Samenvatting Evolutionary Psychology - Biologische grondslagen: evolutionaire psychologie (PB1412)

Evolutionaire psychologie
Thema 1: Fundamenten
1.1 Perspectief
De vier vragen van Tinbergen




1.2 Historie
1.2.1 De oorsprong van evolutionaire psychologie
1.2.1.1 Historie van evolutionair denken
Tijdlijn
- Door almachtige maker
- Thales
o Leven ontstaan uit simpele elementen met water als basis
- Empedocles
o Begin wereld vol met lichamelijke organismen dat samen kwamen
door kracht van de liefde
o Natuurlijke selectie -> monsters gingen dood
- Aristoteles
o The great chain of being (scala naturae)
o Hiërarchie (dieren> planten)
- Erasmus Darwin (Darwins grootvader)
o Alle levende organisme afkomstig 1 voorvader
o Competitie drijfveer evolutie
- Lamarck
o 1ste wet
 Verandering in omgeving -> verandering in gedrag dieren ->
orgaan meer/minder gebruiken

o 2de wet

1

,  Verandering zijn erfelijk
o Inheritance of acquired characteristics
 Organismen continue graduele verandering
 Oorzaak van interactie tussen organismes noden en
omgeving
o Incorrect
 Bv meer sporten daardoor betere longen -> niet erfelijk
o Uitzondering
 Epigenetica
 Levenservaring beïnvloed welke genen tot uiting komen
bij nageslacht
- Darwin
o Natuurlijke selectie
 Erfelijke variatie
 Verschil in reproductie succes
o Copy error
 Variatie in aseksuele reproductie
- Mendel
o Particulaire overerving
o Moderne synthese
 Samenvoegen genen en evolutietheorie
o Basiswetten genetica
-



- Darwin verder
o Geest is functie van het lichaam
o Stabiele basis nodig
 Materialisme
 De geest uiteindelijk herleidbaar is tot het brein
 Mentale processen voortkomen uit hersenactiviteit
o Variatie
 Binnen populatie van een organisme bestaat natuurlijke
variatie
o Overproductie
 Organismen hebben de neiging om meer nakomelingen voort
te brengen dan nodig is om de populatie op peil te houden
 Daardoor onstaat competitie om middelen
o Strijd om het bestaan
 Vanwege de beperkte middelen en de overproductie ontstaat
er een strijd om te overleven
 Niet alle individuen kunnen overleven en voortplanten
o Selectie
 Binnen deze strijd om het bestaan hebben individuen met
bepaalde kenmerken een grotere kans om te overleven en
zich voort te planten dan anderen
 Natuurlijke selectie
o Overerving
 Organismen geven hun erfelijke eigenschappen (deels) door
aan hun nakomelingen




2

,1.2.2 Van evolutie van evolutionaire psychologie
1.2.2.1 Eerste pogingen evolutionaire psychologie
- Galton
o Belangrijk figuur psychologie
o Karakter en intelligentie erfelijke trekken
o Ontwikkelde een van de eerste intelligentie testen
o Psychometrics
o Experimentele psychologie
 Nadruk op kwantitatieve data te gebruiken
- Eugenetica
o Galton
o Selectieve voortplanting
o Positieve eugenetica
 Goede karakteristieken samen en zoveel mogelijk
voortplanten
 BV extra kinderbijslag voor voortplanting als beide ouders
hoog IQ
o Negatieve eugenetica
 Verbieden/beperken voortplanting
 BV verplichte sterilisatie van mensen die veel agressief
gedrag vertonen
- Sigmund Freud
o Ultimate vragen
 Waarom mensen zich zo gedragen
o Parallellen met evolutietheorie
 Id
- James
o Concept van instincten
o Lange en kortetermijngeheugen
o Instincten
 Angst, liefde, nieuwsgierigheid
 Drijfveren menselijk gedrag
1.2.2.2 De opkomst van cultuur als oorzakelijke factor in menselijk gedrag
Cultural relativism
- Standard social sciences model (SSSM)
- Uitgangpunten
o Mensen zijn geboren als leeg blad
o Menselijke gedrag is oneindig kneedbaar
o Cultuur is een autonome kracht die bestaat onafhankelijk van
mensen
o Menselijk gedrag bepaalt door proces van
 Leren, socialiseren, indoctrinatie
o Leerprocessen zijn algemeen toepasbaar
- Boas
o Uitvinder cultural relativism
o Verschillen in mensen door verschillen in cultuur
o Grote vooruitgang
 Werk klassen niet minder dan middel klas door biologische
factoren maar door verschillen in cultuur
- Biophobia

3

, o Ellis
o Angst voor biologische verklaringen gedrag
o Wetenschapelijke kijk eenmaal uitgevonden moeilijk om buiten deze
kijk voor verklaringen te zoeken
o Wereldoorlog 2
Domeinen
- Ethologie
o Observatie van dierlijk gedrag in natuurlijke setting
o Combinatie evolutionaire/functionele verklaringen met causale
o Interactie genen en omgeving
- Behavioural ecology
o Gebruikt kosten-baten model om dierlijk gedrag te voorspellen
o Benadrukken flexibiliteit van genen
 Ecologische druk selecteerd gedrag reacties
- Sociobiologie
o Systematische studie van de biologische basis van al het sociaal
gedrag
o Evolutie van sociaal gedrag
o Functionele verklaringen voor pro/anti sociaal gedrag
 Hoe huidige reacties voorkomen omdat ze nuttig waren voor
een individu’s voorouders
o Nieuwe synthese
 Wilson
 Brug evolutiebiologie en sociale wetenschap
 Al ons gedrag ook sociaal gedrag gevolg van activiteit in ons
geëvolueerde brein
 Sociaal gedrag onderhevig aan evolutie
- Evolutionaire psychologie
o Focus mentale staat ipv gedrag
o Mensen
o Nadruk op dat er een mismatch is tussen de omgeving waarin we
geëvolueerd zijn en de huidige
 Veel van ons huidig gedrag is niet adaptief
o Focus van verklaring betreft psychologische mechanismes
- Gene-culture Co-evolution/dual-Inheritance theory
o Relatie tussen culturele praktijken en genetische veranderingen
o Ontkent Darwinism niet maar voegt kennis toe vanuit cultureel
antropoloog
o Gebruiken mathematische modellen
1.2.2.3 Leertheorie en zijn tekortkomingen
Leertheorie
- Pavlov, Watson, Skinner
- Ziet mensen als complexere versies van ratten/vogels
o Dus als we simpele versie begrijpen dan vergroten naar complexe
mensen versie
- Keller en Marian Breland
o Vonden dat dierlijk instinctief gedrag in de weg zit van aanleren
o Instinct zat in de weg van aanleren via Skinnerian principes
 Zelfde als zeggen dat ontwerp lepel in de weg zit om het te
gebruiken als schroevendraaier

4