Samenvatting H17 Bloed | Orgaananatomie en orgaanfysiologie | KU Leuven | 2025/26

H17: BLOED
FUNCTIES VAN HET BLOED

1. TRANSPORT

 Aanvoer van O2 en voedingsstoffen
o Transport van voedingsstoffen t.h.v. het darmepitheel (darmvilli):
 Transport doorheen darmcel + opname in bloedbaan




 Transport via het bloed richting weefsel
 Mitochondria in de cellen nemen de voedingsstoffen op  ATP-
productie
 Afvoer van metabole afvalstoffen via de longen (CO2) en nieren (o.a. H2O)




 Hormonentransport: endocriene klieren  orgaanweefsel

Transport van O2 en CO2

 Inademen: opname O2 in longalveolen
 O2 wordt opgenomen in het bloed t.h.v. de longcapillairen
o Arterieel bloed = O2-rijk bloed
o Dit bloed gaat van de longen naar het hart en erna naar de organen
 Organen: opname O2 & afgifte CO2
o Veneus bloed = CO2-rijk bloed
o Dit bloed gaat vanuit de weefsels naar het hart en erna naar de longen
 CO2 wordt afgegeven aan de longalveolen t.h.v. de longcapillairen
 Uitademen: afgifte CO2




1

,2. REGULATIE

 Thermoregulatie: lichaamstemperatuur
o Sensoren t.h.v. de huid en de hersenen meten temperatuur afwijkingen
o Warmteregulatiecentrum (hypothalamus): ref. waarde = ±37°C
o Effectoren: bloedvaten en zweetklieren in de huid + skeletspieren
(Enkel bij te lage T)

o Te hoge T => T↓: Toename van warme bloedstroom naar de huid &
zweten (warm vocht)
o Te lage T => T↑: Afname bloedstroom naar de huid & rillen
 Zuurtegraad (pH)
o Bicarbonaatbuffer: H+ + HCO3- ↔ H2CO3 ↔ H2O (urine) + CO2
(uitademen)
 Metabolisme: vrije H+ ionen komt vrij
 Indien H+↑: pH ↓  acidose (verzuring)  pH herstellen: vorming
H2O en CO2
o pH bloed = -log [H+] = 7,35 – 7,45
 Lichaamsvocht

Negatieve terugkoppeling = prikkel inhiberen (bv. thermoregulatie)
Positieve terugkoppeling = prikkel versterken (bv. bloedstolling)

3. BESCHERMING

 Stolling: hemostase door bloedplaatjes
 Immuniteit: antilichamen, complement eiwitten & WBC => worden gedragen in
het bloed
o Inactieve complementfactoren actieve
complementfactoren
 cascade-systeem

SAMENSTELLING VAN HET BLOED
 Matrix: plasma (55%)
o Waterig deel
 Gevormde elementen:
o Erythrocyten: RBC (45%)
 Hematocriet = percentage RBC’s in het
bloed
o Leukocyten: WBC
o Bloedplaatjes
 Leukocyten + bloedplaatjes = buffy coat (< 1%)

FYSISCHE EIGENSCHAPPEN

 Metaalachtige smaak: afkomstig uit ijzer (Fe) in het bloed
 Kleur is afhankelijk van O2-concentratie
o O2 ↑: Donkerpaars
o O2 ↓: Donkerrood
 pHbloed = 7,35 – 7,45
 8% van totale lichaamsgewicht
 Volume: 5 – 6L (♂) / 4 – 5L (♀)


2

, BLOEDPLASMA

 Plakkerige vloeistof
o 90% water
 Bevat: nutriënten, gassen, hormonen, afvalproducten, eiwitten en anorganische
ionen
o Voornamelijk plasma-eiwitten:
 Worden geproduceerd in de lever
 Bv. Albumine (60% van alle plasma-eiwitten)
Functies:
 Carriereiwit: transport van moleculen
 Bloedbuffer
 Regulatie v/d plasma osmotische druk

SAMENSTELLING VAN HET BLOEDPLASMA

 Water (90%)
o F: Oplossing van elementen en thermoregulatie
 Elektrolyten
o F: Plasma osmotische druk en pH behouden
o Kationen: Na+, K+, Ca2+, Mg2+
o Anionen: Cl-, PO43-, SO42-, HCO3-
 Plasma-eiwitten (8%)
o F: Plasma osmotische druk en waterbalans in het bloed behouden
o Albumine: reguleert osmotische druk
o Globulines (36%)
 Alpha & beta: transport van lipiden, metaalionen en vetoplosbare
vitaminen
 Gamma: antilichamen (vrijgezet door plasmacellen)
o Fibrinogeen
 Fibrinogeen = oplosbaar eiwit Fibrine =
onoplosbaar eiwit
 Afvalstoffen van het aminozuurmetabolisme:
o Ureum
o Urinezuur
o Creatinine
o Ammoniumzouten
 Voedingsstoffen:
o Glucose
o Aminozuren
o Vetzuren, glycerol, triglyceriden, cholesterol
o Vitaminen
 Ademhalingsgassen: O2 en CO2
o Hemoglobine: O2-transport in het bloed HbO2
o Bicarbonaatreactie: CO2 (HbCO2) / H2CO3
 Hormonen: steroïd en thyroid

GEVORMDE ELEMENTEN

 Overleven slechts enkele dagen in de bloedbaan
 Rode beenmerg: produceert de bloedcellen



3