Stad, cultuur en sociaal werk
HOOFDSTUK 3: MIGRATIE EN
SUPERDIVERSITEIT BRUSSEL
BRUSSEL ALS MIGRATIESTAD
BRUSSEL IS EEN KLEINE WERELDSTAD
Toenemende internationalisering op vele vlakken:
- Internationale instellingen (EU, NAVO, maar ook Unesco, Benelux, WHO,
IOM,…)
- Hoofdstad van Europa (en België, en Vlaanderen)
- 25.000 lobbyisten in Brussel (Tweede stad ter wereld na Washington)
- Belangrijke rol op vlak van kunsten, onderzoek, toerisme, justitie, NGO’s,…
Een zeer internationale, meertalige en multiculturele bevolking:
- Tweede meest diverse stad ter wereld
- Meer dan 180 nationaliteiten
- Migratiestad
MIGRATIE IN BRUSSEL
- In 60 jaar tijd van homogene stad naar toenemende kosmopolitische stad
- 182 verschillende nationaliteiten (VN = 193 landen, BXL kleine
wereldstad)
- 1961: 8% van de bevolking van vreemde origine
- 2018: 40 tot 93% van de bevolking van vreemde origine, 40% niet –
belgen
BRUSSEL COMBINEERT
1. Gastarbeidersmigratie + spontane instroom
(volgmigratie)
2. Migratie als gevolg van internationale politieke en
economische functies van de stad (expats)
3. Migratie uit armere landen
4. Emigratie uit de stad (o.a. stadsvlucht, sociale
mobiliteit)
5. Toch een algemene bevolkingstoename en –verjonging…
VEELHEID/ DIVERSITEIT FILTEREN
- herkomst(streek)
- migratietijdstip
- gender
- generaties
- scholing
1
, Stad, cultuur en sociaal werk
- religiositeit
- woonplaats
- sociaaleconomische gesteldheid
SUPERDIVERSITEIT (HYPERDIVERSITEIT)
Procesmatige van de migratie: versmelting na een drietal generaties (zonder
daarom de roots op te geven)
Translokaliteit is heel pertinent aanwezig:
- Oost – Europeanen
- Latinos
- Expats (vb. Indiërs)
Diversiteit wordt superdiversiteit, hyperdiversiteit
BXL --> wereldgeschiedenis, recente vluchtelingenstroom vanuit Syrië, Irak,
Afghanistan, Oekraïne)
SUPERDIVERSITEIT?
= meer dan een synoniem voor diversiteit of multiculturaliteit:
- Een nieuwe fase in migratie & demografie op amper een halve eeuw van
een samenleving met beperkte ethisch – culturele diversiteit naar een
immigratiesamenleving.
- Resultaat van deze opeenvolgende migratiegolven is een veel diversere
én complexere sociale realiteit
- Zeer zichtbaar in steden maar geleidelijk ook in de dorpen
- Superdiversiteit wijst op kwantitatieve en kwalitatieve verschillen
tegenover de migratie in de 20ste eeuw
- basispatroon van migratie veranderde van mensen uit een klein aantal
landen van herkomst naar een klein aantal gastlanden naar mensen uit
een zeer groot aantal landen van herkomst naar zeer groot aantal
gastlanden
diversiteit in de diversiteit
een enorme hybriditeit in de achtergronden van migratie:
- Meer nationaliteiten
- Meertaligheid
- Religieuze diversiteit groeit
- Diversiteit in migratiemotieven
- Diversiteit in verblijfsstatuten
- Diversiteit in sociaaleconomische posities
- Diversiteit in & tussen gemeenschappen
- Meer transnationalisme en transmigranten
Superdiversiteit is feitelijke ontwikkeling:
2
HOOFDSTUK 3: MIGRATIE EN
SUPERDIVERSITEIT BRUSSEL
BRUSSEL ALS MIGRATIESTAD
BRUSSEL IS EEN KLEINE WERELDSTAD
Toenemende internationalisering op vele vlakken:
- Internationale instellingen (EU, NAVO, maar ook Unesco, Benelux, WHO,
IOM,…)
- Hoofdstad van Europa (en België, en Vlaanderen)
- 25.000 lobbyisten in Brussel (Tweede stad ter wereld na Washington)
- Belangrijke rol op vlak van kunsten, onderzoek, toerisme, justitie, NGO’s,…
Een zeer internationale, meertalige en multiculturele bevolking:
- Tweede meest diverse stad ter wereld
- Meer dan 180 nationaliteiten
- Migratiestad
MIGRATIE IN BRUSSEL
- In 60 jaar tijd van homogene stad naar toenemende kosmopolitische stad
- 182 verschillende nationaliteiten (VN = 193 landen, BXL kleine
wereldstad)
- 1961: 8% van de bevolking van vreemde origine
- 2018: 40 tot 93% van de bevolking van vreemde origine, 40% niet –
belgen
BRUSSEL COMBINEERT
1. Gastarbeidersmigratie + spontane instroom
(volgmigratie)
2. Migratie als gevolg van internationale politieke en
economische functies van de stad (expats)
3. Migratie uit armere landen
4. Emigratie uit de stad (o.a. stadsvlucht, sociale
mobiliteit)
5. Toch een algemene bevolkingstoename en –verjonging…
VEELHEID/ DIVERSITEIT FILTEREN
- herkomst(streek)
- migratietijdstip
- gender
- generaties
- scholing
1
, Stad, cultuur en sociaal werk
- religiositeit
- woonplaats
- sociaaleconomische gesteldheid
SUPERDIVERSITEIT (HYPERDIVERSITEIT)
Procesmatige van de migratie: versmelting na een drietal generaties (zonder
daarom de roots op te geven)
Translokaliteit is heel pertinent aanwezig:
- Oost – Europeanen
- Latinos
- Expats (vb. Indiërs)
Diversiteit wordt superdiversiteit, hyperdiversiteit
BXL --> wereldgeschiedenis, recente vluchtelingenstroom vanuit Syrië, Irak,
Afghanistan, Oekraïne)
SUPERDIVERSITEIT?
= meer dan een synoniem voor diversiteit of multiculturaliteit:
- Een nieuwe fase in migratie & demografie op amper een halve eeuw van
een samenleving met beperkte ethisch – culturele diversiteit naar een
immigratiesamenleving.
- Resultaat van deze opeenvolgende migratiegolven is een veel diversere
én complexere sociale realiteit
- Zeer zichtbaar in steden maar geleidelijk ook in de dorpen
- Superdiversiteit wijst op kwantitatieve en kwalitatieve verschillen
tegenover de migratie in de 20ste eeuw
- basispatroon van migratie veranderde van mensen uit een klein aantal
landen van herkomst naar een klein aantal gastlanden naar mensen uit
een zeer groot aantal landen van herkomst naar zeer groot aantal
gastlanden
diversiteit in de diversiteit
een enorme hybriditeit in de achtergronden van migratie:
- Meer nationaliteiten
- Meertaligheid
- Religieuze diversiteit groeit
- Diversiteit in migratiemotieven
- Diversiteit in verblijfsstatuten
- Diversiteit in sociaaleconomische posities
- Diversiteit in & tussen gemeenschappen
- Meer transnationalisme en transmigranten
Superdiversiteit is feitelijke ontwikkeling:
2
