Samenvatting Hc: Motoriek -- H7: sensoriek & motoriek + BEGRIPPENLIJST

HC: motoriek – H7: neurologisch
inzicht in sensoriek & motoriek
1. Motoriek
- In psychologie groot belang  betrekking op mnr mensen beweging plannen, coördineren &
uitvoeren
- Cruciale rol in ontwikkeling vn vaardigheden
- Sterk verbonden met cognitieve & emotionele processen
- Kwaliteit vn iem. Motoriek => inzicht in neurologische gezondheid + ontw. Vn persoon +
functioneren vn zenuwstelsel
- In ontwikkelingspsychologie:
o Ontwikkeling kinderen beoordelen
- Klinische psychologie:
o Afwijking in motoriek => neurologische aandoeningen
 Motoriek = fysieke vaardigheden + onderliggende psychologische & neurologische processen

1.1 Algemene werking
- Motoriek = geheel vn willekeurige bewegingsprocessen => dr werking vn skeletspieren tot
stand w gebracht

Bewuste motoriek
- Praxis = bewuste motoriek als reactie op sensorische input
- Motiliteit = nt-willekeurige bewegingen
o Bv: gladde spieren
- Spier motorische zenuwimpuls ontvangt via motorische neuron => contracties vn skeletspieren
- Motorische neuron => ‘final common path’  alle beïnvloedende signalen samenkomen in dit
neuron
o Beschadigd => gekoppelde spier(groep) verlamd

Onbewuste motoriek
- Vervullende functies:
o Spierspanning in rust regelen
 Rusttonus
o Beschermt + zorgt vr afweer
 Bv: reflexreacties op onaangename & pijnprikkels
o Regelt lichaamshouding
o Handhaaft evenwicht
o Ondersteunt willekeurige bewegingen
- Gericht op interactie met omgeving
- Handhaven vn individu & homeostase belangrijk
o Zoals motoriek:
 Vr ademhalingsbewegingen
 Lichaamstemperatuur constant houden

1.2 Functionele indeling v/h motorisch systeem
- Beweging maken => 3 stappen
- Beslissen beweging maken  zetten hersenen beweging om in spieractiviteit  beweging
uiteindelijk effectief uit te voeren
- 3 stappen lopen op 3 niveaus i/h CZS
o Commandoniveau
1

,  Frontale cortex
 Initiatie vn beweging = versturen vn
motorische programma
 Krijgen vn sensorische input uit verschillende
zintuigen & geheugen => kiezen & beslissen
over gepaste motorische respons
o Coördinatieniveau
 Primair motorisch gebied, motorisch
associatiegebied, basale ganglia, cerebellum,
mesencephalon & pons
 De uit te voeren beweging a.d.h.v. feedback uit
spieren & gewrichten gecoördineerd
o Uitvoeringsniveau
 Perifere servosysteem:
 X-motorische neuronen &
reflexkringen op spinaal & medullair
niveau
 Vooral geautomatiseerd gewerkt
 Hogere structuren kunnen reflexen bijsturen &
versterken  servosysteem

1.2.1Commandosysteem
= corticale motorische velden

Primaire motorische schors:
- Somatotopische indeling
- Voortdurende controle vanuit sensorische
& andere motorische gebieden
- Fijne & nauwkeurige bewegingen vn
aangezicht, vingers & handen => nog nt
geautomatiseerd
o Onder visuele controle
- Initiatief tot bewegen ligt elders
- Corticale neuronen = UMN (= CMN)
- Rechtstreekse projectievezels via:
o Capsula interna
o Hersenstelen
o Laterale baansystemen (LMN (=PMN)) nr:
 Tr. Corticobulbaris  medulla oblongata
(=bulbus)
 Motorisch aangezicht
 Tr. Corticospinalis lateralis  medulla spinalis
 Motoriek distaal deel ledematen

Premotorische velden
- Gelokaliseerd volgens spiergroepen (somatotopisch)
- Rechtstreekse (via mediaal systeem) & onrechtstreekse
verbinding nr LMN in voorhoorn
o Schakelen in basale kernen/hersenstam
- Secundaire motorische schors + premotorische schors
- Sturing vn complexe bewegingen
o Rechtstreeks: corticobulbaris & -spinalis
o Onrechtstreeks (corticaal ontspringend
extrapiramidaal systeem


2

, Samenvatting commandoniveau
- ‘the brain knows nothing about muscles’ (H. Jackson)
- Motorische cortex
- Premotorische velden
- Prefrontaal gebied:
o Initiatief tot beweging
o Planning
o Beoordelen vn situatie
- Aanwezigheid vn spiegelneuronen

1.2.2Coördinatieniveau




Cerebellum: bouw, verbindingen & functies
- Archi-/vestibulocerebellum:
o Input vanuit evenwichtsorgaan
o Regulatie vn oogbewegingen t.o.v. hoofdbewegingen
 Vestibulo-oculaire reflex)
- Paleo-/spinocerebellum:
o Input vn proprioceptieve & exteroceptieve structuren
o Verwerking sensorische feedback o.b.v. efferentiekopei
 Vergelijking bewegingsintentie met actuele
beweging  eventueel correctiesignaal
o Tonus- & houdingsregulatie
- Neo-/cerebrocerebellum:
o Input uit hersenschors
o Feedforward o.b.v. efferentiekopie & ‘inner map’
o Soepel verloop vn geplande, compexe bewegingen

Correcties dr het cerebellum
- Feedback essentieel
- Belangrijk leervermogen
o Motorisch leren & procedureel geheugen
- Efferentiekopie vn oorspronkelijke ‘opdracht’ nr cerebellum




3