Samenvatting - Diversiteit

Samenvatting diversiteit


Les 1: Wat is diversiteit?
Diversiteit = de mix van verschillen
 Diversiteit gaat over alle manieren waarop we van elkaar verschillen
o Zichtbare verschillen
 mee geboren (onveranderlijk) = oog kleur, geslacht,
huidskleur, ervaringen (bepalen de toekomst niet)
 wat onveranderlijk was, is dat nu soms niet meer
 veranderlijk = kledingstijl
o Onzichtbare verschillen
 Seksuele voorkeur, cultuur, economische status
o => verschillen in persoonlijke kenmerken = bepalen hoe mensen
elkaar waarnemen
 Verschillen in elke diversiteitsfactor en de verschillende
combinaties ervan
Diversiteit en uitsluiting
 Exclusie of uitsluiting
o Actief uitsluiten mensen of groepen
 Discriminatie, racisme
 MAAR soms kan het niet anders
 Vb: recht op studietoelage
o Voldoe je niet aan de criteria, krijg je dat ook
niet
o Wie heeft het moeilijk in de samenleving en
heeft dat nodig, waardoor anderen worden
uitgesloten
 Vb: werkloosheidsuitkering
o Jongeren die nog geen werkloosheidsuitkering
kunnen krijgen omdat ze een bepaalde
overgangsperiode hebben
o Passief uitsluiten mensen of groepen
 gebrek aan kansen om te participeren in het sociale,
economische en/of politieke leven
 afwezigheid van de nodige middelen, rechten, goederen en
toegang tot diensten
 oplossing: verschillen maken bij start om iedereen een gelijke
kans te geven op de eindstreep
 vb: inschrijven Kazou kampen
o wifi nodig en meerdere computers om kinderen
in te schrijven = uitsluiting van armere gezinnen
en mensen die daar geen toegang tot hebben
 Ene kenmerk zorgt ervoor dat je meer wordt uitgesloten dan
andere kenmerken
 Integratie

, o Iemand van buitenaf opnemen in de bestaande structuren, de
bestaande norm wijzigt niet. Dit is een eenzijdige aanpassing.
 Je wordt opgenomen in het systeem als je je aanpast,
bestaande samenleving gaat niet veranderen of aanpassen
 Inclusie of insluiting
o Wederzijdse aanpassing: mix van mensen (diversiteit)
gecombineerd met een omgeving die deze mix omarmt en benut
 Vb: meer en meer kinderen met migratieachtergrond
 Die kinderen de helft uitmaken van de kinderen dan
werkt de macht van het getal, dan moet er rekening
gehouden worden met hun en kan je niet gewoon
werken als vroeger
 Voorbeeld inclusie & exclusie: OKAN scholen
o Ze worden eruit genomen om NL te krijgen om er daarna weer bij te
komen
o Ze gaan wel bijna allemaal naar bso richtingen, ze stromen daar
direct naartoe
o Er zijn drempels in het systeem, waardoor ze niet de zelfde kansen
hebben
 was een exclusie maatregel om aan inclusie te doen maar
door die regel is er exclusie
 => praktijk = acties moeten ondernomen worden
Uitsluiting heeft altijd meerdere oorzaken (komt terug in de laatste les)
 3 domeinen van onrechtvaardigheid (Fraser)
o Economische
 Materiële welvaart ongelijk verdeeld
 Vb: inkomen, huisvesting
o Culturele
 Niet iedereen evenveel erkenning of waardering (sommige
groepen als minderwaardig beschouwd)
 Vb: LGBTQAI+ gemeenschap, andere etnische
achtergrond
o Politieke
 Niet iedereen volwaardig deelnemen aan politieke processen
 Niet iedereen vertegenwoordigd in democratisch systeem
 Gelijkwaardigheid van participatie realiseren, door:
o Herverdeling materiële hulpbronnen
o Erkenning dat mensen gelijkwaardig zijn en evenveel respect
verdienen
o Vertegenwoordiging van iedereen in democratie

Vormen van uitsluiting
 Instutionele exclusie = maatregelen gericht op systematisch uitsluiten
bepaalde groepen
o Vb: arbeidsmarkt, huizenmarkt, gezondheidszorg, sociale zekerheid
 Sociale uitsluiting = mensen deels of helemaal uitgesloten van deelname
aan de maatschappij (ook familie of gemeenschap)
 Zelfuitsluiting = mensen zichzelf uitsluiten van sociale situaties, door:

, o Opstapeling negatieve ervaringen
o Mensen voelen zich minder waardevol, daling zelfvertrouwen

Diversiteit gedefinieerd binnen het sociaal werk
 Definitie sow 1957: Social work is a systematic way of helping individuals
and groups towards better adaptation to society.
o Mensen moeten geresocialiseerd worden, zodat ze beter
functioneren
 Mensen zo weinig mogelijk divers mogen zijn = gedragen
volgens normen en verwachtingen
 Definitie sow 2014: Sociaal werk is een op de praktijk gebaseerd beroep
en een academische discipline die sociale verandering en ontwikkeling,
sociale cohesie, empowerment en bevrijding van mensen bevordert
o Diversiteit omarmen, het is een normaliteit, meer collectieve
verantwoordelijkheid
The importance of intercultural competent social workers
 Interculturele competentie
o Voorbeeld: competentie omgaan met diversiteit
 17% van Vlaamse leraren zich competent voelt om les te
geven in een multiculturele of meertalige context
 Bestaande studieboeken en cursussen zitten vol met
achterhaalde en foute ideeën
 Divers sensitief
o = elk van ons aan de slag gaan met diversiteit

Omgaan met diversiteit in de samenleving
 Van doelgroepenbeleid naar diversiteitsbeleid
o Tot jaren 90 verschillende soorten beleid (armoedebeleid,
migratiebeleid)
 Erna overgegaan naar een diversiteitsbeleid
 Controversieel thema
o Containerbegrip
o Normaliteit als norm: ideologie
 We hebben een idee van wat norm is
 In België het idee dat sommigen zo anders zijn dat ze niet
mogen meedoen aan het circuit
o Sow: diversiteit als norm
 Emancipatie & definitiemacht
 Groepen van minderheden emanciperen en willen zich
definiëren (ze willen bepalen wat zij normaal vinden)
o Vb: vrouwen met borstkanker voelen zich
minder vrouw doordat ze een borst missen, zij
mogen zelf bepalen wat hun vrouw maakt
 Users’ perspective
 Drempels die mensen ervaren meepakken in uitwerken
van beleid
Van diversiteit naar superdiversiteit (Vertovec)

,  Vandaag niet meer praten over diversiteit
o Samenleving is superdivers, er zijn heel veel minderheden
 Vertovec
o Onderzoek naar immigratie
o In 2007 nieuwe ontdekking in demografie van immigratie naar de
UK
 Veel andere migranten en nationaliteiten = vraagt om andere
aanpak
o Geeft ‘taal’ aan de diversificatie van immigranten in de UK en
grootsteden overal in de wereld
o Sociale wetenschappers maakte gretig gebruik van zijn nieuwe
ontdekking
 Eindelijk ‘woorden voor’ de complexiteit dat meer is dan
etniciteit
 Wildgroei aan theorieontwikkeling over superdiversiteit overal
in de wereld
o Oorzaken voor deze sociale verandering?

Oorzaken voor demografische transitie
 Blommaert: effect van 2 grote vernieuwingen (vanaf het begin van de
jaren ’90) – link naar zelfstudie
o Nieuwe migratiestromen: diversificatie bevolking: veel meer
mensen verplaatsen zich naar veel meer plaatsen in de wereld
 Einde koude oorlog, nieuwe conflicten vanaf ’90: veel mensen
uit oost-EU komen naar België en er ontstaan nieuwe conflict
gebieden
 Geldof: dekolonisatie, actief aantrekken van gastarbeiders
vanaf de jaren ’50, vervolgmigratie en gezinshereniging,
uitbreiding van de EU
o Internet wordt ‘gemeengoed’ en een element van ons alledaagse
bestaan
 Gevolg: nieuwe online wereld, leven/actief in nieuwe
gemeenschappen en nieuwe identiteiten waardoor we ons
leven helemaal anders leven dan voorheen/ globalisering
 We migreren anders, internet maakt dat we in verschillende
contexten tegelijk kunnen leven letterlijk en virtueel
Superdiversiteit
 Kwantitatieve verschillen
o Stijgende groep minderheden in EU
 Populatie in EU diverser word
o Maurice Crul
 Iedereen in de grote europese steden behoort straks tot een
etnische minderheid
 Betekent niet dat dit 1 groep is, want dit zijn er zo veel
o België in cijfers
 Leeftijd van 0 tot 49 meer mensen van buitenlandse
herkomst dan van Belgische herkomst