Voedingsaanbevelingen voor volwassenen
Aanbevelingen voor gezonde voeding 2 niveau’s:
Niveau van nutriënten
= wat het lichaam nodig heeft
Nutrient referentiewaarden en voedingsnormen
In België beslist de Hoge Gezondheidsraad
Dit gebeurt op federaal niveau
De normen worden regelmatig aangepast bij nieuwe wetenschappelijke inzichten
Niveau van voedingsmiddelen
Zogenaamde voedselgidsen / Food based dietary guidelines
Aanbevelingen voor gezonde voeding vetrekken van wat het lichaam nodig heeft aan
voedingsstoffen en van extra kennis over stoffen in voeding die goed zijn voor de gezondheid
Bedoeld om mensen te helpen gezond leven + om de gezondheid van de hele bevolking te
beschermen => gezondsheidspromotie
Deze materie behoort tot de bevoegdheden van de gemeenschappen
in Vlaanderen wordt gezondheidspromotie rond voeding vooral gedaan door het VIGEZ (=
Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie) in opdracht van de Vlaamse
overheid
Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor iedereen zodat we voldoende
hebben
1
,Hoe komen de nutriënt referentiewaarden tot stand?
Uitgangspunt
Niet iedereen heeft exact dezelfde behoefte aan voedingsstoffen => de behoeften zijn verspreid over
de bevolking => vormt een verdeling
De referentiewaarden worden gebaseerd op de spreiding van behoeften in een gezonde
bevolking
Wat wordt er bedoeld met “behoefte”?
Adequate inname => net genoeg om het lichaam goed te laten functioneren => vanuit
oogpunt biochemische of fysiologische noodzaak => preventie van deficiëntieziekten (=
tekortziekten voorkomen)
bv: genoeg vit C om scheurbuik te vermijden
Optimale inname => vanuit oogpunt van preventie van chronische ziekten => genoeg om
chronische ziekten te helpen voorkomen =>bv: minder kans op kanker
Relatie tussen voedingsstof-inname en het effect op het lichaam
Insufficient (onvoldoende) => je krijgt te weinig binnen om normaal te functioneren
Latently insufficient (latent onvoldoende) = je merkt het nog niet direct, reserves zijn laag
Sub-optimal => je krijgt genoeg om geen tekort te hebben, niet genoeg voor een optimale
gezondheid
Optimal => ideale hoeveelheid
Toxic => te veel binnenkrijgen => schadelijk
Onderdelen van de DRI (= dietary reference
intakes) vertaling:
Geschatte gemiddelde behoefte van een groep mensen
Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid
Adequate inname, wordt gebruikt als er onvoldoende data
is om een EAR en RDNA te bepalen
Maximale veilige inname
Aanvaardbare verdeling van macronutriënten
2
, Referentiewaarden voor energie en voedingsstoffen
Term voedingsnormen verzamelnaam voor de volgende referentiewaarden v energie en
voedingsstoffen:
Gemiddelde behoefte
Aanbevolen hoeveelheid
Adequate inneming
Aanvaardbare grens
Gemiddelde behoefte: average requirement (AR)
Niveau van inneming dat bij een normale verdeling van de behoefte genoeg is voor de helft van de
populatie.
Top Gauss-curve (=normale verdeling)
50% van de bevolking is voorzien met deze inneming
50% van de bevolking is niet voorzien met deze
inneming
Aanbevolen hoeveelheid => hoger dan de gemiddelde
behoefte
Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH)
Niveau van inneming dat genoeg is voor vrijwel de gehele
populatie gebaseerd op de gemiddelde behoefte
Gemiddelde behoefte + 2 SD (=standaarddeviatie)
= bevolkingsreferentie-opname => Population
Reference Intake (PRI) of Amerikaanse RDA
(Recommended Dietary Allowances)
= 97,5% van de bevolking wordt voorzien met deze
aanbeveling
Niet hetzelfde als minimum niveau van opname!
Hoger dan individuele behoefte
Van toepassing voor alle nutriënten, excl: aanbeveling voor energie
Adequate inname (AI)
Een hoeveelheid die genoeg is voor bijna iedereen, maar niet berekend uit de gemiddelde behoefte
maar uit andere gegevens.
Laagste niveau van inneming dat toereikend lijkt te zijn voor vrijwel de gehele populatie
(=waarvan men denkt dat dit voldoende is voor vrijwel iedereen)
We kiezen voor Al bij onvoldoende kennis over AR (=gemiddelde behoefte) of ADH (=
aanbevolen dagelijkse hoeveelheid)
3