Samenvatting Communicator: Gesprekstechnieken

Gesprekstechnieken
2.1 Luisterend helpen (of het actief luisterend gesprek)
-> er wordt gebruik gemaakt van een metafoor (= de
luchtballon)

Verschillenden fases:

2.1.1 Je empathische basishouding in een gesprek =
eerste fase

-> hier start je gesprek met je zorgvrager (-> dit contact zal niet altijd tot
een verder gesprek leiden maar soms wel)

-> bij een actief luisterend gesprek zal je op een empathische manier in verbinding
gaan met je zorgvrager.

-> randvoorwaarden moeten voldoen anders kan het gesprek niet tot zijn volle
waarde komen en kan je ballon niet opstijgen.

Aandacht voor je zorgvrager

- Kan alleen starten als jij de nood aan zo’n gesprek goed inschat
 Doe je door de zorgvrager goed te observeren
- Er zijn geen regels die voorschrijven welk gedrag en indicatie nodig is om een
nood bij de zorgvrager in te schatten.
- Je kan deze nood proberen inschatten en aftoetsen bij de zorgvrager.
- Aftoetsen is op tempo van de zorgvrager
- Aansluiten bij het perspectief van je zorgvrager
- Goed kijken naar de gevoelens zoals verdriet, boosheid of angst ->
gevoelsreflectie nodig

Oogcontact

- Blik van de hulpverlener naar de zorgvrager wordt uitgenodigd aangevoeld
- Tijden het gesprek moet je oogcontact doseren.
 Zorg ervoor dat tijdens het gesprek je zorgvrager genoeg ruimte geeft om
weg te kijken.

Uitnodigende houding en taal

- Je zegt meer met je lichaam dan je denkt
 Als je even tijd wil nemen om naar je zorgvrager te luisteren, kan je met je
lichaamshouding al het halve werk doen.
- Ga zitten naast je zorgvrager -> staan geeft de indruk dat je snel weer weg
moet
- Korte knikjes met je hoofd, een blik van betrokkenheid, je schouder en hoofd
iets meer naar de zorgvrager toe leunen.
- Stemintonatie: spreek op een rustig tempo en geluidsniveau.
 Dit is uitnodigend om de zorgvrager verder te laten spreken.

= dit noemt met minimale aanmoediging

- Korte woorden van de zorgvrager herhalen

, = Papegaaien of woord-voor-woordreflecties

Stiltes of functionele stiltes

= heel nuttig

- Een vraag waarover de zorgvrager even moet nadenken
- De zorgvrager laten doorvoelen wat hij net allemaal vertelden
 Je laat de zorgvrager zijn werk doen. Dat is positief en helpt bij het bijstaan in
zijn zorg.

Ongemakkelijk gevoel:

Zorgverleners krijgen dit gevoel. Dit is een oncomfortabel gevoel.

 Heeft te maken met het idee dat ze verantwoordelijk zijn voor het opvullen
van de stilte

Belangrijk -> soms weet je niet goed wat te antwoorden en word je overvallen. Je mag
dan niet met gedachten zoals ‘wat moet ik nu zeggen’ zitten. Daardoor kan je een
stuk van je aandacht verliezen

 Je kan dit doorbreken door ‘Ik merk dat je er stil van wordt’

Empathisch reageren

- Je kan een verschil maken door empathie te tonen
 Als iemand iets deelt wat lastig is, kan je bij jezelf meestal ook iets vinden
dat lastig is. Vanuit die gedeelde ervaring kan je empathie tonen.
- Betekent niet uit eigen ervaring spreken. Het connecteren met je eigen leed
dient om door te voelen wat de zorgvrager doormaakt.
- Stel je hebt geen ervaring, dat hoeft geen probleem te zijn. Zolang je reacties
authentiek blijven tegenover je zorgvrager

Erkenning geven

 Lijkt eenvoudig, maar in praktijk is dit meestal moeilijk omdat je dit niet vaak
in je opvoeding meekrijgt.
- Patiënten hebben hier veel behoefte aan, Als jij dit als VPK kunt is dit heel fijn
voor je zorgvragers.
- Als je gedrag erkent, dan geef je het idee dat je een prestatie waardeert en
het serieus neemt.

Je eigen referentiekader naar de achtergrond brengen

= je oordelen achterwegen laten, dit kan lastig zijn want je hebt je eigen mening

 Denk eraan dat je als zorgverlener een rode loper uitrolt voor je zorgvrager.
De zorgvrager mag hier bewegen en zijn verhaal doen waar jij naar luistert.
Zonder een mening te vormen.
- Je oordeel kan aansluiten maar ook uitdraaien het effect kan dus verschillend
zijn
- Heb je toch een oordeel gebruik dan metacommunicatie

Interpreteren