HEELKUNDE EN
ZIEKTELEER NUTSDIEREN
Yasmina Jongbloet 2de master 2026
0
,HEELKUNDE – VLAMINCK
ORTHOPEDIE (!!!)
DIAGNOSTIEK KLAUWPATHOLOGIE
Kreupelheid is een super belangrijk element; er word een kaart getrokken van het dierenwelzijn. Op EU
niveau hebben we EFSA, volop bezig om nutsdieren hun welzijn goed te bekijken en in voorbeeld van
melkvee voorstellen gaan doen om ligboxen en huisvesting te verbeteren zodat klauwproblemen
voorkomen worden.
- Klauwproblemen geven daling van melkproductie + vruchtbaarheid + voederconversie +
dierenwelzijn + vervroegd afvoeren. maar ook meer kosten!
➔ Komt nog steeds veel te veel voor. Op jaarbasis gaat ¼ koeien kreupel worden.
➔ Subklinische gevallen: als je ze in een verzorgingsbox zetten , zal je afwijkingen terug vinden
maar deze zal niet snel duiden op een kreupelheid. Als je dus gewoon in de stal rondloopt zal
je het moeilijk kunnen zien. Omdat koeien een HOGE PIJNGRENS hebben en het niet snel
laten zien.
➔ Wat maakt kreupelheid nog zo moeilijk? Verschillende risico factoren zoals seizoen,
huisvesting, bodem, voeding, genetica, persoonsgebonden factoren ( hangt samen met de
landbouwer. Sommige personen gaan super goed reageren voor behandeling andere snel
herkenning voor kreupelheid..),…
- Dier dat kreupel is → minder rechtstaan= minder eten = minder energie voor melkproductie /
spieropbouw.
ANATOMIE VAN DE KLAUW – TOPOGRAFIE (!!!)
1
,Botstructuren : P3,P2,P1
- Klauwbeentje in klauwschoen
- Kroonbeen en kootbeen.
Pezige structuren:
- Achterste, belangrijkste structuur de diepe buigpees die op processus tuberflexorum op zit en
trekt.
- Voor de diepe buigpees ligt er nog een klein botje= sesambeentje. Deze word afgescheiden van
buigpees door bursa podotrochlearis. Die klauw heeft dat nodig voor het glijden van de pees tiv
het straalbeentje. Straalbeentje communiceert met achterkant gewricht
- 2de pees is de oppervlakkige buiger. Tussen diepe en oppervlakkige is er een afsplitsing.
- Peesschede : vergelijkbaar met een gewricht. Is gevuld met vocht die zorgen dat pezen makkelijk
tov bewegen.
- Vanvoor hebben we de laatste pees, extensor digitorum communis.
KLAUW OPHANGING
wat is relatie hoornkapsel en been? Hier hebben
we een lederhuid, deze zorgt voor productie van
hoorn die het hoornkapsel vormt= klauw. Deze
lederhuid zorgt dat klauwbeen verbonden is met
het hoornige kapsel; het klauwbeen zal
opgehangen worden aan de hoorn adhv rode
lamellen. De lamellen passen als een
handschoen rond vingers op de hoorn die
daarmee interdigiteren. Dus als een dier gaat
steunen zal een deel van de krachten naar de
buitenkant van het hoornkapsel draaien. Maar
klauwen gaat ook een deel steunen op de
zoollederhuid. Maar die word toch een beetje afgeschermd, bekijk de witte ruimte tussen rode lijn. Hier
hebben we een vetkussen.
- Super belangrijk: als dier zwaarder = meer vet =meer demping. Stel vermageren= kleiner
vetkussen= minder demping en afstand tussen klauwbeen en lederhuid word kleiner en is kans
op verplettering → dus stoornissen kunnen vormen.
BELASTING?
Zoolbal en draagrand zullen krachten op komen.
- R foto zie je afgesleten onder de zoolbal Draagrand
slaat om naar binnenkant
2
, - Buitenklauw achterpoot is R ietsje breder dan de binnenklauw.
➔ Achterpoot ga je verschil tussen buitenklauw en binne klauw heel goed zien. Buitenklauw is
ietsje breder en langer en draagrand is meer
uitgesprek dan bij de binnenklauw.
➔ Voorpoot is er meer symmetrie dus kan je
minder zeggen wat binnen en buitenkant is
PATHOLOGIE VS KLAUWBELASTING
Voorklauwen gaan meeste massa opvangen = 60%.
Achterpoten 40% .
- achterpoten hebben een stuwende kracht deze
zullen een achterwiel aandrijving hebben. Ze krijgen
meer piekbelasting, meer wrijving en bovendien valt daar de urine naar beneden. Achterpoten
gaan in minder hygiënische omstandigheden staan, waardoor infectieuze klauwproblemen meer
aan achterpoten worden gezien. De vorm van de achterklauwen, waardoor buitenste klauw ietsje
breder en langer is zal die meer werk doen dan de binnenklauw. Daarom zal ook veel
klauwpathologie op de buitenklauw van de achterpoten te vinden zijn idpv binnenklauw.
KRACHTEN
L: niet de realiteit → geen perfecte steun
R: meer realiteit, schever schofthoogte, meer krachten op
buitenklauwen terecht komen idpv binnenklauwen. Er zit verandering in
waardoor bepaalde klauwen meer gepredisponeerd zijn dan andere.
TENEN
L: ideale situatie , heel mooi in het midden alles mooi
uitgebalanceerd.
R: stalklauw → lange tijd niet gepedicuurd → lange teen→
meer naar achter toe dat gewicht geplaatst word. De
belasting gaat verschuiven en niet mooi in het midden zijn. het
gaat meer naar axiaal verschuiven, kan een predisponerende
factor zijn voor klauwulcers.
KLAUWVERZORGING
Preventief : overduidelijk bewijs dat iemand die zijn vee regelmatig de klauwen verzorgd zoals 2x/jaar,
preventief is voor klauwletsels en problemen vermijd. Zelfs al doe je preventief kan er wel een paar
situaties ontstaan met infecties , dan kan curatief verzorgen.
- Bij melkvee: tijdens droogstand en pieklactatie ideale momenten om aan klauwverzorging te
doen. Kan ook voor het einde van weideseizoen of aan het einde van de stalperiode.
3
ZIEKTELEER NUTSDIEREN
Yasmina Jongbloet 2de master 2026
0
,HEELKUNDE – VLAMINCK
ORTHOPEDIE (!!!)
DIAGNOSTIEK KLAUWPATHOLOGIE
Kreupelheid is een super belangrijk element; er word een kaart getrokken van het dierenwelzijn. Op EU
niveau hebben we EFSA, volop bezig om nutsdieren hun welzijn goed te bekijken en in voorbeeld van
melkvee voorstellen gaan doen om ligboxen en huisvesting te verbeteren zodat klauwproblemen
voorkomen worden.
- Klauwproblemen geven daling van melkproductie + vruchtbaarheid + voederconversie +
dierenwelzijn + vervroegd afvoeren. maar ook meer kosten!
➔ Komt nog steeds veel te veel voor. Op jaarbasis gaat ¼ koeien kreupel worden.
➔ Subklinische gevallen: als je ze in een verzorgingsbox zetten , zal je afwijkingen terug vinden
maar deze zal niet snel duiden op een kreupelheid. Als je dus gewoon in de stal rondloopt zal
je het moeilijk kunnen zien. Omdat koeien een HOGE PIJNGRENS hebben en het niet snel
laten zien.
➔ Wat maakt kreupelheid nog zo moeilijk? Verschillende risico factoren zoals seizoen,
huisvesting, bodem, voeding, genetica, persoonsgebonden factoren ( hangt samen met de
landbouwer. Sommige personen gaan super goed reageren voor behandeling andere snel
herkenning voor kreupelheid..),…
- Dier dat kreupel is → minder rechtstaan= minder eten = minder energie voor melkproductie /
spieropbouw.
ANATOMIE VAN DE KLAUW – TOPOGRAFIE (!!!)
1
,Botstructuren : P3,P2,P1
- Klauwbeentje in klauwschoen
- Kroonbeen en kootbeen.
Pezige structuren:
- Achterste, belangrijkste structuur de diepe buigpees die op processus tuberflexorum op zit en
trekt.
- Voor de diepe buigpees ligt er nog een klein botje= sesambeentje. Deze word afgescheiden van
buigpees door bursa podotrochlearis. Die klauw heeft dat nodig voor het glijden van de pees tiv
het straalbeentje. Straalbeentje communiceert met achterkant gewricht
- 2de pees is de oppervlakkige buiger. Tussen diepe en oppervlakkige is er een afsplitsing.
- Peesschede : vergelijkbaar met een gewricht. Is gevuld met vocht die zorgen dat pezen makkelijk
tov bewegen.
- Vanvoor hebben we de laatste pees, extensor digitorum communis.
KLAUW OPHANGING
wat is relatie hoornkapsel en been? Hier hebben
we een lederhuid, deze zorgt voor productie van
hoorn die het hoornkapsel vormt= klauw. Deze
lederhuid zorgt dat klauwbeen verbonden is met
het hoornige kapsel; het klauwbeen zal
opgehangen worden aan de hoorn adhv rode
lamellen. De lamellen passen als een
handschoen rond vingers op de hoorn die
daarmee interdigiteren. Dus als een dier gaat
steunen zal een deel van de krachten naar de
buitenkant van het hoornkapsel draaien. Maar
klauwen gaat ook een deel steunen op de
zoollederhuid. Maar die word toch een beetje afgeschermd, bekijk de witte ruimte tussen rode lijn. Hier
hebben we een vetkussen.
- Super belangrijk: als dier zwaarder = meer vet =meer demping. Stel vermageren= kleiner
vetkussen= minder demping en afstand tussen klauwbeen en lederhuid word kleiner en is kans
op verplettering → dus stoornissen kunnen vormen.
BELASTING?
Zoolbal en draagrand zullen krachten op komen.
- R foto zie je afgesleten onder de zoolbal Draagrand
slaat om naar binnenkant
2
, - Buitenklauw achterpoot is R ietsje breder dan de binnenklauw.
➔ Achterpoot ga je verschil tussen buitenklauw en binne klauw heel goed zien. Buitenklauw is
ietsje breder en langer en draagrand is meer
uitgesprek dan bij de binnenklauw.
➔ Voorpoot is er meer symmetrie dus kan je
minder zeggen wat binnen en buitenkant is
PATHOLOGIE VS KLAUWBELASTING
Voorklauwen gaan meeste massa opvangen = 60%.
Achterpoten 40% .
- achterpoten hebben een stuwende kracht deze
zullen een achterwiel aandrijving hebben. Ze krijgen
meer piekbelasting, meer wrijving en bovendien valt daar de urine naar beneden. Achterpoten
gaan in minder hygiënische omstandigheden staan, waardoor infectieuze klauwproblemen meer
aan achterpoten worden gezien. De vorm van de achterklauwen, waardoor buitenste klauw ietsje
breder en langer is zal die meer werk doen dan de binnenklauw. Daarom zal ook veel
klauwpathologie op de buitenklauw van de achterpoten te vinden zijn idpv binnenklauw.
KRACHTEN
L: niet de realiteit → geen perfecte steun
R: meer realiteit, schever schofthoogte, meer krachten op
buitenklauwen terecht komen idpv binnenklauwen. Er zit verandering in
waardoor bepaalde klauwen meer gepredisponeerd zijn dan andere.
TENEN
L: ideale situatie , heel mooi in het midden alles mooi
uitgebalanceerd.
R: stalklauw → lange tijd niet gepedicuurd → lange teen→
meer naar achter toe dat gewicht geplaatst word. De
belasting gaat verschuiven en niet mooi in het midden zijn. het
gaat meer naar axiaal verschuiven, kan een predisponerende
factor zijn voor klauwulcers.
KLAUWVERZORGING
Preventief : overduidelijk bewijs dat iemand die zijn vee regelmatig de klauwen verzorgd zoals 2x/jaar,
preventief is voor klauwletsels en problemen vermijd. Zelfs al doe je preventief kan er wel een paar
situaties ontstaan met infecties , dan kan curatief verzorgen.
- Bij melkvee: tijdens droogstand en pieklactatie ideale momenten om aan klauwverzorging te
doen. Kan ook voor het einde van weideseizoen of aan het einde van de stalperiode.
3
