Leerpad: Hanteren van varkens
1. Inleiding
Goed begrip van varkensgedrag is belangrijk voor veilige, efficiënte
en diervriendelijke omgang
Correcte benadering vermindert stress, verbetert welzijn en
productie
Stress kan acuut of chronisch zijn
Acute stress: verhoogde hartslag, vocalisatie, vluchtgedrag
Chronische stress: gedragsstoornissen, verminderde groei, hogere
vatbaarheid voor ziekten
Stress beïnvloedt zowel dierenwelzijn als economische prestaties
Slechte handling (ruw omgaan, elektrische prikkers) verhoogt stress
en negatief gedrag
Stress vóór slachten kan de vleeskwaliteit verslechteren
Tijdig herkennen van stresssignalen is cruciaal om in te grijpen en
welzijn te waarborgen
2. Natuurlijk gedrag
Varkens zijn sociale dieren die in groepen leven met een duidelijke
hiërarchie
Ze zoeken actief contact en hebben complexe sociale interacties
Verstoring van groepen (bv. mengen) kan leiden tot stress en
agressie
Sociale stabiliteit is belangrijk voor welzijn en productiviteit
Varkens vertonen sterk exploratief gedrag (wroeten, snuffelen)
Dit is een basisbehoefte
Gebrek aan verrijking kan leiden tot afwijkend gedrag zoals
staartbijten en stereotypieën
Varkens zijn prooidieren met een sterk vluchtinstinct
Bij gevaar kiezen ze meestal voor vluchten i.p.v. vechten
Ze zijn gevoelig voor stress door plotselinge prikkels, lawaai en ruw
hanteren
Chronische stress verhoogt cortisol en verlaagt de immuniteit
Dit heeft een negatieve impact op de gezondheid
=
Wroeten
, 3. Zintuiglijke waarneming
= Algemeen
Zintuiglijke waarneming is cruciaal voor gedrag en
stressreacties van varkens.
Varkens interpreteren prikkels anders dan mensen → situaties
kunnen sneller als bedreigend worden ervaren.
= Zicht
Slechter ontwikkeld dan bij mensen (beperkte diepte- en
scherptezicht).
Moeite met afstanden inschatten.
Gevoelig voor contrasten, schaduwen en plots lichtverschil →
kan angst of stoppen veroorzaken.
Minder goed kleurzicht → reageren meer op contrast dan op
kleur.
Goede, egale verlichting helpt bij verplaatsen.
= Reukzin
Zeer sterk ontwikkeld, één van de belangrijkste zintuigen.
Wordt gebruikt voor:
o Voedsel zoeken
o Omgeving verkennen
o Sociale interactie en herkenning
Onbekende of sterke geuren kunnen stress veroorzaken.
1. Inleiding
Goed begrip van varkensgedrag is belangrijk voor veilige, efficiënte
en diervriendelijke omgang
Correcte benadering vermindert stress, verbetert welzijn en
productie
Stress kan acuut of chronisch zijn
Acute stress: verhoogde hartslag, vocalisatie, vluchtgedrag
Chronische stress: gedragsstoornissen, verminderde groei, hogere
vatbaarheid voor ziekten
Stress beïnvloedt zowel dierenwelzijn als economische prestaties
Slechte handling (ruw omgaan, elektrische prikkers) verhoogt stress
en negatief gedrag
Stress vóór slachten kan de vleeskwaliteit verslechteren
Tijdig herkennen van stresssignalen is cruciaal om in te grijpen en
welzijn te waarborgen
2. Natuurlijk gedrag
Varkens zijn sociale dieren die in groepen leven met een duidelijke
hiërarchie
Ze zoeken actief contact en hebben complexe sociale interacties
Verstoring van groepen (bv. mengen) kan leiden tot stress en
agressie
Sociale stabiliteit is belangrijk voor welzijn en productiviteit
Varkens vertonen sterk exploratief gedrag (wroeten, snuffelen)
Dit is een basisbehoefte
Gebrek aan verrijking kan leiden tot afwijkend gedrag zoals
staartbijten en stereotypieën
Varkens zijn prooidieren met een sterk vluchtinstinct
Bij gevaar kiezen ze meestal voor vluchten i.p.v. vechten
Ze zijn gevoelig voor stress door plotselinge prikkels, lawaai en ruw
hanteren
Chronische stress verhoogt cortisol en verlaagt de immuniteit
Dit heeft een negatieve impact op de gezondheid
=
Wroeten
, 3. Zintuiglijke waarneming
= Algemeen
Zintuiglijke waarneming is cruciaal voor gedrag en
stressreacties van varkens.
Varkens interpreteren prikkels anders dan mensen → situaties
kunnen sneller als bedreigend worden ervaren.
= Zicht
Slechter ontwikkeld dan bij mensen (beperkte diepte- en
scherptezicht).
Moeite met afstanden inschatten.
Gevoelig voor contrasten, schaduwen en plots lichtverschil →
kan angst of stoppen veroorzaken.
Minder goed kleurzicht → reageren meer op contrast dan op
kleur.
Goede, egale verlichting helpt bij verplaatsen.
= Reukzin
Zeer sterk ontwikkeld, één van de belangrijkste zintuigen.
Wordt gebruikt voor:
o Voedsel zoeken
o Omgeving verkennen
o Sociale interactie en herkenning
Onbekende of sterke geuren kunnen stress veroorzaken.
