Informatica SV AJ 2024 – 2025 Norea Verhaeghe
LES 1 – INLEIDING (H0)
Verschil met wiskunde: We gaan algoritmes maken om UITGEVOERD te worden.
Informatica = de studie rond informatie en gegevens, het opslaan ervan en deze gegevens ook benutten. Dus
het bestaat uit twee bouwstenen: het voorstellen van gegevens en het bewerken van de gegevens (er iets mee
doen).
Dit hoeft niet persé met ICT zijn. een CD en barcode werken ook met 0 en 1 maar zijn geen computers.
Algoritmisch denken = ik zit met een probleem dat ik kan beschrijven door een set invoerelementen. Een
algoritme geeft een stappenplan om een oplossing te vinden voor een bepaalde vorm van probleem. Een groot
deel van algoritmisch denken is dus: hoe komen mensen tot dit stappenplan (om het algoritme te maken)
wanneer het algoritme nog niet bestaat? Het verschil met de wiskunde zit in de voorstelling. In wiskunde zullen
we bewijzen geven, terwijl we in de informatica het zullen voorstellen in programmeertalen. Je kan het niet in
het Nederlands schrijven want een computer is niet zoals een mens en kan geen tekst lezen om dan iets uit te
voeren. Dat is vandaag de dag wel een beetje aan het veranderen.
Abstraheren = een stuk van de complexiteit/details verbergen zodat het wel nog mogelijk is om een systeem
erop te bouwen waarvan we wel gebruik kunnen maken. Bv. iedereen rijdt met een auto en snapt het stuur en
de wielen, maar niet iedereen moeten exact weten hoe de motor/een auto werkt. De complexiteit van
systemen beheersbaar door externe eigenschappen die ik kan gebruiken te scheiden van interne processen
die ik niet moet kennen. Dit is het idee van een black box. Je geeft een invoer en je ziet wat eruit komt, maar wat
binnenin gebeurd is niet duidelijk/moet je niet weten want dat is niet de essentie. Abstraheren is NIET hetzelfde
als details niet in het algoritme zetten, gewoon niet iedereen moet die details kennen/snappen.
Een algoritme is een stappenplan. Bv. hoe sorteer je alle bestanden alfabetisch. Er bestaan vaak heel veel
verschillende stappenplannen die allemaal een goede oplossing geven. Er zijn verschillende wegen naar
hetzelfde eindpunt. Met taal zijn er extra vragen die het onduidelijk kunnen maken wat er nu bedoelt wordt.
Daarom gebruiken we een programmeertaal. Een stappenplan/algoritme heeft altijd een vast aantal stappen
maar afhankelijk van de invoer zal de uitvoering van het algoritme verschillen. Bv. als je de grootst gemene
deler zoekt, moet je na stap 3 terug naar stap 2 en je doet dit zo vaak tot je de GGD hebt gevonden. Tussen
makkelijkere getallen zal dit minder gebeuren dan bij complexe getallen.
% = wat is de rest na het delen van 2 getallen
De vraag ‘kunnen we zeker weten dat het algoritme ooit zal stoppen met rekenen’ is niet beantwoordbaar.
Een programma is een neergeschreven algoritme in een programmeertaal en software is de verzameling van
programma’s en de algoritmen die ze voorstellen. Wat is dan hardware? alles wat je kan vastpakken (bv.
fysieke computers). Software kan je niet vastpakken.
Er zijn verschillende algoritmes en afhankelijk van de toepassing kun je kiezen welke je gebruikt. Misschien
maakt het niet uit dat het een beetje trager gaat maar wil je vooral dat er weinig data opgeslaan moet worden
op de chip. Of misschien wil je juist een heel snel algoritme.
Het schrijven/uitvoeren van een algoritme maakt op zich al een stukje abstractie. De computer weet niet wat
hij is aan het berekenen. Het ‘waarom het werkt’ en ‘wat hij is aan het doen’ weet een algoritme/computer niet.
1
,Informatica SV AJ 2024 – 2025 Norea Verhaeghe
Een algoritme kent enkel ‘hoe’ je tot de oplossing komt. Grote taalmodellen (o.a ChatGPT) geven je de indruk
dat de computer/software weet waarom iets werkt, maar dat is niet zo, ze begrijpen dat niet, ze voeren enkel
uit. Een programmeur kan geen abstractie maken van het wat en waarom. Gebruikers moeten dit daarom niet
meer kennen, maar als gebruiker moet je wel weten waarvoor je het kan gebruiken.
Creativiteit komt ook bij informatica kijken. Je moet outside the box kunnen denken om toepassingen te zoeken
in et dagelijks leven waarbij informatica kan helpen. Zie slide 27, 29, 30 en 32 voor uitleg over andere
overkoepelende thema’s van de informatica.
Technologie op zich is objectief maar de manier waarop het gebruikt wordt is vaak waar mensen een probleem
mee hebben.
Voor ICT en computers bestond de informatica al met als bekende ‘starter’ Ada. De eerste computers namen
zeer veel plaats in. De 2e wereldoorlog heeft ook een grote impact gehad. Oorspronkelijk zei de wet van Moore
dat we aan zodanige snelheid transistoren konden verkleinen dat we om de 2 jaar gingen verdubbelt zijn in
aantal transistoren op 1 circuit. De rekenkracht zou dus dubbel zo snel zijn dan 2 jaar geleden. Dit was toen
een wet maar is ondertussen al achterhaald als wet. Het heeft een exponentieel karakter en wordt dus
achterhaald door de wetten van de fysica die krachtiger zijn. Je kunt niet oneindig (exponentieel) op hetzelfde
stukje chip meer/kleinere transistoren zetten, want op een gegeven moment bots je op de wetten van de fysica
(het kan niet kleiner of sneller dan het licht bv.). Vandaag de dag is de wet van Moore niet meer waar, in de zin
dat het nog sneller kan gaan maar vandaag de dag kunnen we wel meerdere CPU’s elkaar laten werken. We
kunnen 1 CPU dus niet meer sneller laten werken maar wel meerdere samensteken. Maar dat begint ook een
beetje zijn limiet te bereiken. We focussen nu meer op het feit dat bv. de 8 CPU’s niet persé dezelfde moeten
zijn. We kunnen hierdoor energie-efficiënte beteren en dus de batterij.
Transistor = het kleinste rekencomponentje in een chip.
CPU = Central processing unit = de hoofdchip en is opgebouwd uit allemaal transistoren
De manier waarop we omgaan met devices/technologie/IT omgaan is sterk veranderd. Het grootste probleem
is nu nog de batterij. Dit is een soort tegenbeweging tegen het ‘het moet sneller en sterker zijn’. Sommige
programma’s op onze devices die in de achtergrond lopen, moeten niet perse zo snel gaan, we kunnen beter
besparen op de batterij dan.
LES 2 & 3 – GEGEVENOPSLAG (H1)
We gebruiken dit omdat we hiermee heel veel in veel vormen kunnen opslaan. Hoe gaan we onze decimale
getallen, maar ook video, beeld, geluid, … opslaan?
BITS
= Binary digits = cijfer in het binaire stelsel (0 en 1). We stellen alles voor als bitpatroon (een reeks van
meerdere bits die samen iets weergeven)
2
,Informatica SV AJ 2024 – 2025 Norea Verhaeghe
ASCII (= American Standard Code for information interchange) is een standaard van bitpatronen. Er bestaan
nog meer van deze standaarden. In de ASCII standaard zijn er telkens 8 bits en deze maken de meest gebruikte
westerse tekens. Dit is een oude standaard. De bitpatronen die starten met 0 liggen vast, bij die dat met 1
starten is dit verschillend (bv. Griekse letters in Griekenland)
BOOLEAANSE ALGEBRA
waar = 1, niet waar = 0
Basisbewerkingen met bits waaruit andere bewerkingen kunnen komen zoals +,
-, /, *.
• AND: 0 krijgt voorrang
• XOR: Verschillend = 1, zelfde = 0
• NOT: 0 à 1 en 1 à 0 (complement)
• OR: 1 krijgt voorrang
Gates = bestaat uit (elektronische) schakeling die de basisbewerkingen gaan implementeren/uitvoeren. Dit
kan ook mechanisch zijn. We hebben altijd 1 invoer bij NOT en 2 invoeren bij AND, OR, XOR. Er is telkens maar
1 uitvoer. Vandaag de dag zijn de schakelingen ‘transistors’.
Transistor = heeft 3 pootjes dat we benoemen als de Emitter (E), Base (B) en Collector (C). C
staat daarbij vanboven, dan B en dan E. 1 transistor kun je kopen voor een paar cent. Belangrijke
eigenschap: Als geen spanningsverschil is tussen B en E, dan laat de transistor geen stroom
door tussen C en E. Als er wel een spanningsverschil is (kan heel klein zijn) tussen B en E, dan
kan er wel stroom vloeien van C naar E. Op dat moment is de transistor een enorm kleine
weerstand.
à Voorbeelden van hoe de transistor de basisoperaties kan laten gebeuren op slides 18
– 25, hier tonen we de volledige kring weer, maar we kunnen dit ook abstraheren met
symbolen:
NAND = NOT AND = 3 transistors: hiermee kun je alle andere basisoperaties bouwen
Door een NAND gate kan je een generieke chip maken. Deze kan dan afhankelijk van de
input, compositie en het aantal NAND gates worden ingezet als AND, NOT of OR gate
voor verschillende toepassingen.
(onderstaande foto’s zijn extra, skip dit)
3
, Informatica SV AJ 2024 – 2025 Norea Verhaeghe
GATES EN FLIP-FLOPS
WAT?
Schakeling nodig voor geheugen voor 1 bit. Dit is een flip-flop, deze kunnen de waarde 0 en 1 aannemen. Ze
blijft 0 uitvoeren tot je een impuls geeft om 1 te worden (beter dan knop ingedrukt houden). Een flip-flop maken
we met gates/transistoren. Een flip-flop bestaat uit 2 invoerlijnen en 1 uitvoerlijn. Op 1 chip staan miljoenen
flip-flops (dit heet very large-scale integration (VLSI)).
HOE MAKEN WE DIT?
1e idee: dit is een latch. Je komt in een valkuil waar je niet meer uit kan. Je kan van 0
naar 1 maar niet meer terug naar 0
2e idee: de uitvoer bovenaan gaat door een NOT en wordt de invoer van de onderste
en de uitvoer van de onderste doet hetzelfde maar wordt de invoer van de bovenste.
Afhankelijk van wat de momentele situatie is van de uitvoeren, kan je veranderen
tussen 1 en 0 of 0 en 1.
Je kan nu van 1 naar 0 en ook terug van à naar 1. Dit heet de SR latch. ‘!Q’ is het omgekeerde van Q. Dit zijn de
uitvoeren en de invoeren heten S en R. druk 1 milliseconde op S (S=1), dan wordt Q 1. Als je Q terug naar 0 wil,
geef je een korte impuls aan R (R=1). S staat voor setline en R staat voor resetline.
Er bestaan nog manieren om een flip-flop te bouwen. Een alternatieve implementatie is het gebruiken van een
AND, NOT en OR. Dit kan ook met 1 invoerlijn maar dan kan hij de waarde van de laatst gegeven impuls niet
onthouden, dus verlies je de latch functie. We gebruiken dit concept wel bij een SR latch met enable.
Bij enable zetten we er 2 AND poorten voor. Als je dan S of R 1 maakt zullen die niets doen tot de enable ook op
1 staat. Het enable signaal geeft dus eigenlijk weer of de flip-flop actief is. Dit is handig bij computers. We
stellen nu dat we maar 1 invoerlijn nodig hebben (naar enable) maar de waarde zal wel opgeslaan worden. De
invoer heet nu D van data. D kan dus 0 of 1 zijn, maar we willen D niet heel de tijd op 1 laten staan om 1 te
houden. De het enable signaal kan je even D=1 maken, maar Q blijft 1.
D kan nu. Periodieke impulsen krijgen waardoor het circuit een aantal keer per zoveel tijd enabled wordt. Je
moet dus het enable signaal kunne synchroniseren met de periode waarin je Q=1 wilt hebben. Nu kan je met
een klok werken, die om de zoveel tijd een impuls zal geven. Dit is eigenlijk voldoende om een computer te
bouwen.
WERKGEHEUGEN VAN EEN COMPUTER
We zullen meer dan 1 bit nodig hebben. Dus we bouwen geheugencellen die bestaan uit flip-flops. Deze cellen
zijn bitpatronen. Tegenwoordig zijn er bitpatronen van 64 bits. Een geheugen is een reeks cellen waarin een
reeks bits, hierin kiezen we hoeveel bits en daarmee ook aantal flip-flops (nu dus 64 flip-flops). Een reeks van
8 bits is een byte. Eerst zal je moeten aangeven welke cel iets zal moeten uitlezen. Tussen de verschillende
4
LES 1 – INLEIDING (H0)
Verschil met wiskunde: We gaan algoritmes maken om UITGEVOERD te worden.
Informatica = de studie rond informatie en gegevens, het opslaan ervan en deze gegevens ook benutten. Dus
het bestaat uit twee bouwstenen: het voorstellen van gegevens en het bewerken van de gegevens (er iets mee
doen).
Dit hoeft niet persé met ICT zijn. een CD en barcode werken ook met 0 en 1 maar zijn geen computers.
Algoritmisch denken = ik zit met een probleem dat ik kan beschrijven door een set invoerelementen. Een
algoritme geeft een stappenplan om een oplossing te vinden voor een bepaalde vorm van probleem. Een groot
deel van algoritmisch denken is dus: hoe komen mensen tot dit stappenplan (om het algoritme te maken)
wanneer het algoritme nog niet bestaat? Het verschil met de wiskunde zit in de voorstelling. In wiskunde zullen
we bewijzen geven, terwijl we in de informatica het zullen voorstellen in programmeertalen. Je kan het niet in
het Nederlands schrijven want een computer is niet zoals een mens en kan geen tekst lezen om dan iets uit te
voeren. Dat is vandaag de dag wel een beetje aan het veranderen.
Abstraheren = een stuk van de complexiteit/details verbergen zodat het wel nog mogelijk is om een systeem
erop te bouwen waarvan we wel gebruik kunnen maken. Bv. iedereen rijdt met een auto en snapt het stuur en
de wielen, maar niet iedereen moeten exact weten hoe de motor/een auto werkt. De complexiteit van
systemen beheersbaar door externe eigenschappen die ik kan gebruiken te scheiden van interne processen
die ik niet moet kennen. Dit is het idee van een black box. Je geeft een invoer en je ziet wat eruit komt, maar wat
binnenin gebeurd is niet duidelijk/moet je niet weten want dat is niet de essentie. Abstraheren is NIET hetzelfde
als details niet in het algoritme zetten, gewoon niet iedereen moet die details kennen/snappen.
Een algoritme is een stappenplan. Bv. hoe sorteer je alle bestanden alfabetisch. Er bestaan vaak heel veel
verschillende stappenplannen die allemaal een goede oplossing geven. Er zijn verschillende wegen naar
hetzelfde eindpunt. Met taal zijn er extra vragen die het onduidelijk kunnen maken wat er nu bedoelt wordt.
Daarom gebruiken we een programmeertaal. Een stappenplan/algoritme heeft altijd een vast aantal stappen
maar afhankelijk van de invoer zal de uitvoering van het algoritme verschillen. Bv. als je de grootst gemene
deler zoekt, moet je na stap 3 terug naar stap 2 en je doet dit zo vaak tot je de GGD hebt gevonden. Tussen
makkelijkere getallen zal dit minder gebeuren dan bij complexe getallen.
% = wat is de rest na het delen van 2 getallen
De vraag ‘kunnen we zeker weten dat het algoritme ooit zal stoppen met rekenen’ is niet beantwoordbaar.
Een programma is een neergeschreven algoritme in een programmeertaal en software is de verzameling van
programma’s en de algoritmen die ze voorstellen. Wat is dan hardware? alles wat je kan vastpakken (bv.
fysieke computers). Software kan je niet vastpakken.
Er zijn verschillende algoritmes en afhankelijk van de toepassing kun je kiezen welke je gebruikt. Misschien
maakt het niet uit dat het een beetje trager gaat maar wil je vooral dat er weinig data opgeslaan moet worden
op de chip. Of misschien wil je juist een heel snel algoritme.
Het schrijven/uitvoeren van een algoritme maakt op zich al een stukje abstractie. De computer weet niet wat
hij is aan het berekenen. Het ‘waarom het werkt’ en ‘wat hij is aan het doen’ weet een algoritme/computer niet.
1
,Informatica SV AJ 2024 – 2025 Norea Verhaeghe
Een algoritme kent enkel ‘hoe’ je tot de oplossing komt. Grote taalmodellen (o.a ChatGPT) geven je de indruk
dat de computer/software weet waarom iets werkt, maar dat is niet zo, ze begrijpen dat niet, ze voeren enkel
uit. Een programmeur kan geen abstractie maken van het wat en waarom. Gebruikers moeten dit daarom niet
meer kennen, maar als gebruiker moet je wel weten waarvoor je het kan gebruiken.
Creativiteit komt ook bij informatica kijken. Je moet outside the box kunnen denken om toepassingen te zoeken
in et dagelijks leven waarbij informatica kan helpen. Zie slide 27, 29, 30 en 32 voor uitleg over andere
overkoepelende thema’s van de informatica.
Technologie op zich is objectief maar de manier waarop het gebruikt wordt is vaak waar mensen een probleem
mee hebben.
Voor ICT en computers bestond de informatica al met als bekende ‘starter’ Ada. De eerste computers namen
zeer veel plaats in. De 2e wereldoorlog heeft ook een grote impact gehad. Oorspronkelijk zei de wet van Moore
dat we aan zodanige snelheid transistoren konden verkleinen dat we om de 2 jaar gingen verdubbelt zijn in
aantal transistoren op 1 circuit. De rekenkracht zou dus dubbel zo snel zijn dan 2 jaar geleden. Dit was toen
een wet maar is ondertussen al achterhaald als wet. Het heeft een exponentieel karakter en wordt dus
achterhaald door de wetten van de fysica die krachtiger zijn. Je kunt niet oneindig (exponentieel) op hetzelfde
stukje chip meer/kleinere transistoren zetten, want op een gegeven moment bots je op de wetten van de fysica
(het kan niet kleiner of sneller dan het licht bv.). Vandaag de dag is de wet van Moore niet meer waar, in de zin
dat het nog sneller kan gaan maar vandaag de dag kunnen we wel meerdere CPU’s elkaar laten werken. We
kunnen 1 CPU dus niet meer sneller laten werken maar wel meerdere samensteken. Maar dat begint ook een
beetje zijn limiet te bereiken. We focussen nu meer op het feit dat bv. de 8 CPU’s niet persé dezelfde moeten
zijn. We kunnen hierdoor energie-efficiënte beteren en dus de batterij.
Transistor = het kleinste rekencomponentje in een chip.
CPU = Central processing unit = de hoofdchip en is opgebouwd uit allemaal transistoren
De manier waarop we omgaan met devices/technologie/IT omgaan is sterk veranderd. Het grootste probleem
is nu nog de batterij. Dit is een soort tegenbeweging tegen het ‘het moet sneller en sterker zijn’. Sommige
programma’s op onze devices die in de achtergrond lopen, moeten niet perse zo snel gaan, we kunnen beter
besparen op de batterij dan.
LES 2 & 3 – GEGEVENOPSLAG (H1)
We gebruiken dit omdat we hiermee heel veel in veel vormen kunnen opslaan. Hoe gaan we onze decimale
getallen, maar ook video, beeld, geluid, … opslaan?
BITS
= Binary digits = cijfer in het binaire stelsel (0 en 1). We stellen alles voor als bitpatroon (een reeks van
meerdere bits die samen iets weergeven)
2
,Informatica SV AJ 2024 – 2025 Norea Verhaeghe
ASCII (= American Standard Code for information interchange) is een standaard van bitpatronen. Er bestaan
nog meer van deze standaarden. In de ASCII standaard zijn er telkens 8 bits en deze maken de meest gebruikte
westerse tekens. Dit is een oude standaard. De bitpatronen die starten met 0 liggen vast, bij die dat met 1
starten is dit verschillend (bv. Griekse letters in Griekenland)
BOOLEAANSE ALGEBRA
waar = 1, niet waar = 0
Basisbewerkingen met bits waaruit andere bewerkingen kunnen komen zoals +,
-, /, *.
• AND: 0 krijgt voorrang
• XOR: Verschillend = 1, zelfde = 0
• NOT: 0 à 1 en 1 à 0 (complement)
• OR: 1 krijgt voorrang
Gates = bestaat uit (elektronische) schakeling die de basisbewerkingen gaan implementeren/uitvoeren. Dit
kan ook mechanisch zijn. We hebben altijd 1 invoer bij NOT en 2 invoeren bij AND, OR, XOR. Er is telkens maar
1 uitvoer. Vandaag de dag zijn de schakelingen ‘transistors’.
Transistor = heeft 3 pootjes dat we benoemen als de Emitter (E), Base (B) en Collector (C). C
staat daarbij vanboven, dan B en dan E. 1 transistor kun je kopen voor een paar cent. Belangrijke
eigenschap: Als geen spanningsverschil is tussen B en E, dan laat de transistor geen stroom
door tussen C en E. Als er wel een spanningsverschil is (kan heel klein zijn) tussen B en E, dan
kan er wel stroom vloeien van C naar E. Op dat moment is de transistor een enorm kleine
weerstand.
à Voorbeelden van hoe de transistor de basisoperaties kan laten gebeuren op slides 18
– 25, hier tonen we de volledige kring weer, maar we kunnen dit ook abstraheren met
symbolen:
NAND = NOT AND = 3 transistors: hiermee kun je alle andere basisoperaties bouwen
Door een NAND gate kan je een generieke chip maken. Deze kan dan afhankelijk van de
input, compositie en het aantal NAND gates worden ingezet als AND, NOT of OR gate
voor verschillende toepassingen.
(onderstaande foto’s zijn extra, skip dit)
3
, Informatica SV AJ 2024 – 2025 Norea Verhaeghe
GATES EN FLIP-FLOPS
WAT?
Schakeling nodig voor geheugen voor 1 bit. Dit is een flip-flop, deze kunnen de waarde 0 en 1 aannemen. Ze
blijft 0 uitvoeren tot je een impuls geeft om 1 te worden (beter dan knop ingedrukt houden). Een flip-flop maken
we met gates/transistoren. Een flip-flop bestaat uit 2 invoerlijnen en 1 uitvoerlijn. Op 1 chip staan miljoenen
flip-flops (dit heet very large-scale integration (VLSI)).
HOE MAKEN WE DIT?
1e idee: dit is een latch. Je komt in een valkuil waar je niet meer uit kan. Je kan van 0
naar 1 maar niet meer terug naar 0
2e idee: de uitvoer bovenaan gaat door een NOT en wordt de invoer van de onderste
en de uitvoer van de onderste doet hetzelfde maar wordt de invoer van de bovenste.
Afhankelijk van wat de momentele situatie is van de uitvoeren, kan je veranderen
tussen 1 en 0 of 0 en 1.
Je kan nu van 1 naar 0 en ook terug van à naar 1. Dit heet de SR latch. ‘!Q’ is het omgekeerde van Q. Dit zijn de
uitvoeren en de invoeren heten S en R. druk 1 milliseconde op S (S=1), dan wordt Q 1. Als je Q terug naar 0 wil,
geef je een korte impuls aan R (R=1). S staat voor setline en R staat voor resetline.
Er bestaan nog manieren om een flip-flop te bouwen. Een alternatieve implementatie is het gebruiken van een
AND, NOT en OR. Dit kan ook met 1 invoerlijn maar dan kan hij de waarde van de laatst gegeven impuls niet
onthouden, dus verlies je de latch functie. We gebruiken dit concept wel bij een SR latch met enable.
Bij enable zetten we er 2 AND poorten voor. Als je dan S of R 1 maakt zullen die niets doen tot de enable ook op
1 staat. Het enable signaal geeft dus eigenlijk weer of de flip-flop actief is. Dit is handig bij computers. We
stellen nu dat we maar 1 invoerlijn nodig hebben (naar enable) maar de waarde zal wel opgeslaan worden. De
invoer heet nu D van data. D kan dus 0 of 1 zijn, maar we willen D niet heel de tijd op 1 laten staan om 1 te
houden. De het enable signaal kan je even D=1 maken, maar Q blijft 1.
D kan nu. Periodieke impulsen krijgen waardoor het circuit een aantal keer per zoveel tijd enabled wordt. Je
moet dus het enable signaal kunne synchroniseren met de periode waarin je Q=1 wilt hebben. Nu kan je met
een klok werken, die om de zoveel tijd een impuls zal geven. Dit is eigenlijk voldoende om een computer te
bouwen.
WERKGEHEUGEN VAN EEN COMPUTER
We zullen meer dan 1 bit nodig hebben. Dus we bouwen geheugencellen die bestaan uit flip-flops. Deze cellen
zijn bitpatronen. Tegenwoordig zijn er bitpatronen van 64 bits. Een geheugen is een reeks cellen waarin een
reeks bits, hierin kiezen we hoeveel bits en daarmee ook aantal flip-flops (nu dus 64 flip-flops). Een reeks van
8 bits is een byte. Eerst zal je moeten aangeven welke cel iets zal moeten uitlezen. Tussen de verschillende
4
