Vaardig met informatie: H1 Basisbegrippen
Les 1 (24/09/25)
INLEIDING/ Good to know
Dia 4
We spreken onderling af wat de waarheid is en wat niet . objectief = maar staat niet altijd
vast, kan je samen met een gemeenschap objectief vaststellen (autisme komt ni door
paracetamol)
vb. sterrenstelsel => mensen wouden niet accepteren dat de mensen NIET in het midden
staan
Dus door te zoeken naar een andere waarheid, beweegt waarheid
Vb. Copernicus: heeft heliocentrisme ontdekt => d.w.z. dat hij ontdekte dat de aarde om de
zon draait en dus NIET dat de zon rond de aarde draait.
Je hecht veel waarde aan jouw waarheid
De aarde draait rond de zon = zelfde woorden in een andere volgorde
Armoede en gezondheid gaan we naast elkaar zetten= de volgorde is heel belangrijk
- Als je gezond bent heb je minder kans om arm te zijn
- Gezondheid heeft een belangrijke impact op armoede
- Armoede heeft een impact op gezondheid
2 pijlen, als je gelooft in de ene pijl, ga je een andere samenleving willen vormen
Armoede is een heel belangrijke indicator van gezondheid
Wil je gezondheid veranderen vr veel mensen? Moet je iets aan armoede doen
Waarheid: werken aan gezonde populatie gaat efficiënt als je aan armoede werkt (zoals bij de
zon en de aarde)
,Dia 6
Filmpje over sauna –vocht verlies = vet verliezen
Wie gelooft dat? = toont aan dat we dit als ‘de waarheid’ kunnen beschouwen
Politiek, economie = veel mensen proberen ons te overtuigen van ‘hun waarheid’
VANAF HIER:
Dia 24
Hoe komt men aan die ‘info’ in al die literatuur? Hoe gaat dat?
Antwoord: VIA ONDERZOEK
- Het gaat over info: die op een bepaalde manier tot stand is gekomen en dan op dat
moment kennis wordt.
Die “bepaalde manier” is de methodologie, de manier waarop je correct tot die
kennis kan komen.
Wat is methodologie? De manier waarop je onderzoek doet (op een correcte
manier).
Dia 34
Limo (beetje zoals google)
Artikel: impact van smartphone uit 2013 (heel oud) , maar dat kan zijn dat het wel
goed onderzoek is. Het is niet omdat iets oud is dat het slecht is.
Dia 35
Iedereen ‘onderzoekt’ de hele dag
We stellen altijd vragen en zoeken antwoorden vanuit verschillende rollen : als
consument, vriendin, dochter, sociaal werker…
MAAR dat is geen ‘ wetenschappelijk onderzoek
,Hoofdstuk 1: Basisbegrippen Wetenschappelijk verantwoord onderzoek
Dia 36: VANAF hier echt leerstof (aangevuld door tekst uit HB)
1. Onderzoekers stellen zich voortdurend vragen over verschijnselen in de samenleving.
Ze zoeken naar antwoorden door deze verschijnselen te beschrijven + te verklaren.
Verklaren betekent dat onderzoekers bestaande kennis gebruiken om zo een beter
inzicht te krijgen OF met behulp van hun bevindingen NIEUWE kennis te ontwikkelen.
Wat beschouwen we dan wel als wetenschappelijk verantwoord onderzoek?
2. Definitie: Onderzoek is een doelgericht proces waarbij men op een systematische
manier op basis van een onderzoeksontwerp, data verzamelt en analyseert, om op
een betrouwbare en valide wijze onderzoeksvragen te beantwoorden die deel
uitmaken van een probleemstelling.
Uitleg definitie:
Onderzoek is doelgericht. Het doel: onderzoeksvragen over een bepaald onderwerp
beantwoorden.
We vertrekken vanuit een probleemstelling.
- DUS: onderzoek bestaat uit het doelgericht beantwoorden van onderzoeksvragen vanuit
een probleemstelling.
Systematisch = men organiseert zich op een specifieke manier ifv het beantwoorden
van die OV en het aanpakken v/d probleemstelling.
Men werkt a.d.h.v. een vooraf vastgelegd onderzoeksontwerp (= een plan, d.m.v.
steekproef, populatie etc.). Pas nadat dit zorgvuldig uitgewerkt is -> zal
dataverzameling en – analyse plaatsvinden.
OPGELET voor BIAS: iets dat je al in u plan verwerkt want je denkt al aan een bepaald
resultaat
Onderzoek MOET 2 kwaliteitscriteria nastreven:
1. validiteit
2. betrouwbaarheid
1 van de 2 is sowieso een examenvraag
Dia 37: Betrouwbaarheid vs. validiteit
, EXAMENVRAAG: Wat is betrouwbaarheid?
Geeft het onderzoek steeds hetzelfde resultaat als je het opnieuw doet?
- Betrouwbaarheid = de mate waarin bij herhaling van je meting dezelfde resultaten
worden gevonden.
- Het gaat over hoe precies en consistent iets gemeten wordt.
- Als je een test meerdere keren doet en je krijgt steeds ongeveer hetzelfde resultaat, dan
is die test betrouwbaar.
DUS: Als iem anders hetzelfde als u doet -> dan moet die ongeveer hetzelfde
uitkomen
Hoe?
Zeggen welke stappen je hebt gevolgd en je bronnen vermelden!
Belangrijke opm.
- Niet gemakkelijk want je kan da niet zomaar opnieuw doen: sommige fenomenen zoals
corona gaan voorbij
bv. Vaccinaties, wrm lieten mensen zich minder vaccineren? -> als je dat wilt
onderzoeken kan niet meer want corona= voorbij
Zéér veel aspecten zijn hier van belang!
Enkele: Vb’n: moment van meting / context / sociale wenselijkheid /
onderzoekersbias etc.
EXAMENVRAAG: Wat is validiteit?
Validiteit = meet je wat je zegt te meten?
Het gaat over de juistheid v/d meting. Een test = valide als hij echt meet wat hij moet
meten.
Bijvoorbeeld hoe meet je “kennis” of “gelovig zijn”? Kunnen we dat meten door te
tellen hoe vaak iem naar de kerk gaat?
Bijvoorbeeld: Je wilt weten of iem stress heeft. Je stelt vragen over hobby’s en vrije tijd, maar
niet over werkdruk en emoties. => dan is je test niet valide want je mist belangrijke
onderdelen van stress
Gaat de test echt over het onderwerp dat je wilt meten? Meet je het juiste idee of
concept?
Dia 38: Onderzoek o.b.v. doel (1)
Les 1 (24/09/25)
INLEIDING/ Good to know
Dia 4
We spreken onderling af wat de waarheid is en wat niet . objectief = maar staat niet altijd
vast, kan je samen met een gemeenschap objectief vaststellen (autisme komt ni door
paracetamol)
vb. sterrenstelsel => mensen wouden niet accepteren dat de mensen NIET in het midden
staan
Dus door te zoeken naar een andere waarheid, beweegt waarheid
Vb. Copernicus: heeft heliocentrisme ontdekt => d.w.z. dat hij ontdekte dat de aarde om de
zon draait en dus NIET dat de zon rond de aarde draait.
Je hecht veel waarde aan jouw waarheid
De aarde draait rond de zon = zelfde woorden in een andere volgorde
Armoede en gezondheid gaan we naast elkaar zetten= de volgorde is heel belangrijk
- Als je gezond bent heb je minder kans om arm te zijn
- Gezondheid heeft een belangrijke impact op armoede
- Armoede heeft een impact op gezondheid
2 pijlen, als je gelooft in de ene pijl, ga je een andere samenleving willen vormen
Armoede is een heel belangrijke indicator van gezondheid
Wil je gezondheid veranderen vr veel mensen? Moet je iets aan armoede doen
Waarheid: werken aan gezonde populatie gaat efficiënt als je aan armoede werkt (zoals bij de
zon en de aarde)
,Dia 6
Filmpje over sauna –vocht verlies = vet verliezen
Wie gelooft dat? = toont aan dat we dit als ‘de waarheid’ kunnen beschouwen
Politiek, economie = veel mensen proberen ons te overtuigen van ‘hun waarheid’
VANAF HIER:
Dia 24
Hoe komt men aan die ‘info’ in al die literatuur? Hoe gaat dat?
Antwoord: VIA ONDERZOEK
- Het gaat over info: die op een bepaalde manier tot stand is gekomen en dan op dat
moment kennis wordt.
Die “bepaalde manier” is de methodologie, de manier waarop je correct tot die
kennis kan komen.
Wat is methodologie? De manier waarop je onderzoek doet (op een correcte
manier).
Dia 34
Limo (beetje zoals google)
Artikel: impact van smartphone uit 2013 (heel oud) , maar dat kan zijn dat het wel
goed onderzoek is. Het is niet omdat iets oud is dat het slecht is.
Dia 35
Iedereen ‘onderzoekt’ de hele dag
We stellen altijd vragen en zoeken antwoorden vanuit verschillende rollen : als
consument, vriendin, dochter, sociaal werker…
MAAR dat is geen ‘ wetenschappelijk onderzoek
,Hoofdstuk 1: Basisbegrippen Wetenschappelijk verantwoord onderzoek
Dia 36: VANAF hier echt leerstof (aangevuld door tekst uit HB)
1. Onderzoekers stellen zich voortdurend vragen over verschijnselen in de samenleving.
Ze zoeken naar antwoorden door deze verschijnselen te beschrijven + te verklaren.
Verklaren betekent dat onderzoekers bestaande kennis gebruiken om zo een beter
inzicht te krijgen OF met behulp van hun bevindingen NIEUWE kennis te ontwikkelen.
Wat beschouwen we dan wel als wetenschappelijk verantwoord onderzoek?
2. Definitie: Onderzoek is een doelgericht proces waarbij men op een systematische
manier op basis van een onderzoeksontwerp, data verzamelt en analyseert, om op
een betrouwbare en valide wijze onderzoeksvragen te beantwoorden die deel
uitmaken van een probleemstelling.
Uitleg definitie:
Onderzoek is doelgericht. Het doel: onderzoeksvragen over een bepaald onderwerp
beantwoorden.
We vertrekken vanuit een probleemstelling.
- DUS: onderzoek bestaat uit het doelgericht beantwoorden van onderzoeksvragen vanuit
een probleemstelling.
Systematisch = men organiseert zich op een specifieke manier ifv het beantwoorden
van die OV en het aanpakken v/d probleemstelling.
Men werkt a.d.h.v. een vooraf vastgelegd onderzoeksontwerp (= een plan, d.m.v.
steekproef, populatie etc.). Pas nadat dit zorgvuldig uitgewerkt is -> zal
dataverzameling en – analyse plaatsvinden.
OPGELET voor BIAS: iets dat je al in u plan verwerkt want je denkt al aan een bepaald
resultaat
Onderzoek MOET 2 kwaliteitscriteria nastreven:
1. validiteit
2. betrouwbaarheid
1 van de 2 is sowieso een examenvraag
Dia 37: Betrouwbaarheid vs. validiteit
, EXAMENVRAAG: Wat is betrouwbaarheid?
Geeft het onderzoek steeds hetzelfde resultaat als je het opnieuw doet?
- Betrouwbaarheid = de mate waarin bij herhaling van je meting dezelfde resultaten
worden gevonden.
- Het gaat over hoe precies en consistent iets gemeten wordt.
- Als je een test meerdere keren doet en je krijgt steeds ongeveer hetzelfde resultaat, dan
is die test betrouwbaar.
DUS: Als iem anders hetzelfde als u doet -> dan moet die ongeveer hetzelfde
uitkomen
Hoe?
Zeggen welke stappen je hebt gevolgd en je bronnen vermelden!
Belangrijke opm.
- Niet gemakkelijk want je kan da niet zomaar opnieuw doen: sommige fenomenen zoals
corona gaan voorbij
bv. Vaccinaties, wrm lieten mensen zich minder vaccineren? -> als je dat wilt
onderzoeken kan niet meer want corona= voorbij
Zéér veel aspecten zijn hier van belang!
Enkele: Vb’n: moment van meting / context / sociale wenselijkheid /
onderzoekersbias etc.
EXAMENVRAAG: Wat is validiteit?
Validiteit = meet je wat je zegt te meten?
Het gaat over de juistheid v/d meting. Een test = valide als hij echt meet wat hij moet
meten.
Bijvoorbeeld hoe meet je “kennis” of “gelovig zijn”? Kunnen we dat meten door te
tellen hoe vaak iem naar de kerk gaat?
Bijvoorbeeld: Je wilt weten of iem stress heeft. Je stelt vragen over hobby’s en vrije tijd, maar
niet over werkdruk en emoties. => dan is je test niet valide want je mist belangrijke
onderdelen van stress
Gaat de test echt over het onderwerp dat je wilt meten? Meet je het juiste idee of
concept?
Dia 38: Onderzoek o.b.v. doel (1)
