreden vd kamer.
Bij twijfel: manueel controleren!
‘Kijk’ naar het kind!
Alarmgrenzen vlgs lft!
Bloeddruk
Niet makkelijk bij kind.
Enkele indicaties: pré-operatief, post-operatief, observatie, hartproblemen,
nierproblemen, drugmonitoring.
Goede informatie, afhankelijk van cognitieve ontwikkeling vh kind.
Probeer het kind zo rustig mogelijk te houden of af te leiden.
Manchetbreedte: 2/3e bovenarm/-been
Temperatuur
Kan zeer snel wisselen o.i.v. omgevingstemp, activiteit, ziekteproces.
Methode: axillair, rectaal, temporaal, via oor.
>38°C: koorts!
< 35°C: onderkoeling of hypothermie.
PEWS (Pediatric Early Warning Score):
= Hulpmiddel om te voorspellen of kind in nabije toekomst al dan niet nood zal
hebben aan intensievere verzorging.
Objectief en Universeel communicatiemiddel
Respiratoir: Saturatie, bloeddruk, AH-freq en arbeid (met/zonder
zuurstof)
Bewustzijn
Cardiovasculair: Hartfreq, capillaire refill (extra tov EWS) -> sternum,
voorhoofd
Niet-pluisgevoel (extra tov EWS) - niet overal
Score varieert tussen 0 en 10 of meer (afhankelijk van wat allemaal
gescoord wordt)
(0 of 1 is normaal)
Observatie!!! Quick look: 'niet-pluisgevoel' BBB
Daarna of indien nodig ABCDE
Handvest ‘rechten vh gehospitaliseerde kind’
Opgesteld op basis vd rechten vh Kind.
Internationaal handvest.
Afdelingen baseren zich hierop om visie uit te schrijven.
3
Kinderen vs Volwassenen
Inleiding:
≠ kleine volwassenen
Ontwikkelingsniveau van belang voor zorg
Holisme, ook bij kind!
Kinderen én ouder(s) = eenheid
Elk kind = eigen zorgsysteem
Grote verantwoordelijkheid!
Opname kind: veel stress voor heel gezin
Opname zo kort mogelijk
Traumatische ervaringen in ZH = 1 kans om goed te doen
Om angstreductie te bekomen:
o Eerlijke en deskundige uitleg volgens het ontwikkelingsniveau vh
kind én ouder(s)
Begrippenkader:
Postnataal Pasgeborene/neonaat
Embryo Zuigeling
Foetus Baby
Preterm Peuter
A term Kleuter
Dysmatuur (Lagere) schoolkind
Postterm Adolescent
Normale ontwikkeling:
Preconceptie – adviezen:
o Screening toxoplasmose, CMV, rubella
o Foliumzuur: 4w voor conceptie tot 12w zwangerschap (= neurale
buisdefectie)
Prenataal – adviezen:
o Groei foetus.
o Prenatale diagnostiek bv echo, NIPT, chorionvillusbiopsie
(vlokkentest), amniocentese (vruchtwaterpunctie),
zwangerschapsdiabetes,…
o Gewicht - Bloeddruk
o GVO: voedingsadvies, roken, alcohol, medicatie
o Screening + GVO toxoplasmose, CMV, Rubella
o Parameters kind:
Geboorte: L: 50cm – G: 3kg500 – S: 35cm
6 m: GG x 2
12m: GG x3 (+/- 10kg) – GL+1/2e (+/- 75cm)
Zijn gemiddelden, belangrijkste is of kind dezelfde
percentielcurve blijft volgen.
Om gewicht in te schatten: G= 8+2n (n= leeftijd in jaren).
1
,Standaardpercentielen:
Groei nagaan door Kind & Gezin en CLB
0-12m: op basis van borstgevoede kinderen
Gewicht en lengte samen bekeken (+schedelomtrek tot 12m)
Plotse afwijking curve is alarmerend
Problemen met de voeding bv ondervoeding
Lichamelijke problemen bv allergie, stofwisselingsziekte
Emotionele problemen bv verwaarlozing
Standaardeviatie (SDS): -2.5:‘licht/klein’– 0.0:gemiddeld –
+2.5:‘zwaar/groot’
Vroeger percentielen: P10:‘licht/klein’– P50:gemiddeld – P90:‘zwaar/groot’
Motorische ontwikkeling:
Enkel mijlpalen kennen:
6m: Zitten met steun
9m: Zitten/kruipen/optrekken/staan met steun
12m: Stappen met steun
14-15m: Stappen
Normale vitale parameters:
Parameters steeds na elkaar nemen bij rustig kind is de boodschap!
Ademhaling
Buikademhaling (tot 7j) versus borstademhaling.
Tot 6m ademen baby’s door hun neus – vrijhouden van secreten.
Regelmaat, diepte en snelheid – oppervlakkig bij pijn.
Afwijkende geluiden: stridor, wheezing, snurken, kreunen.
Manier: neusvleugelen, intrekkingen, hulpademhalingsspieren.
Cyanose?! – thv nagels, lippen door O2tekort.
Hartritme
Zuigelingen: ideaal via stethoscoop thv. Hartpunt
Grotere kinderen: arterie tegen bot drukken
-> meestal via monitor: Bv. samen met zuurstofsaturatie –
pulseoxymetriemeter
o Probe moet min. elke 4u verwisseld worden! (Drukletsels,
brandwonden)
2
, Bij monitoring worden de waarden afgelezen en geïnterpreteerd bij
betreden vd kamer.
Bij twijfel: manueel controleren!
‘Kijk’ naar het kind!
Alarmgrenzen vlgs lft!
Bloeddruk
Niet makkelijk bij kind.
Enkele indicaties: pré-operatief, post-operatief, observatie, hartproblemen,
nierproblemen, drugmonitoring.
Goede informatie, afhankelijk van cognitieve ontwikkeling vh kind.
Probeer het kind zo rustig mogelijk te houden of af te leiden.
Manchetbreedte: 2/3e bovenarm/-been
Temperatuur
Kan zeer snel wisselen o.i.v. omgevingstemp, activiteit, ziekteproces.
Methode: axillair, rectaal, temporaal, via oor.
>38°C: koorts!
< 35°C: onderkoeling of hypothermie.
PEWS (Pediatric Early Warning Score):
= Hulpmiddel om te voorspellen of kind in nabije toekomst al dan niet nood zal
hebben aan intensievere verzorging.
Objectief en Universeel communicatiemiddel
Respiratoir: Saturatie, bloeddruk, AH-freq en arbeid (met/zonder
zuurstof)
Bewustzijn
Cardiovasculair: Hartfreq, capillaire refill (extra tov EWS) -> sternum,
voorhoofd
Niet-pluisgevoel (extra tov EWS) - niet overal
Score varieert tussen 0 en 10 of meer (afhankelijk van wat allemaal
gescoord wordt)
(0 of 1 is normaal)
Observatie!!! Quick look: 'niet-pluisgevoel' BBB
Daarna of indien nodig ABCDE
Handvest ‘rechten vh gehospitaliseerde kind’
Opgesteld op basis vd rechten vh Kind.
Internationaal handvest.
Afdelingen baseren zich hierop om visie uit te schrijven.
3
