Internationaal publiekrecht samenvatting

Examen internationaal publiekrecht
Deel 1 : inleiding
Les 1

Wat is internationaal publiekrecht?
 Is er nog internationaal publiekrecht? :
o Dionisio Anzilotti (1914) :
 Na 1914 was er nog 1940-1945  waren de hoogdagen v
internationaal recht
o Lawfare : gebruiken het recht om iets te bestrijden
 Netanyahu ziet internationaal publiekrecht als hindernis vr zijn politiek
 Wat is internationaal recht? :
o Instrument v internationale politiek
o Normen : gedragsbepalingen, verbod- en gebodsbepalingen
 Recht van samenleving (coëxistentie) :
 Dit is het oudste
 Gaat over soevereine staten die naast elkaar liggen en die
proberen zich op horizontale wijze vriendschappelijk te
gedragen
 Recht van samenwerking (coöperatie) :
 De wereld handelsorganisatie is bijna dood
 Dit is een domein dat momenteel zeer slecht gaat
 Gelijkheid, stabiliteit, menselijkheid, …
 Soevereine gelijkheid v staten
 Stabiliteit = rechtszekerheid  vr economische ontwikkeling is
rechtszekerheid essentieel
 Invloed op interne rechtsorde :
 Zijn doorwerking in het intern recht is de reden dat het
internationaal publiekrecht enige effectiviteit heeft
o Processen ( “process”) :
 Bedoeld met proces niet een procedure maar iets dat evolueert
 Ontwikkeling van het recht
 Verwerkelijking van het recht
o Discours :
 Taal :
 Gemeenschappelijk  communicatie
 Kwalificaties : een benoeming van de realiteit
o Bv. kwalificatie als terrorist
o Velen zien Hamas als een groep vrijheidsstrijders
 Waarden en “legal imagination”
 Argumentatie :

,  Bv. Netanyahu die zegt ‘hoe kan Israël genocide plegen als we
telkens vragen aan de mensen in Gaza om weg te gaan wnr we
gaan bombarderen?’
o Techniek : techniek kan gebruikt w om normen te creëren
 Creatie en argumentatie
 Geen boogschieten maar biljartspel
 Gericht op de toekomst
 Bevordering van gewenste uitkomsten, uitbouw van alternatieven
 Wat nu met internationaal recht? :
o E. Benvenisti : Document and preserve
o Ph. Webb & L. Kim : Six viewpoints on the future ...
o M. Goldmann : The boomerang effect
 Eerste visie op het internationaal recht is die vh universalisme
 De andere visie is meer soeveranistische visie die ervan uitgaat dat er
sws landen zijn met veel macht  internationaal recht speelt wel nog
een rol maar is vooral om deals te sluiten
o M. Milanovic : Dystopian international law
 Wat we eerst moeten hebben is de democratie


Les 2
 Internationaal recht redden of laten gaan? Een Europees perspectief
o Gelijkheid – bescherming vd zwakkere
 Internationaal recht is gebaseerd op gelijkheid vd staten dus
beschermd de zwakkeren vd sterke staten
o Stabiliteit :
 De internationale handel heeft grote baat bij stabiliteit
o Menselijkheid
 Vitale organen? :
o Als men wil bepalen wat de vitale organen zijn, zal men als jurist geneigd zijn
eerst te kijken nr de interne structuur vh internationaal publiekrecht
o Recht van coëxistentie? :
 Bv. verbod op gewapend geweld
 Proberen elkaar te respecteren maar bent niet de beste vrienden
 Dit is het minimum dat we nodig hebben
o Democratie, rechtstaat, mensenrechten? :
 We moeten eerst democratie redden in het westen, dan kunnen we
internationaal recht redden
 Oorzaak- en symptoombestrijding :
o Oorzaak is afkalving vd democratie
o Symptoom is de schending vh internationaal recht
 Reanimatie en revalidatie :
o Bevestigen van de norm :

,  Om die norm te bevestigen moet men protesteren
 Wnr een norm w betwist, moet men de norm bevestigen
 Er zijn ook open normen  grote interpretatiemarge zodat men ze
heel lang kan laten afkalven, vr men uitkomt dat wat men doet in strijd
is
o Protest :
 Protest en soortgelijken vormen v bevestigen vd norm is zeer
belangrijk
o Coherentie – geen dubbele standaarden :
 Doodsteek vh internationaal recht zijn de dubbele standaarden
 Manier waarop westen incoherent geweest is in handhaven v
fundamentele regelen vh internationaal recht
 Bypass ( = belangrijk) :
o Soft law etc. :
 Er w meer en meer soft law gebruikt en dat is omdat het bepaalde
obstakels kan omzeilen
 Daarom dat het akkoord v Parijs niet ‘verdrag v Parijs’ w genoemd
want vanaf dat er verdrag staat, moet het nr het congres (VS zei dat
het niet verdrag mocht noemen want dan zouden ze niet mogen
toetreden tot het congres)
o Regionaal
o Subnationaal



De verhaallijnen
 1. Klimaatverandering :
o ITLOS
o ICJ
o ECHR, IACHR, ACHPR
 2. Israël / Palestina :
o ICJ, Advisory Proceedings, Legal Consequences arising from the Policies and
Practices of Israel in the Occupied Palestinian Territory … (2024)
o Written statement of the State of Israel :
 Ze zeggen dat de vragen die aan het Hof w gesteld niet de goede
vragen zijn want ze gaan er al vanuit dat zij het internationaal recht
schenden  de vragen zijn vooringenomen
 Israël zegt dat er enkel nr hun verplichtingen w gekeken en niet nr de
verplichtingen vd andere partijen
o Public hearings  19 februari : Palestina, 21 februari : VS
o Het probleem met de Israëlische bezetting vd Palestijnse gebieden is dat er
geen eind aan komt  bezetting w geacht tijdelijk te zijn maar dat is hier niet
het geval

, o ‘The rule of international law is protecting of the weak’

Deel 2 : bronnen van het internationaal recht
Les 3

Algemeen
 Overzicht :
o Beperkt aantal formele rechtsbronnen
o Vertrekpunt : art. 38 Statuut IGH
 Verdragen
 Internationaal gewoonterecht
 Algemene rechtsbeginselen
 Rechtspraak en rechtsleer
o Art. 38 Stat. IGH niet exhaustief :
 Beslissingen/resoluties internationale organisaties  secundair
internationaal recht
 Eenzijdige rechtshandelingen
o  dit zijn de erkende/formele bronnen
 Wij gaan daar elementen aan toevoegen die niet echt bronnen zijn
maar ook methodes zijn om het gedrag te bepalen vd subjecten vh
internationaal recht bv. soft law
 Hiërarchie vd bronnen :
o Hiërarchie :
 Primair/subsidiair
 Secundaire bronnen : rechtspraak en rechtsleer
 Rol algemene rechtsbeginselen :
 De algemene rechtsbeginselen hebben een aanvullende rol
 Jus cogens (Art. 53 WVV)
 Art. 103 HVN juncto art. 25 HVN
 Art. 25 geeft aan de veiligheidsraad de bevoegdheid om
bindende besluiten te nemen met oog op internationale
veiligheid  is eigenlijk een soort supranationale bevoegdheid
want kan beslissingen nemen die bindend zijn vr alle LS vd VN
 Tussen verdragen : art. 30 WVV
o Verhouding gewoonte/verdrag :
 Geen hiërarchie, maar kracht van precisie en het geschreven woord
 Tss gewoonte en verdrag is er geen hiërarchie  betekend dat een
gewoonte een verdrag kan wijzigen en omgekeerd
 Verdrag is preciezer dan gewoonte en biedt houvast
 De geschreven tekst heeft een kracht die de gewoonte niet heeft in de
praktijk  dit is één vd gevaren vd wisselwerking tss ongeschreven en
geschreven recht