PERSONEN EN FAMILIERECHT
LEERSTUK 1. PERSONENRECHT
1. STAAT EN BURGERLIJKE STAND
1.1. STAAT
= verschillende hoedanigheden die de rechtstoestand bepalen van een persoon (art. 6 §2
oud BW)
Die rechtstoestand kan bv gelden tegenover...
- De overheid (status civitatis) (nationaliteit)
- De familie (status familiae) (verwantschap of gehuwd of niet)
- Als enkeling (leeftijd, geslacht, psychische geestestoestand, elementen die de
persoon identificeren zoals zijn naam en zijn woonplaats).
o Elk van deze individuele aspecten van de persoon worden aangeduid
alselementen van staat.
Kan enkel voortvloeien uit/ krachtens een wet. (bv voor huwelijk/
erkenning zijn bepaalde rechtshandelingen nodig)
Hoe verkrijgt men de staat?
- Rechtsfeiten
- Rechtshandelingen
- Gerechtelijke uitspraken
- Wet
Rechtsfeiten = feit/gebeurtenis/handeling waaraan het recht rechtsgevolgen
koppelt
Wijzigen
Doen ontstaan Van (subjectieve)
Doen verdwijnen rechten
Overdragen van
Rechtshandelingen = handeling die wordt gesteld met als doel rechtgevolgen te
creëren
- Vanaf bestaan
- Eigen staat is evolutief
o Maar ook elementen van staat zijn evolutief
- Openbare orde (!)
Publiciteit :
, - Waar?
- Belang t.a.v. derden (!)
1.2. BURGERLIJKE STAND
- Burgerlijke stand
o Gemeentelijke dienst
o Verzamelen van gegevens omtrent bestaan, staat en bekwaamheid
o Opmaken akten van burgerlijke stand
o Publiciteit geven aan die akten
- Akten van burgerlijke stand
o Authentieke bewijswaarde
o Geboorteakte; huwelijksakte; overlijdensakte; akte van erkenning; …
- Publiciteit / bewijs
o Registers van de burgerlijke stand
o Uittreksel
o Afschrift (kopie)
o Privacy-wetgeving
DABS Databank Akten Burgerlijke Stand
- Sinds 31 maart 2019
- Eén centrale databank vervangt lokale registers
- Authentieke bron voor akten burgerlijke stand
- Nieuwe akten digitaal opgemaakt en ondertekend
- Oude akten gedematerialiseerd
- Digitale afschriften en uittreksels (uniform – plaatsonafhankelijk afgeleverd)
- Koppeling met rijksregister (automatische bijwerking)
- Vonnissen en naamsveranderingen elektronisch overgemaakt en automatisch
verwerkt
- Only-once principe
1.2.1. AKTEN VAN BURGERLIJKE STAND
- Register der geboorten
- Huwelijksakte
- Overlijdensakte
2. BESTAAN
2.1. BEGIN :
- Principe = geboorte
- Aangifte
- Uitzondering: ongeboren vrucht
o Als in belang van toekomstige persoon
o Levend en levensvatbaar geboren
Wettelijk tijdvak van verwekking (art. 326 oud BW)
,2.2. EINDE:
- Principe = overlijden
- Aangifte
- Uitzondering: overledene ≅ persoon
o Als in belang van familieleden, erfgenamen, SE
Wat als bestaan niet meer zeker is?
- Vermoeden van afwezigheid art 112 §1 oud BW
- Verklaring van afwezigheid art 118 §1 oud BW
- Gerechtelijke verklaring van overlijden art 126 oud BW
3. GESLACHT
- Begrippen: geslacht en gender(identiteit)
- Vaststelling geslacht
- Aanpassing registratie geslacht
Aanpassing geslacht:
- Transgenderwet van 10 mei 2007
- Hervorming : wet van 25 juni 2017
- Procedure Grondwettelijk Hof
o Discriminatie t.o.v. personen met een fluïde genderidentiteit: weggewerkt
bij wet van 20 juli 2023
o Discriminatie t.o.v. personen met een non-binaire genderidentiteit
Mogelijke oplossingen?
Maatschappelijke en juridische kanttekeningen.
, 4. WOONPLAATS
- Woonplaats vs. verblijfplaats
- Juridische gevolgen van woonplaats
- Woonplaatskeuze: principe en uitzonderingen
LEERSTUK 2. DE AFSTAMMING EN NAAM
1. AFSTAMMING
1.1. WAT BETEKENT AFSTAMMING?
- Juridisch bestaan verwantschap ouder - kind
- Niet noodzakelijk biologisch
- Juridische gevolgen
Soorten afstamming:
- Klassiek wettelijk
- Adoptieve
1.2. HOE WORT DE WETTELIJKE AFSTAMMING VASTGESTELD?
- Moederlijke afstamming
- Vaderlijke afstamming
- Meemoederlijke afstamming
- Vaststellen versus betwisten
Hoe wordt de wettelijke afstamming vastgesteld?
LEERSTUK 1. PERSONENRECHT
1. STAAT EN BURGERLIJKE STAND
1.1. STAAT
= verschillende hoedanigheden die de rechtstoestand bepalen van een persoon (art. 6 §2
oud BW)
Die rechtstoestand kan bv gelden tegenover...
- De overheid (status civitatis) (nationaliteit)
- De familie (status familiae) (verwantschap of gehuwd of niet)
- Als enkeling (leeftijd, geslacht, psychische geestestoestand, elementen die de
persoon identificeren zoals zijn naam en zijn woonplaats).
o Elk van deze individuele aspecten van de persoon worden aangeduid
alselementen van staat.
Kan enkel voortvloeien uit/ krachtens een wet. (bv voor huwelijk/
erkenning zijn bepaalde rechtshandelingen nodig)
Hoe verkrijgt men de staat?
- Rechtsfeiten
- Rechtshandelingen
- Gerechtelijke uitspraken
- Wet
Rechtsfeiten = feit/gebeurtenis/handeling waaraan het recht rechtsgevolgen
koppelt
Wijzigen
Doen ontstaan Van (subjectieve)
Doen verdwijnen rechten
Overdragen van
Rechtshandelingen = handeling die wordt gesteld met als doel rechtgevolgen te
creëren
- Vanaf bestaan
- Eigen staat is evolutief
o Maar ook elementen van staat zijn evolutief
- Openbare orde (!)
Publiciteit :
, - Waar?
- Belang t.a.v. derden (!)
1.2. BURGERLIJKE STAND
- Burgerlijke stand
o Gemeentelijke dienst
o Verzamelen van gegevens omtrent bestaan, staat en bekwaamheid
o Opmaken akten van burgerlijke stand
o Publiciteit geven aan die akten
- Akten van burgerlijke stand
o Authentieke bewijswaarde
o Geboorteakte; huwelijksakte; overlijdensakte; akte van erkenning; …
- Publiciteit / bewijs
o Registers van de burgerlijke stand
o Uittreksel
o Afschrift (kopie)
o Privacy-wetgeving
DABS Databank Akten Burgerlijke Stand
- Sinds 31 maart 2019
- Eén centrale databank vervangt lokale registers
- Authentieke bron voor akten burgerlijke stand
- Nieuwe akten digitaal opgemaakt en ondertekend
- Oude akten gedematerialiseerd
- Digitale afschriften en uittreksels (uniform – plaatsonafhankelijk afgeleverd)
- Koppeling met rijksregister (automatische bijwerking)
- Vonnissen en naamsveranderingen elektronisch overgemaakt en automatisch
verwerkt
- Only-once principe
1.2.1. AKTEN VAN BURGERLIJKE STAND
- Register der geboorten
- Huwelijksakte
- Overlijdensakte
2. BESTAAN
2.1. BEGIN :
- Principe = geboorte
- Aangifte
- Uitzondering: ongeboren vrucht
o Als in belang van toekomstige persoon
o Levend en levensvatbaar geboren
Wettelijk tijdvak van verwekking (art. 326 oud BW)
,2.2. EINDE:
- Principe = overlijden
- Aangifte
- Uitzondering: overledene ≅ persoon
o Als in belang van familieleden, erfgenamen, SE
Wat als bestaan niet meer zeker is?
- Vermoeden van afwezigheid art 112 §1 oud BW
- Verklaring van afwezigheid art 118 §1 oud BW
- Gerechtelijke verklaring van overlijden art 126 oud BW
3. GESLACHT
- Begrippen: geslacht en gender(identiteit)
- Vaststelling geslacht
- Aanpassing registratie geslacht
Aanpassing geslacht:
- Transgenderwet van 10 mei 2007
- Hervorming : wet van 25 juni 2017
- Procedure Grondwettelijk Hof
o Discriminatie t.o.v. personen met een fluïde genderidentiteit: weggewerkt
bij wet van 20 juli 2023
o Discriminatie t.o.v. personen met een non-binaire genderidentiteit
Mogelijke oplossingen?
Maatschappelijke en juridische kanttekeningen.
, 4. WOONPLAATS
- Woonplaats vs. verblijfplaats
- Juridische gevolgen van woonplaats
- Woonplaatskeuze: principe en uitzonderingen
LEERSTUK 2. DE AFSTAMMING EN NAAM
1. AFSTAMMING
1.1. WAT BETEKENT AFSTAMMING?
- Juridisch bestaan verwantschap ouder - kind
- Niet noodzakelijk biologisch
- Juridische gevolgen
Soorten afstamming:
- Klassiek wettelijk
- Adoptieve
1.2. HOE WORT DE WETTELIJKE AFSTAMMING VASTGESTELD?
- Moederlijke afstamming
- Vaderlijke afstamming
- Meemoederlijke afstamming
- Vaststellen versus betwisten
Hoe wordt de wettelijke afstamming vastgesteld?