Samenvatting Politiek en beleid(H1-H13) - eerste jaar - artevelde student - januari examen! (eerste semester)

Politiek en beleid – hoofdstuk 1 – het politieke
interactieproces
1. De meervoudige context v pol en beleid




1) geografische context
ruimtelijke situ v/e besturen territorium

2) demografische context
beleidsvoerders moeten rekening houden met de demografische kenmerken v sml
(vb. bevolkingsgrootte, bevolkingssamenstelling, migratie en vergrijzing)

3) sociaal-culturele context
verwijst naar levensbeschouwelijke opvattingen, processen v ontzuiling en ontkerkelijking,
veranderende waarden en opvatting v sml

4) technologische context
gaat techniek stagnerende samenleving (sml die vastzit, niet vooruit geraakt) beweging zetten,
maar kan ook chaos veroorzaken
veranderen de besturen
= organisatie en werkwijze wordt herijken
=ontstaan v nieuwe methoden v communicatie
=ontstaan v nieuwe manieren om te participeren
(vb. keuze tussen offline en/of online participatie)

5) economische context
wordt internationaal bepaald
belangrijke indicators
=bbp
=graad v werkgelegenheid
=de omvang v/d staatsschuld
=investeringen

6) juridische context
 zaken ter bescherming v burger liggen juridisch vast
deze context geeft machtsmiddelen aan burger


1

,7) historische context
bestuurders die pas aantreden willen eens breken met het beleid v hun voorgangers
= daardoor is er een plotse koerswijziging
- tasten de geloofwaardigheid v/d burgers
- roept verzet op

8) politieke context
geheel v pol visies, opvattingen en machtsverhoudingen
=bepalen in welke mate de beleidsvoerders op voldoende steun kunnen rekenen voor het voeren v/e
beleid
beleidsvoorstellen
= hebben weinig kans tegen dominante ideeën
beleidsvoerders
=moeten rekening houden met de specifieke politieke omgeving


2.1 uitgangsituaties
bevindt zich in een probleem
=die men wilt oplossen
deze situaties komt niet overeen met de mensen hun wensen
=ze willen iets veranderen

*Sow werkers
sociaal werkers zijn actief ‘waar het schuurt’
= ze hebben daardoor een bevoorrechte positie
= ze zullen de problemen erkennen en omschrijven

*probleemstelling
=niet objectief
- sommige ervaren een kwestie ernstig, andere hechten er minder belang aan  daarom is het
moeilijk om problemen onder de maatschappelijk en pol aandacht te brengen

2.2 agendavorming
kwestie op de beleidsagenda krijgen
= zodat er een beleidsantwoord kan volgen
verschillende actoren doen veel om toestanden te problematiseren en te politiseren
= kwestie rijp genoeg wordt om door de pol aangepakt te worden

invloed op agenda is een kwestie v
=timing
= ook externe druk verhogen
- spelen de media en de publieke opinie een rol

*sow werkers
sociaal werkers moeten hierin
=nagaan welke diensten/organisaties verantwoordelijk zijn voor verandering
=moeten contact maken met beleidsmakers rond de bepaalde kwestie aanpakken

2.2.1 niet 1, maar verschillende agenda’s
slechts aantal kwesties haalt de echte agenda

2

,= 3 verschillende agenda’s

1 de publieke agenda
= onderwerpen waarvan publieke opinie van oordeel is
= onderwerpen die de aandacht v politici moeten krijgen

2 de politieke agenda
= onderwerpen die de aandacht v/d politici & bestuurders hebben
3 beleidsagenda
= onderwerpen waaraan beleidsactoren werken om maatregelen voor te bereiden of in te voeren

2.2.2 selectiemechanismen bij agendavorming
 deze mechanismen bepalen wat er op de agenda komt

1) culturele sectie
aanvaard schema spelen een rol
= worden gevormd door
- heersende tijdsgeest
- dominante ideologieën
 voor nieuwe beleidsdomeinen is het moeilijk
= niet passen in de aanvaarde schema’s

2) agendavorming v bovenaf
 politieke actoren zetten zelf thema’s op de agenda

3) agendavorming v onderuit
 sommige thema’s krijgen van onderaf vlug een hoge plaats terwijl andere thema’s weinig
aandacht krijgen
= drie zaken spelen hierin een rol
1 grote publieke steun :
Probleem dat door een groot aantal burgers gesignaleerd wordt
2 goede strategie:
wijze waarop problemen gesignaleerd worden
-vooral goede communicatie
3 toeval:
kwesties kunnen plots onverwacht op pol agenda terechtkomen

2.2.3 een overladen agenda
het is moeilijk om iets op de agenda te krijgen, maar ook merken we dat die pol agenda overladen
is
= schijnbare tegenstelling kan verklaard worden
1 individuen en groepen zijn pol actiever:
2 pol moet steeds meer kwesties oplossen:
levensdomeinen zijn steeds meer zaken voor de politiek  overlast pol systeem wordt verlamd

2.2.4 agendavorming als probleemformulering
problemen worden geselecteerd en gestructureerd
= alleen problemen die uit de boom vallen worden geherformuleerd
=belangrijk bij de start hoe ze over dit probleem zullen spreken



3

, *sow werkers
sow werkers spelen een belangrijke rol in die “framing”
= ze gaan focussen op de beleving en de kijk op het probleem v men

2.3 analyse v/d beleidsomgeving
 om goede beleidsmaatregelen te ontwikkelen
= goed inzicht hebben in vroegere en huidige beleid
= dit vertrekt uit deze vragen
1 in welke zin dragen de huidige antwoorden bij tot aanpak
2wie kan worden aangesproken, wie is er al mee bezig
3 wat zijn elementne v steun voor veranderingen of elementen v verzet

*sow werkers
sow werkers aantonen
= dat het laten aanslepen v/e prob  leidt tot grotere sociale problemen op lange termijn

2.4 beleidsvoorbereiding
 analyse wordt verder gezet
oplossingen, alternatieven worden vergeleken
=neem veel tijd en actoren in beslag
belangrijker dan de beleidsbeslissing

2.4.1 haalbaarheid en wenselijkheid
haalbaarheid
=niet alle voorstellen v/d beleidsvoorbereiding zijn haalbaar
= er sneuvelen veel voorstellen  wettelijk of financieel niet haalbaar

wenselijkheid
=wnr beleidsvoorstellen van de ene ondergeschikt worden aan de voorstellen van de andere
= politieke strijd (feiten, argumentatieopbouw en macht)
(vb. Stel dat een stad moet kiezen tussen meer parkeerplaatsen of meer groen. Beide voorstellen zijn
mogelijk, maar ze kunnen niet allebei tegelijk worden uitgevoerd. In het politieke debat gebruiken
verschillende groepen feiten, argumenten en macht om hun voorstel te verdedigen. Uiteindelijk
wordt één voorstel gekozen en wordt het andere ondergeschikt)

2.4.2 inhoud en proces v beleidsvoorbereiding
inhoud
= wat wordt er voorgesteld of onderzocht?
- standpunten/gevoeligheden/visies
-cijfers/analyses/ voorstellen doen

proces
= hoe verloopt de afweging en wie wordt daarbij betrokken?

*sow werkers
deelnemen aan formele consultaties
(vb. deel te nemen aan hoorzittingen)
gebruik maken v informele participatie
(vb. open brieven waarin concrete eisen worden gelanceerd)
ze breken in bij het ontwikkelen v beleid

4