1
Olivia Vb. 1VV Vroedvrouw in het juridisch kader
,Inhoudsopgave
Thema 1: Patiënten rechten ..................................................................................................... 4
1. Inleiding – de wet op de patiënten rechten .................................................................................. 4
2. Kwaliteitsvolle zorg .................................................................................................................... 4
3. Recht op vrije keuze gezondheidsbeoefenaar ............................................................................. 5
4. Recht op gezondheidsinformatie ................................................................................................ 5
5. Therapeutische exceptie ............................................................................................................ 5
6. Recht op geïnformeerde toestemming ........................................................................................ 6
7. Vertrouwenspersoon.................................................................................................................. 7
8. Vertegenwoordiger ..................................................................................................................... 7
9. Patiëntendossier ........................................................................................................................ 8
Thema 2: Beroepsgeheim......................................................................................................... 9
Privacy en beroepsgeheim ............................................................................................................. 9
Privacy – CRPR – Beroepsgeheim ................................................................................................. 10
Uitzonderingen op het beroepsgeheim ......................................................................................... 10
Thema 3: Afstamming en naam .............................................................................................. 12
Inhoud: afstamming en naam ...................................................................................................... 12
Afstamming langs moederszijde .................................................................................................. 12
Afstamming langs vaderszijde ...................................................................................................... 14
Afstamming bij koppels m.h. zelfde geslacht ................................................................................ 17
Naamgeving ................................................................................................................................ 17
Afstamming vader na afstamming moeder ................................................................................... 18
Thema 4: Geboorteaangifte.................................................................................................... 19
1. Inleiding .................................................................................................................................. 19
2. Kennisgeving v.d. geboorte ....................................................................................................... 19
3. Aangifte v.d. geboorte .............................................................................................................. 20
4. Doodgeboren kind ................................................................................................................... 21
Thema 5: Sociaalrechtelijke aspecten van het moederschap .................................................. 22
Overzicht..................................................................................................................................... 22
Schorsing arbeidsovereenkomst .................................................................................................. 22
Gezinsbijslag ............................................................................................................................... 24
Meerling ...................................................................................................................................... 24
Thema 6: minderjarigheid - ouderlijk gezag – voogdij ............................................................... 25
Minderjarigheid ........................................................................................................................... 25
2
Olivia Vb. 1VV Vroedvrouw in het juridisch kader
, Ouderlijk gezag ............................................................................................................................ 26
Voogdij ........................................................................................................................................ 28
Pleegvoogdij ................................................................................................................................ 28
Het beroeps- en competentieprofiel v.d. Belgische VV ............................................................ 29
Lesdoelen ................................................................................................................................... 29
Juridisch kader v.d. VV ................................................................................................................. 29
Het beroeps- en competentieprofiel ............................................................................................ 30
Wat is de internationale definitie v.d. VV? ..................................................................................... 30
Historische achtergronden v.d. belgische VV ................................................................................ 31
De rollen en competenties v.d. VV ................................................................................................ 32
Het beroeps- en competentieprofiel ............................................................................................ 34
Juridisch kader van de vroedvrouw ............................................................................................... 35
De maatschappelijke visie rondom zwangerschap en geboorte .................................................... 35
De beroepscontext van de vroedvrouw ......................................................................................... 38
De Vlaamse beroepsorganisatie van Vroedvrouwen...................................................................... 38
Thema 7: Samenlevingsvormen ............................................................................................. 44
1. Het huwelijk............................................................................................................................. 44
Wettelijk samenwonen ................................................................................................................ 51
Casussen Lina....................................................................................................................... 54
3
Olivia Vb. 1VV Vroedvrouw in het juridisch kader
, VV in juridisch kader
Thema 1: Patiënten rechten
1. Inleiding – de wet op de patiënten rechten
Algemeen – toepassingsgebied
Wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patiënt
- Op 6 februari 2024 Wet tot wijziging van de Wet op patiënten echten → sinds 4 maart 2024 in werking
getreden.
Patiënt = de natuurlijke persoon die de gezondheidszorg ontvangt, al dan niet op eigen verzoek
Gezondheidszorg = diensten verstrekt door een gezondheidszorgbeoefenaar met het oog op het bevorderen,
vaststellen, behouden, herstellen of verbeteren van de gezondheidstoestand van de patiënt, om het uiterlijk
van een patiënt om voornamelijk esthetische redenen te veranderen of om de patiënt bij het sterven te
begeleiden
Inbegrepen: zuiver esthetische ingrepen, palliatieve zorg, …
Buiten het toepassingsgebied: abortus, orgaandonatie en euthanasie
Wet bestaat meer dat dan 20 jaar → werd geactualiseerd aangezien de gezondheidszorg ook geactualiseerd is.
Gezondheidszorg moet ruim worden bekeken – bv ook arbeidsgeneesheer of adviserend geneeskundig
onderzoek verzekeringen.
Als het gaat om bevorderen – vaststellen – behouden – herstellen – verbeteren van de gezondheidstoestand
Wie is de gezondheidsbeoefenaar?
Toepassingsgebied van de wet van 10 mei 2015 uitoefening gezondheidszorgberoepen (WUG)
→ Dus ook voor vroedvrouwen, verpleegkundigen en zorgkundigen,…
→ Niet: homeopaten, chiropractors, osteopaten, …
2. Kwaliteitsvolle zorg
Recht op kwaliteitsvolle zorg
Artikel 5 → Recht op kwaliteitsvolle dienstverlening
- Eerbiediging menselijke waardigheid
- Eerbiediging zelfbeschikking
- Zonder enig onderscheid op welke grond ook
- Beantwoorden aan behoeften van de patiënt – behoeftes is niet hetzelfde als verlangens
Geldende standaarden (stand wetenschap)
Zelfbeschikking van de patiënt
Rekening houdend met doelstellingen en waarden
Indien nodig organisatie van vroegtijdige zorgplanning
Ieder mens is uniek en verdient daarom de zorg en aandacht die gepast is voor die persoon.
Behoeftes en niet verlangens – de patiënt kan geen zorg van de zorgverlener verlangen waarvoor geen behoefte
bestaat.
4
Olivia Vb. 1VV Vroedvrouw in het juridisch kader
Olivia Vb. 1VV Vroedvrouw in het juridisch kader
,Inhoudsopgave
Thema 1: Patiënten rechten ..................................................................................................... 4
1. Inleiding – de wet op de patiënten rechten .................................................................................. 4
2. Kwaliteitsvolle zorg .................................................................................................................... 4
3. Recht op vrije keuze gezondheidsbeoefenaar ............................................................................. 5
4. Recht op gezondheidsinformatie ................................................................................................ 5
5. Therapeutische exceptie ............................................................................................................ 5
6. Recht op geïnformeerde toestemming ........................................................................................ 6
7. Vertrouwenspersoon.................................................................................................................. 7
8. Vertegenwoordiger ..................................................................................................................... 7
9. Patiëntendossier ........................................................................................................................ 8
Thema 2: Beroepsgeheim......................................................................................................... 9
Privacy en beroepsgeheim ............................................................................................................. 9
Privacy – CRPR – Beroepsgeheim ................................................................................................. 10
Uitzonderingen op het beroepsgeheim ......................................................................................... 10
Thema 3: Afstamming en naam .............................................................................................. 12
Inhoud: afstamming en naam ...................................................................................................... 12
Afstamming langs moederszijde .................................................................................................. 12
Afstamming langs vaderszijde ...................................................................................................... 14
Afstamming bij koppels m.h. zelfde geslacht ................................................................................ 17
Naamgeving ................................................................................................................................ 17
Afstamming vader na afstamming moeder ................................................................................... 18
Thema 4: Geboorteaangifte.................................................................................................... 19
1. Inleiding .................................................................................................................................. 19
2. Kennisgeving v.d. geboorte ....................................................................................................... 19
3. Aangifte v.d. geboorte .............................................................................................................. 20
4. Doodgeboren kind ................................................................................................................... 21
Thema 5: Sociaalrechtelijke aspecten van het moederschap .................................................. 22
Overzicht..................................................................................................................................... 22
Schorsing arbeidsovereenkomst .................................................................................................. 22
Gezinsbijslag ............................................................................................................................... 24
Meerling ...................................................................................................................................... 24
Thema 6: minderjarigheid - ouderlijk gezag – voogdij ............................................................... 25
Minderjarigheid ........................................................................................................................... 25
2
Olivia Vb. 1VV Vroedvrouw in het juridisch kader
, Ouderlijk gezag ............................................................................................................................ 26
Voogdij ........................................................................................................................................ 28
Pleegvoogdij ................................................................................................................................ 28
Het beroeps- en competentieprofiel v.d. Belgische VV ............................................................ 29
Lesdoelen ................................................................................................................................... 29
Juridisch kader v.d. VV ................................................................................................................. 29
Het beroeps- en competentieprofiel ............................................................................................ 30
Wat is de internationale definitie v.d. VV? ..................................................................................... 30
Historische achtergronden v.d. belgische VV ................................................................................ 31
De rollen en competenties v.d. VV ................................................................................................ 32
Het beroeps- en competentieprofiel ............................................................................................ 34
Juridisch kader van de vroedvrouw ............................................................................................... 35
De maatschappelijke visie rondom zwangerschap en geboorte .................................................... 35
De beroepscontext van de vroedvrouw ......................................................................................... 38
De Vlaamse beroepsorganisatie van Vroedvrouwen...................................................................... 38
Thema 7: Samenlevingsvormen ............................................................................................. 44
1. Het huwelijk............................................................................................................................. 44
Wettelijk samenwonen ................................................................................................................ 51
Casussen Lina....................................................................................................................... 54
3
Olivia Vb. 1VV Vroedvrouw in het juridisch kader
, VV in juridisch kader
Thema 1: Patiënten rechten
1. Inleiding – de wet op de patiënten rechten
Algemeen – toepassingsgebied
Wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patiënt
- Op 6 februari 2024 Wet tot wijziging van de Wet op patiënten echten → sinds 4 maart 2024 in werking
getreden.
Patiënt = de natuurlijke persoon die de gezondheidszorg ontvangt, al dan niet op eigen verzoek
Gezondheidszorg = diensten verstrekt door een gezondheidszorgbeoefenaar met het oog op het bevorderen,
vaststellen, behouden, herstellen of verbeteren van de gezondheidstoestand van de patiënt, om het uiterlijk
van een patiënt om voornamelijk esthetische redenen te veranderen of om de patiënt bij het sterven te
begeleiden
Inbegrepen: zuiver esthetische ingrepen, palliatieve zorg, …
Buiten het toepassingsgebied: abortus, orgaandonatie en euthanasie
Wet bestaat meer dat dan 20 jaar → werd geactualiseerd aangezien de gezondheidszorg ook geactualiseerd is.
Gezondheidszorg moet ruim worden bekeken – bv ook arbeidsgeneesheer of adviserend geneeskundig
onderzoek verzekeringen.
Als het gaat om bevorderen – vaststellen – behouden – herstellen – verbeteren van de gezondheidstoestand
Wie is de gezondheidsbeoefenaar?
Toepassingsgebied van de wet van 10 mei 2015 uitoefening gezondheidszorgberoepen (WUG)
→ Dus ook voor vroedvrouwen, verpleegkundigen en zorgkundigen,…
→ Niet: homeopaten, chiropractors, osteopaten, …
2. Kwaliteitsvolle zorg
Recht op kwaliteitsvolle zorg
Artikel 5 → Recht op kwaliteitsvolle dienstverlening
- Eerbiediging menselijke waardigheid
- Eerbiediging zelfbeschikking
- Zonder enig onderscheid op welke grond ook
- Beantwoorden aan behoeften van de patiënt – behoeftes is niet hetzelfde als verlangens
Geldende standaarden (stand wetenschap)
Zelfbeschikking van de patiënt
Rekening houdend met doelstellingen en waarden
Indien nodig organisatie van vroegtijdige zorgplanning
Ieder mens is uniek en verdient daarom de zorg en aandacht die gepast is voor die persoon.
Behoeftes en niet verlangens – de patiënt kan geen zorg van de zorgverlener verlangen waarvoor geen behoefte
bestaat.
4
Olivia Vb. 1VV Vroedvrouw in het juridisch kader
