Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

VOLLEDIGE Samenvatting Onderzoeksmethodologie | KU Leuven

Beoordeling
5,0
(3)
Verkocht
18
Pagina's
36
Geüpload op
24-04-2026
Geschreven in
2025/2026

Dit document bevat een complete samenvatting voor Onderzoeksmethodologie aan KU Leuven (gebaseerd op de lessen en slides van de hoorcolleges). Het behandelt de grondslagen van wetenschappelijk onderzoek in de bedrijfseconomie, inclusief de pragmatische invalshoek, wetenschapsfilosofische concepten (logisch empirisme, probabilistische confirmatie, falsificatie), en praktische toepassingen voor managementbeslissingen.

Meer zien Lees minder

Voorbeeld van de inhoud

,Onderzoeksmethodologie [D0T98a] — KU Leuven · Academiejaar 2025–2026


Inhoudstafel

Hoofdstuk 1 — Wetenschappelijk Onderzoek.............................................5
1. Pragmatische invalshoek.......................................................................................................... 5
1.1 Interacties en complexiteit...................................................................................................5
1.2 Praktische waarde voor de organisatie................................................................................6
2. Wetenschapsfilosofische invalshoek.........................................................................................6
2.1 Logisch empirisme (Carnap)...............................................................................................6
2.2 Probabilistische confirmatie (Bayes)....................................................................................6
2.3 Falsificatie (Popper)............................................................................................................6
2.4 Moderne opvattingen........................................................................................................... 7
3. Drie niveaus van onderzoek......................................................................................................7
4. Kenmerken van wetenschappelijk onderzoek...........................................................................8
4.1 Precisie vs. betrouwbaarheid..............................................................................................9
4.2 Kwaliteitsborging: peer review.............................................................................................9
Hoofdstuk 2 — Het Onderzoeksproces......................................................10
Sectie 1 — Van Probleem naar Probleemstelling.......................................................................10
Herkomst van het probleem....................................................................................................10
Iteratief proces: van probleem naar probleemstelling..............................................................10
Strategieën voor een originele probleemstelling......................................................................11
Kenmerken van een goede probleemstelling..........................................................................11
 Problemen: te algemeen (welke werknemers? welke setting?), triviaal (wat is de theoretische of
praktische relevantie?), gebrek aan ankerpunten in de literatuur................................................11
Sectie 2 — Classificatie van het Onderzoeksproces...................................................................12
Twee benaderingen: deductief vs. inductief............................................................................12
Classificatie naar onderzoeksdoel...........................................................................................13
Voorwaarden voor causaal onderzoek....................................................................................13
Sectie 3 — Literatuuronderzoek..................................................................................................14
Zoekstrategie.......................................................................................................................... 14
Informatie evalueren................................................................................................................ 14
Sectie 4 — Het Bepalen van de Theorie en de Hypothesen.......................................................14
Wat is een theoretisch kader?.................................................................................................14
Types variabelen..................................................................................................................... 15
Hypothesen............................................................................................................................. 16
Sectie 5 — Ethische Bekommernissen.......................................................................................17
Behandeling van deelnemers..................................................................................................17
Datamanagement.................................................................................................................... 17
Onderzoeksintegriteit & auteurschap.......................................................................................17
Sponsoring & belangenconflicten............................................................................................17
Hoofdstuk 3.1 — Onderzoeksmethoden in de Bedrijfseconomie............19
Onderzoeksmethodologie [D0T98a] Pagina 2 van 36

,Onderzoeksmethodologie [D0T98a] — KU Leuven · Academiejaar 2025–2026

Sectie 1 — Situering van Onderzoeksmethoden.........................................................................19
Basisdimensie 1 — Gegevensverzameling (de interface met de realiteit)...............................19
Basisdimensie 2 — Gegevensontsluiting (omzetting naar analyseerbare eenheden).............19
De Matrix: combinatie van beide dimensies............................................................................19
Sectie 2 — Observatie................................................................................................................ 20
A. Directe gedragsobservatie..................................................................................................21
B. Spoorobservatie.................................................................................................................. 21
Voordelen van observatie........................................................................................................21
Sectie 3 — Bevraging................................................................................................................. 22
Voordelen van bevraging........................................................................................................ 22
Nadelen en risico's van bevraging...........................................................................................22
Sectie 4 — Experiment............................................................................................................... 22
Interne vs. externe validiteit.....................................................................................................23
Sectie 5 — Types Experimenten en Basisdesigns......................................................................23
Type 1 — Puur experiment......................................................................................................23
Type 2 — Natuurlijk experiment..............................................................................................23
Type 3 — Quasi-experiment....................................................................................................24
Type 4 — Randomized Control Trial (RCT) / Testmarkt..........................................................24
Sectie 6 — Experimentele Designs.............................................................................................24
Between-subjects design........................................................................................................ 24
Within-subjects design............................................................................................................ 24
Mixed design........................................................................................................................... 25
Sectie 7 — Factorieel Design......................................................................................................25
Sectie 8 — Hoe Rapporteer je een Methode?............................................................................26
Hoofdstuk 3.2 — Gecombineerde Methoden.............................................28
1. Inleiding: Gecombineerde Methoden......................................................................................28
1.1 Het onderzoeksproces: lineair vs. circulair........................................................................28
2. Kwalitatieve Onderzoeksbenaderingen...................................................................................28
2.1 Fenomenologie.................................................................................................................. 29
2.2 Etnografie.......................................................................................................................... 29
2.3 Grounded Theory.............................................................................................................. 29
2.4 Gevalsstudie (Case Study)................................................................................................30
3. Steekproeftrekking in Kwalitatief Onderzoek...........................................................................30
4. Methoden van Dataverzameling in Kwalitatief Onderzoek......................................................31
4.1 Interviews.......................................................................................................................... 31
4.2 Focusgroepen................................................................................................................... 31
5. Kwaliteitscriteria in Kwalitatief Onderzoek...............................................................................31
6. Secundaire Data..................................................................................................................... 32
7. De Econometrische Methode..................................................................................................32
7.1 Enkelvoudig regressiemodel.............................................................................................32
7.2 Meervoudig regressiemodel..............................................................................................33

Onderzoeksmethodologie [D0T98a] Pagina 3 van 36

,Onderzoeksmethodologie [D0T98a] — KU Leuven · Academiejaar 2025–2026

7.3 Regressie met paneldata...................................................................................................33
8. Endogeniteit en Instrumentele Variabelen..............................................................................33
8.1 Het endogeniteitsprobleem................................................................................................33
8.2 Instrumentele Variabelen (IV)............................................................................................34
9. Regressieanalyse voor Voorspelling.......................................................................................34
9.1 Predictief vs. causaal gebruik............................................................................................34
9.2 Binaire afhankelijke variabelen: Logistische Regressie.....................................................34
9.3 Crossvalidatie.................................................................................................................... 34
10. Wegwijs bij de Selectie van de Methode...............................................................................35




Onderzoeksmethodologie [D0T98a] Pagina 4 van 36

,Onderzoeksmethodologie [D0T98a] — KU Leuven · Academiejaar 2025–2026


Hoofdstuk 1 — Wetenschappelijk Onderzoek
Kenmerken van het wetenschappelijk onderzoek in de bedrijfseconomie. Dit hoofdstuk legt de
filosofische en pragmatische grondslagen van onderzoek uit: wat maakt iets wetenschappelijk, hoe
denken we over waarheid en verificatie, en op welke niveaus onderscheiden we onderzoek?




1. Pragmatische invalshoek
Wetenschappelijk onderzoek helpt managers op twee niveaus. Op het niveau van dagelijkse
problemen verrijkt het intuïtief handelen met kennis en vermijdt het foute verklaringen. Op het
niveau van grote, risicovolle beslissingen (bv. hoeveel extra productvarianten fabriceren?) biedt
het een systematische basis bv: te weinig varianten = verlies van markt; te veel = hoge kosten en
winstverlies.
Een academische houding maakt bewust van alternatieve verklaringen bv: wanneer de
verkoop daalt, is "goedkope concurrentie uit China" slechts één mogelijke oorzaak. Andere
verklaringen kunnen zijn: te weinig innovatie, kortetermijnkortingen die de kooplust ondermijnen,
een kwaliteitsperceptieprobleem, of een seizoenseffect. De kern is dat men bij elke verklaring
actief zoekt naar andere, rivaliserende oorzaken voor hetzelfde fenomeen.

🔑 Definitie — Definitie: alternatieve verklaring
Een alternatieve verklaring is een andere mogelijke oorzaak voor hetzelfde fenomeen
— niet enkel een andere formulering van dezelfde oorzaak. Enkel oorzaken die
fundamenteel verschillen van de oorspronkelijke verklaring tellen als alternatief.



1.1 Interacties en complexiteit
Een academische houding maakt ook bewust van onvermoede interacties tussen causale
factoren. Verbanden zijn zelden puur lineair. Bijvoorbeeld: prijspromoties verhogen doorgaans
de verkoop, maar kunnen bij kwaliteitsgevoelige segmenten net de kooplust verlagen: een
lagere prijs suggereert lagere kwaliteit. Bij dat segment loopt de prijs-verkooprelatie radicaal
omgekeerd — een hogere prijs wordt geassocieerd met hogere kwaliteit, waardoor de verkoop
sterk (exponentieel) stijgt.
Wie de interactie niet onderzoekt, mist dit effect volledig en kan met een promotie juist de omzet in
dat segment schaden. Dit illustreert waarom een academische blik, ook op alledaagse
managementbeslissingen, loont.




Figuur 1.1 — Prijs-verkooprelatie per segment. Het kwaliteitssensitieve segment (oranje) heeft een omgekeerd
verband: bij lage prijzen daalt de verkoop, bij hogere prijzen stijgt ze exponentieel.


Onderzoeksmethodologie [D0T98a] Pagina 5 van 36

, Onderzoeksmethodologie [D0T98a] — KU Leuven · Academiejaar 2025–2026

1.2 Praktische waarde voor de organisatie
Foute verklaringen kosten geld. Omgekeerde causaliteit is een klassieke valkuil: bedrijven
adverteren meer wanneer de verkoop hoog is (meer budget beschikbaar), niet omdat reclame
noodzakelijk de verkoop verhoogt. Als men dit patroon oppervlakkig interpreteert, overschat men
het causale effect van adverteren op verkoop en investeert men te veel in reclame.
Een ander voorbeeld: een nieuwe kostenrapportering vermindert fouten op t₁ (verhoogde
aandacht), maar die verhoogde aandacht vervalt tot verveling op t₂ → meer fouten.
Wetenschappelijk onderzoek helpt deze neveneffecten op voorhand te detecteren.
Op maatschappelijk niveau leveren sociale en menswetenschappen (inclusief bedrijfseconomie)
steeds relevantere bijdragen: verhogen van welvaart en welzijn (bv. gevolgen financiële crisis
2008 op consumptie), technologieën maatschappelijk aanvaardbaar maken (bv. ouderen langer
autonoom houden via technologie), en gedragsverandering bewerkstelligen (bv. BIVV-
campagnes voor safe driving).

2. Wetenschapsfilosofische invalshoek
Het vertrouwen in wetenschap verliep historisch in drie grote fasen, elk met eigen sterktes en
fundamentele problemen. Het begrip van deze fasen verklaart de logica achter wetenschappelijk
redeneren en de beperkingen van elk systeem.

2.1 Logisch empirisme (Carnap)
Wetenschap = confirmatie via empirische evidentie (deductief). Theorie leidt tot voorspellingen;
evidentie bevestigt de theorie. Bv. "transparante regels maken boekhouding accurater" → zoek
bevestigende evidentie.
Problemen: (1) toekomstige evidentie kan theorie altijd tegenspreken; (2) irrelevante
assumpties worden mee bevestigd;  confirmerende evidentie is nooit sluitend.

2.2 Probabilistische confirmatie (Bayes)
Bayesiaans standpunt: elke observatie verhoogt de plausibiliteit cumulatief. Als P(E|H=1) > P(E|
H=0), confirmeert E(evidentie) de hypothese H. Systematisch en precies, maar niet sluitend.
Problemen: (1) kansen zijn niet objectief bekend; (2) subjectieve prior beliefs kunnen sterk
vertekenen; (3) wetenschappers redeneren niet in kansen maar oordelen theorie als juist of fout.
Het belang van evidentie mag niet gevoelig zijn voor subjectieve bias.

2.3 Falsificatie (Popper)
Niet confirmeren maar verwerpen: zoek actief naar tegenevidentie. Stel rivaliserende
hypothesen op en test ze. "Alle zwanen zijn wit" → ga actief op zoek naar een zwarte zwaan. Een
theorie die in principe niet weerlegbaar is, is geen wetenschappelijke theorie. Elimineer de
hypothesen waar geen evidentie voor is  de overblijvende hypothese is (voorlopig) de ware.
Problemen: (1) de ware hypothese zit mogelijk niet bij de rivalen; (2) tegenevidentie is ambigu door
hulpassumpties en meetfouten — falsificatie is een zwakke scheidsrechter.

📋 Voorbeeld — Voorbeeld: ego depletion (Baumeister)
Beslissingen steunen op een uitputbare mentale bron. Veel confirmerende evidentie;
tegensprekelijke evidentie raakte moeilijk gepubliceerd. Massale replicatiepogingen
mislukten, maar de auteurs beschermden de theorie via hulpassumpties (taken
verkeerd, omstandigheden niet correct). De theorie was ondertussen al toegepast in de
praktijk: limonade bij beslissingstests, mentale rustpauzes inbouwen...

Dit illustreert hoe moeilijk falsificatie werkt wanneer hulpassumpties als schild dienen.



Onderzoeksmethodologie [D0T98a] Pagina 6 van 36

Documentinformatie

Geüpload op
24 april 2026
Aantal pagina's
36
Geschreven in
2025/2026
Type
SAMENVATTING

Onderwerpen

€8,99
Krijg toegang tot het volledige document:
Gekocht door 18 studenten

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Beoordelingen van geverifieerde kopers

Alle 3 reviews worden weergegeven
1 maand geleden

Beste SV on the market!

2 maanden geleden

Hele volledige en duidelijke samenvatting! Heb een 18 behaald op dit vak

2 maanden geleden

Top SV!

5,0

3 beoordelingen

5
3
4
0
3
0
2
0
1
0
Betrouwbare reviews op Stuvia

Alle beoordelingen zijn geschreven door echte Stuvia-gebruikers na geverifieerde aankopen.

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
tobiasverlinden Katholieke Universiteit Leuven
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
109
Lid sinds
1 jaar
Aantal volgers
3
Documenten
8
Laatst verkocht
3 dagen geleden

4,5

22 beoordelingen

5
17
4
2
3
2
2
0
1
1

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen