1) lading en stroom
• elektrische stroom = beweging van lading
• Grootte stroom = proportioneel hoeveelheid lading per tijdseenheid
•
•
e I b
• Eenheid stroom = Ampere 1ay.gg
• Bewingszin van de lading vs stroomzin
ask.net
2) Spanning
• Ladingen bewegen oiv potentiaalverschil (= spanning!) , dat in stand gehouden w door een
externe bron
◦In boek aangeduid als e.m.f (= ekektromotorische kracht of e.m.k)
◦Oorzaken emk zijn
‣ Chemisch proces (eg batterij)
aa fwijstnrhoge
‣ Magnetische inductie (eg generator of dynamo)
‣ Fotovoltaïsch
‣ ….
◦Tegenwoordig: ‘spanningsbron’ of ‘stroombron’ ipv ‘emk’
• Spanning is aanwezig over een component wanneer er stroom vloeit door die component
• Spanningsbron symbolen :
◦ potentiaal
v of tot v
batterij pijfgemengs spitting
• IV-curve spanningsbron
n spanningis
behoudenin
Ï
Idoor
idealespannings
bron v1
IB Vover
• Stroombron symbolen:
Tyffhyksperon
stroombronniet
1
,• IV-curve stroombron
Ï
Iaoor spermünin
Iaanlestroom
Ist
IB
Vover
• Polariteit van spanning en richting van stroomzin
Ap Ap
4
VAB VaVB
94
VBA VBVA
LUBAI
Ap Ap
IAB IBA LIBATIA
B B
3) Weerstanden en de Wet van Ohm
• Symbool weerstand
IrtYIRJVRVR
•
I Vr
• Wet van Ohm, voor een (metallische) geleider:
R.IR R_VER met Ekr
Vermogen gedissipieerd in een weerstand
tipje ÉÉN
ingenieur
warmteenergie
D VI
Pr VR.IR R.IR
• IV-curve van een weerstand
Rt
Idoor 73k005m
It
1mA
Ik RT
in Vover
• Geen wet van ohm op open keten!!
O
Thymjpie vraRE.ja
p
onbep
2
, ER IS Siemens
• Weerstand en geleidbaarheid
6 V RI I GV
• Weerstandswaarde
◦Bep door
‣ Afmetingen
‣ Materiaal eigenschappen
◦Wet van Pouillet
pa
R P
constructie
opgekocht
IEIEEdei.in
◦SMD weerstanden
‣ lange weg
◦Vermogen
ge
‣ Kleine weerstanden kunnen minder vermogen dissipieren
• Smelten
• Weerstanden in serie
ÄILH EEI.IE t aan
V1 WRYER Rat RN
Is
III
Reg Ri i
Is
• Weerstanden in parallel
I
ktkt.it Én tweeweerst kp Rt Rt
V kt En inparallel
1 TRÄÄÄÄ.tk
En
Rp Ri'Re
Rita
Reg Ri ti
7 nietaltijdteherleiden egaljmyn 9 f my
wel
Limit 3
, 4) Wetten van Kircho
• Stroomwet van Kircho (KCL)
◦Elektronische wet v behoud v lading
◦Wet vd knoopptn
◦Som van toekomende stromen = som vertrekkende stromen
I Is Is 0
LI
Is Is
ÄÄMÄ
• Spanningswet van Kircho (KVL)
◦Wet v behoud van energie
◦Som van positieve en negatieve spanningspijlen is 0
‣ 1) kies in elke tak een stroomzin
‣ 2) duid de polariteiten vd spanningen aan
VB ÉÉÉBER
‣ 3) kies een zin om rond te gaan in elke lus
‣ 4) som v alle spanningen langsheen elke lus = 0
Estito b u u HÉT
5) Referentie-knoop van een schakeling
• Spanning = potentiaal verschil
• Potentiaal = elektrische potentiele energie per eenheid van lading
• Potentiele energie: nul niveau moet afgesproken worden —> je mag zelf referentie kiezen waar
pot energie = 0
◦Praktijk: meestal ‘de aarde’ of een geleider verbonden met aarde = ‘aarding’
‣ Soms ook ‘zwevend’ : koetswerk auto,…
En
Fit methy
E etgenlijkverstonden
• Weerstandsdeler
I
Ie Liter
B vult V2 IsRz I.kz
rik in
nu
uit p Vin
4