Samenvatting recht: het Vlaamse
jeugddelinquentierecht
Inleiding
- Met politiek besluit => Vlinderakkoord v/d zesde staatshervorming (2011)
o Beslissing dat Vlaanderen bevoegd w vr eigen aanpak jeugddelinquentie
- Sinds inwerkintreding vn zesde staatshervorming (1 juli 2014) gemeenschappen autonoom
bevoegd
o Zelf inhoud & aard maatregelen kunnen bepalen
o Reactie bepalen vn delinquent gedrag vn jongeren
- Federale overheid bevoegd vr procedureregels
o Zoals: organisatie, territoriale bevoegdheid & rechtspleging vr jeugdrechten
- Minister Jo Vandeurzen (minister welzijn & volksgzndheid & gezin)
o Beleidsnota 2014-2019
Uitwerken vn nieuw decreet inzake jeugd(sanctie)recht prioriteit
- Belangrijke doelstelling:
o Ontwikkelen vn continuïteit
o In gedifferentieerd aanbod vn duidelijke & constructieve reacties op delicten
o Aandacht vr herstel vn schade
- Opleggen maatregel rekening houden:
o Ernst vn feit
Proportionaliteitsbeginsel
o Maturiteit vn minderjarige
- Door bevoegdheidsoverdracht ontstaat mogelijkheid reactie op delicten verbinden aan
jeugdhulp
o Gewerkt w aan onderliggende problematieken
Het decreet jeugddelinquentierecht op 15/02/19 goedgekeurd
Vanaf 1/09/19 stapsgewijs ingevoerd
Het decreet jeugddelinquentierecht 2019
- Uitgebreid voortraject aan beslissing
- Samengewerkt:
o Vlaamse universiteiten
Wetenschappelijke onderbouwing
o Themagroepen
- 3 kernwoorden cruciaal:
o Intensief, participerend & transparant
Nieuwe terminologie – duidelijke taal
- Transparantie = eenduidig & eenvoudig taalgebruik
- Aangepaste terminologie:
o Jeugdbeschermingsrecht jeugddelinquentierecht
o MOF (als misdaad omschreven feit) jeugddelict
o Reactie = maatschappelijke reactie op een jeugddelict
o Beschikking bij voorlopige maatregel
Maatregel = reactie tijdens voorlopige rechtspleging
o Vonnis bij definitieve maatregelen
Sanctie = reactie tijdens definitieve rechtspleging
1
, Leeftijden
- Pas voorgeleid w vr jeugddelict vanaf 12j op ogenblik vn feit
- Jeugdrechter bevoegd jongeren tot 18j op ogenblik vn feit
De 3 fasen v/d rechtspleging
De fase v/h onderzoek – mogelijke interventies v/h jeugdparket
- Parket meer reactiemogelijkheden korter op bal spelen => werkt effectiever
- Nt vereist bij elk jeugddelict
- Voorleiding = ingrijpend gebeuren
- Minder voorleidingen minder stigmatisering
o Zijn ook contra-indicaties
- In rechtspraak belangrijk => pas schuldig bevonden w als rechter uitspreekt
- Parket meer reactiemogelijkheden geven => in tegenspraak met vermoeden vn onschuld
- Alleen jeugdrechter uitspreken over (on)schuld vn jongere
- Gekregen reacties vr parket:
Seponering
Gewone:
- OM nagaan feiten bewezen, voldoende aanwijzingen of opportuun om verder te gaan
- Recht vn OM zaak te seponeren
o Gn verder gevolg te geven aan zaak & nt vervolgen
- Beslissing kan herroepen w
Met waarschuwing:
- Voldoende ernstige aanwijzingen vn schuld jeugdparketmagistraat beslissing tot seponeren
kippelen aan aantal interventies
- Waarschuwingsbrief sturen/mondelinge waarschuwing
- Gesprek doorgaan op parket met parketcriminoloog
- Doel: minderjarige bewust maken => gedrag nt aanvaard w in samenleving
Met opleggen vn voorwaarden:
- Vereisten:
o Minderjarige mag jeugddelict nt ontkennen
o Minderjarige moet bijgestaan w vn advocaat
o Alle betrokken partijen termijn vn 15 werkdagen om voorstel aanvaarden
- Strafvordering vervalt voorwaarde w nageleefd
- Vb. voorwaarden:
o Plaats verbod
o Contactverbod
o Vorming volgen
o …
Voorstel tot (slachtoffer)bemiddeling
- In alle gevallen moet OM bemiddelingsaanbod doen
- Herstelbemiddeling dader-slachtoffer onder begeleiding
o Hulp vn onpartijdige bemiddelaar (HCA-dienst)
o Vrijwillig gebeurt & veronderstelt dat slachtoffer + verdachte deelnemen
- Alleen plaatsvinden => ied uitdrukkelijk & zonder voorbehoud mee instemmen
- Voorwaarden:
o Bestaan ernstige aanwijzingen vn schuld
o Betrokkene minderjarige ontkent feiten nt
o Slachtoffer vastgesteld
o Bijstand advocaat
2
jeugddelinquentierecht
Inleiding
- Met politiek besluit => Vlinderakkoord v/d zesde staatshervorming (2011)
o Beslissing dat Vlaanderen bevoegd w vr eigen aanpak jeugddelinquentie
- Sinds inwerkintreding vn zesde staatshervorming (1 juli 2014) gemeenschappen autonoom
bevoegd
o Zelf inhoud & aard maatregelen kunnen bepalen
o Reactie bepalen vn delinquent gedrag vn jongeren
- Federale overheid bevoegd vr procedureregels
o Zoals: organisatie, territoriale bevoegdheid & rechtspleging vr jeugdrechten
- Minister Jo Vandeurzen (minister welzijn & volksgzndheid & gezin)
o Beleidsnota 2014-2019
Uitwerken vn nieuw decreet inzake jeugd(sanctie)recht prioriteit
- Belangrijke doelstelling:
o Ontwikkelen vn continuïteit
o In gedifferentieerd aanbod vn duidelijke & constructieve reacties op delicten
o Aandacht vr herstel vn schade
- Opleggen maatregel rekening houden:
o Ernst vn feit
Proportionaliteitsbeginsel
o Maturiteit vn minderjarige
- Door bevoegdheidsoverdracht ontstaat mogelijkheid reactie op delicten verbinden aan
jeugdhulp
o Gewerkt w aan onderliggende problematieken
Het decreet jeugddelinquentierecht op 15/02/19 goedgekeurd
Vanaf 1/09/19 stapsgewijs ingevoerd
Het decreet jeugddelinquentierecht 2019
- Uitgebreid voortraject aan beslissing
- Samengewerkt:
o Vlaamse universiteiten
Wetenschappelijke onderbouwing
o Themagroepen
- 3 kernwoorden cruciaal:
o Intensief, participerend & transparant
Nieuwe terminologie – duidelijke taal
- Transparantie = eenduidig & eenvoudig taalgebruik
- Aangepaste terminologie:
o Jeugdbeschermingsrecht jeugddelinquentierecht
o MOF (als misdaad omschreven feit) jeugddelict
o Reactie = maatschappelijke reactie op een jeugddelict
o Beschikking bij voorlopige maatregel
Maatregel = reactie tijdens voorlopige rechtspleging
o Vonnis bij definitieve maatregelen
Sanctie = reactie tijdens definitieve rechtspleging
1
, Leeftijden
- Pas voorgeleid w vr jeugddelict vanaf 12j op ogenblik vn feit
- Jeugdrechter bevoegd jongeren tot 18j op ogenblik vn feit
De 3 fasen v/d rechtspleging
De fase v/h onderzoek – mogelijke interventies v/h jeugdparket
- Parket meer reactiemogelijkheden korter op bal spelen => werkt effectiever
- Nt vereist bij elk jeugddelict
- Voorleiding = ingrijpend gebeuren
- Minder voorleidingen minder stigmatisering
o Zijn ook contra-indicaties
- In rechtspraak belangrijk => pas schuldig bevonden w als rechter uitspreekt
- Parket meer reactiemogelijkheden geven => in tegenspraak met vermoeden vn onschuld
- Alleen jeugdrechter uitspreken over (on)schuld vn jongere
- Gekregen reacties vr parket:
Seponering
Gewone:
- OM nagaan feiten bewezen, voldoende aanwijzingen of opportuun om verder te gaan
- Recht vn OM zaak te seponeren
o Gn verder gevolg te geven aan zaak & nt vervolgen
- Beslissing kan herroepen w
Met waarschuwing:
- Voldoende ernstige aanwijzingen vn schuld jeugdparketmagistraat beslissing tot seponeren
kippelen aan aantal interventies
- Waarschuwingsbrief sturen/mondelinge waarschuwing
- Gesprek doorgaan op parket met parketcriminoloog
- Doel: minderjarige bewust maken => gedrag nt aanvaard w in samenleving
Met opleggen vn voorwaarden:
- Vereisten:
o Minderjarige mag jeugddelict nt ontkennen
o Minderjarige moet bijgestaan w vn advocaat
o Alle betrokken partijen termijn vn 15 werkdagen om voorstel aanvaarden
- Strafvordering vervalt voorwaarde w nageleefd
- Vb. voorwaarden:
o Plaats verbod
o Contactverbod
o Vorming volgen
o …
Voorstel tot (slachtoffer)bemiddeling
- In alle gevallen moet OM bemiddelingsaanbod doen
- Herstelbemiddeling dader-slachtoffer onder begeleiding
o Hulp vn onpartijdige bemiddelaar (HCA-dienst)
o Vrijwillig gebeurt & veronderstelt dat slachtoffer + verdachte deelnemen
- Alleen plaatsvinden => ied uitdrukkelijk & zonder voorbehoud mee instemmen
- Voorwaarden:
o Bestaan ernstige aanwijzingen vn schuld
o Betrokkene minderjarige ontkent feiten nt
o Slachtoffer vastgesteld
o Bijstand advocaat
2
