leiderschap samenvatting HC 1

LEIDERSCHAP COLLEGE 1
“Strong leadership is critical if the vision of a transformed health care system is to be realized”
= Sterk leiderschap is van belang als we die visie van een hervormde/veranderende zorg willen gaan realiseren.
“the nursing profession must produce leaders throughout the health care system, from the bedside to the boardroom,…
= In de verpleegkundige beroepsgroep moet er leiderschap tot stand gebracht worden van bedside naar boardroom (=
directie)
who can serve as full partners with other health professionals and be accountable for their own contributions to
delivering high-quality care while working collaboratively with leaders from other professions”
Klinisch leiderschap, hoofdverpleegkundigen, middenkaders en bestuur => M.a.w. moet er steeds sprake zijn van
partnerschap.

1. L EIDERSCHAP VERKEND
De zorg zal al maar ingewikkelder en complexer worden. Verklarende factoren hiervoor zijn:
- De vergrijzing. Onze levensverwachting stijgt waardoor er ook meer multi- pathologieën zijn bij geriatrische
patiënten
- Het groeiende te kort aan verpleegkundige: “binnen de 5 jaar 5 500 extra verpleegkundige nodig”
- Shifts op vlak van integratie in gezondheidszorg
 Wereldwijde uitdaging voor GZZ-systeem



1.1. VUCA

Leiderschap heeft invloeden die bepalend zijn en uitdagingen vormen voor leiderschap




V = Volatiel:
Snelheid van verandering neemt toe zonder een vast patroon = DISRUPTIEVE VERANDERING. Veranderingen zijn
snel, onvoorspelbaar en ingrijpend. Hierdoor ontstaat onzekerheid. Wat we in het verleden hanteerde als norm
kan snel veranderen. Bijvoorbeeld de eerste covid-golf: heel veel nieuwe procedures die bijna dagelijks
veranderde dor weinig materiaal en weinig wetenschappelijke achtergrond
U = Onzekerheid

, Meestal is ‘U’ het gevolg van ‘V’ => De snelle veranderingen zorgen voor
heel wat onzekerheden (bv. De onzekerheden dat de Brexit met zich meebrengt)
C= Complexiteit
Hoe meer verbindingen er binnen een organisatie ontstaan, hoe meer complexiteit (bv. toenemend gebruik van
technologie). De wereld wordt er steeds complexer op en dit geldt dus eveneens voor individuele organisaties.
Patiënten hebben meer complexe problemen dan 20 jaar geleden. Meer overlevingskansen voor patiënten waardoor de
zorg ook complexer wordt. Dit komt o.a. ook door vergrijzing: meer ouderen met multi-pathologie en dus meer morbiditeit
Het KCE geeft aan dat we binnen 5 jaar ook veel meer VPK nodig zullen hebben. een alleenstaand ZH bestaat ok minder,
verschillende instanties moeten beter geïntegreerd worden. covid is een enorme uitdaging
A = Ambiguïteit
Duidt op het omgaan met paradoxen.
- Bijvoorbeeld de paradox van ‘meer aandacht voor het individu, maar ook meer aandacht op collectief vlak’.
- Bijvoorbeeld meer aandacht boor de kwaliteit van zorg en tegelijkertijd omgaan met minder, middelen omwille
van besparingen


1.2. INVLOED= DE ESSENTE VAN LEIDERSCHAP

Invloed gaat over hoe een leider een medewerker ‘bereikt’, ‘raakt’
 effect hebben
Macht beïnvloedt de keuze van beïnvloedingstactiek en modereert het effect ervan.
Dus spreken over leiderschap is spreken over EFFECT. Leiderschap gaat erover dat er iets gebeurd met,mensen,, een individu of een
groep. dus over beinvloeden. Hoe je dat inzet gaat afhangen van jouw machtspositie: van bovenaf je invloed laten gelden of door een
gelijkwaardigheidsprincipe




1.2.1. DEFINITIE LEIDERSCHAP

1.2.1.1. DEFINITIE VAN NORTHOUSE (2013)
= Meest gebruikte definitie in de leiderschapsliteratuur.
“a Process whereby an individual influences a group of individuals to achieve a common goal ”
= Een proces waarbij een individu een groep individuen beïnvloedt om op die manier gemeenschappelijke doelen/ een effect te
bereiken, iets in beweging te krijgen



1.2.1.2. DEFINITIE VAN YAMMARINO (2013)
“Leadership is a multilevel (person, dyad, group, collective) leader-follower interaction process that occurs in a particular
situation (context) where the leader (superior, supervisor) and followers (subordinates, direct reports) share a purpose
(vision, mission) and jointly accomplish things (goals, objectives, tasks) willingly”
Deze eerder wetenschappelijke definitie zegt dat het een interactieproces is in een bepaalde context en volgers een doel
gaan delen. Het woord volgers is hier belangrijk. Dat doel dat via visie en missie bereikt wordt.



1.2.2. LEVELS VAN CONCEPTUALISATIE VAN LEIDERSCHAP
Organisatie: bv. Hoe een raad van bestuur een organisatie aanstuurt, bv wat is hun leiderschapsmodel en
leiderschapsvisie?
Groep