H1: INLEIDING
Wat zijn intellectuele rechten?
- intellectuele eigendom/intellectuele rechten/intellectuele-eigendomsrechten
- verzamelbegrip v veel verschillende private subjectieve rechten
- subjectieve rechten die door objectieve recht (geheel v rechtsregels die op een
bepaald moment op het territorium v een bepaalde staat v kracht zijn) toekomen aan
rechtssubjecten
- -> omvatten de door het objectief recht georganiseerde aanspraken v een subject
- -> natuurlijke (of fysieke) personen OF rechtspersonen
- binnen private subjectieve rechten -> onderscheid tss persoonlijkheidsrechten en
vermogensrechten
- persoonlijkheidsrechten = nt-verhandelbare subjectieve rechten -> zo nauw
verbonden met de persoon dat gn rechtsgeldige afstand mogelijk is
- vermogensrechten = verhandelbare subjectieve rechten -> behoren tot het vermogen
v een persoon en verder onderverdeeld
- intellectuele rechten = zakelijke rechten v een bijzondere aard want slaan op
immaterieel goed -> scheppingen vd menselijke geest vb muziekcomposities, mooie
designmeubelen of uitvindingen
- => absolute rechten
- sommige intellectuele rechten ook persoonlijkheidsrechten insluiten
- terminologie eigendomsrecht -> vindt nt ied een gelukkige keuze WANT risico op
verwarring met eigendomsbegrip (art 3.50 BW)
- intellectuele eigendomsrechten -> intellectuele en dus immateriële prestatie
- uitdrukking intellectuele eigendom waardevol -> erop wijst dat tav voortbrengselen vd
geest rechten kunnen ontstaan die net zo exclusief en absoluut werken als de
civielrechtelijke eigendom v lichamelijke voorwerpen
Plaats binnen het economisch recht
- principe v vrijheid v ondernemen:
- vrijheid v handel en nijverheid = oud fundamenteel beginsel waarop onze
samenleving steunt
- erkenning -> Franse decreet D’Allarde 1791 = bevestigt het recht vr ieder individu om
nr goeddunken elke handel te drijven of elk beroep, bedrijf of ambacht uit te oefenen
- vrijheid v ondernemen -> vandaag
- art II.3 en II.4 WER
- principe vd vrije mededinging mits inachtneming v eerlijke gebruiken:
- vrijheid v mededinging = recht vr ieder individu om nr goeddunken elke handel te
drijven of elk bedrijf uit te oefenen -> verschillende personen dezelfde soort handel
mogen drijven en hun waren of diensten mogen aanbieden binnen eenzelfde
afzetmarkt
- -> continue balans tss vraag en aanbod die vrijemarkteconomie bevordert
- betrokkenen elkaar schade zullen berokkenen -> ernaar streven om vr hun waren de
grootste afzetmarkt te vinden
- schade kan bewust worden aangebracht -> erop uit is de concurrent uit de markt te
verdringen
, - vrije mededinging => principiële recht om voorbeelden v anderen na te volgen
- DUS minimum aan persoonlijke inspanning uiterst laag
- vrijheid v kopie DUS ook vrijheid v nabootsen => één vd grondbeginslene vh
algemeen mededingingsrecht
- MAAR grenzen -> nt alle middelen aanvaardbaar
- vrije mededinging -> aanvaard = middel zag ter bevordering vh welzijn vd
samenleving
- nt dergelijke proporties aannemen dat de samenleving er nadeel v ondervindt
- DUS stelsel v mededingingsrecht -> beperking op algemene vrijheid v mededinging
- UITZ op vrijheid v mededinging en kopie:
- intellectuele rechten gn correctiemechanisme MAAR regelrechte uitzonderingen op
de regel vd vrijheid v mededinging
- => wetgever wil investeringen stimuleren die leiden tot nieuwe creaties en vindingen,
omdat die op hun beur de vooruitgang vd maatschappij bevorderen
- intellectuele rechten = exclusieve rechten -> verlenen aan de houder(s) vh recht
gedurende een bepaalde tijd een soort monopoliepositie mbt de exploitatie v hun
creatie
- exclusief = aderen gn gebruik vd creatie kunnen maken zonder de toestemming vd
houder vh recht
- verbodsrecht => zo aan derden de mogelijkheid ontzeggen om handelingen te
verrichten die in strijd zijn met hun uitsluitend recht
- juridische midddel dat de titularis vh recht in staat stelt om aan anderen de
toestemming te verlenen om bepaalde handelingen te verrichten die onder het
exclusieve recht vallen
- algemeen beginsel vh verbod op misbruik vh recht = corrigeert situaties waarbij men
een subjectief recht uitoefent in overeenstemming met de formele grenzen ervan
MAAR juridische uitkomst in strijd met het doel vd regel die het recht toekent
- -> billijk evenwicht tot stand brengen tss een rechtmatig verworven intellectueel
recht, belangen v derden en functies vh betrokken recht
Sector vd intellectuele rechten
- overzicht
- 2 grote subcategoriën
1) industriële rechten
- merkenrecht
- octrooirecht
- recht op industriële tekeningen en modellen
- kwekersrecht
- recht betreffende de bescherming v topografieën v halfgeleiderproducten
- bescherming v geografische aanduidingen
2) auteursrecht
- bescherming aan de traditionele auteurswerken
- audiovisuele werken
- artistieke tekeningen en modellen
- computerprogramma’s en databanken
- naburige rechten
,- keuze tss 1 vd rechten nt altijd noodzakelijk
- synthetische benadering -> wnr men zich de vraag stelt hoe een nieuwe creatie of
vinding optimaal kan worden beschermd
- één of meerdere rechten tav eenzelfde product te combineren
- vb nieuwe vormgeving: bescherming auteursrecht, merkenrecht en octrooirecht
- technische nieuwheid in vervat? ook octrooirecht
- houder in sterke positie
- vooral onderzoeken of het product voldoet aan de beschermingsvereisten -> vr elk
recht verschillend
- gelijkenissen:
- gemeenschappelijke kenmerken:
1. alle intellectuele eigendomsrechten maken deel uit vh fundamentele eigendomsrecht
=> bescherming als grondrecht
- uitoefening vd intellectuele rechten zal steeds moeten worden afgewogen
tegen de bescherming v andere grondrechten
2. immaterieel voorwerp => scheppingen vd menselijke geest
- alleen prestaties beschermd die het banale of het reeds gekende overstijgen
- criteria: originaliteit, nieuwheid of beschikbaarheid
3. exclusitiviteitsrechten = bepaalde handelingen v exploitatie vh immateriële voorwerp
uitsluitend aan de houder vh recht zijn voorbehouden
-> verbodsrechten
- tegenwerpelijk erga omnes
- goede trouw gn invloed op de kwalificatie v een bepaalde daad als inbreukmaken
4. tijdsgebonden = exclusiviteit en het bijbehorende verbodsrecht -> slechts gedurende
een in de wet uitdrukkelijke bepaalde termijn
- verstrijken vd verleende beschermingsduur? vallen de beschermde prestaties
in het openbaar (publiek) domein
- voor ied toegankelijk
- door ied vrij worden gebruikt en toegepast
- algemene beginselen vh mededingingsrecht v toepassing
5. economische waarde -> specifieke wijze v exploitatie vd rechten zelf
- vatbaar vr overdracht (afstand v recht) MAAR OOK in licentie worden
gegeven
- licentie = eenvoudige toelating inhouden om een immaterieel voorwerp op
een bepaalde wijze te gebruiken
- ook verder gaan en een exclusieve licentie verlenen -> aan derder gn
gelijkwaardige toelating verlenen OOK zelf nt de betrokken exploitatie ter
hand nemen
- nt respecteren vd exclusiviteit betekent bij alle intellectuele rechten -> inbreuk (of
namaak)
- titularis zich kan verzetten
- internationale en europese regelgeving => titularis vh recht heel instrumentarium aan
actiemogelijkheden beschikt om inbreuken te bestrijden
- bij derder mogelijkheid tot beschrijvend beslag
,6. territorialiteits-beginsel = exclusieve recht in beginsel slecht geldt binnen de grenzen
vd Staat of groep v Staten die dat recht vr hun territorium verlenen
- WIPO: gespecialiseerde instelling vd VN die tot doel heeft de intellectuele eigendom
over de ganse wereld te bevorderen
- verdragen afgesloten
- administratieve samenwerking tss de staten + verleent juridische en technische
bijstand aan ontwikkelingslanden bij naleving ervan
- ook internationale registraties
- verschilpunten
- aanzienlijke verschillen:
1. doel v beide beschermingssystemen
- auteursrecht => beschermt traditioneel creaties (en uitvoeringen) als een
uitdrukking vd persoonlijkheid vd schepper (uitvoerder) vh werk
- culturele doelstelling = stimuleren vd creatie v werken (en uitvoeringen) ->
bijdrage tot de culturele en sociale vooruitgang v een gemeenschap
- focus op creativiteit
- industriële rechten => economische doelstelling = merken en octrooien
hebben betrekking op producten die in het economisch leven worden
verhandeld -> ingezet als onderdeel vh algemene systeem v mededinging
- focus op innovatie
- onderscheid aangetast -> gevolg vh onderbrengen binnen het beschermingssysteem
vh auteursrecht v creaties met een eerder industriële aard vb computerprogramma’s
en databanken
2. wijze waarop het recht ontstaat
- auteursrecht: automatisch door een rechtsfeit -> creatie v een werk
- gn formaliteiten
- industriële eigendomsrechten: rechtshandeling vereist om het recht te doen
ontstaan
- strikt voorgeschreven regels een aanvraag tot bescherming indienen bij een
officiële instantie
3. bijzondere persoonsgebonden rechten die in auteursrecht vervat zijn => morele
rechten
=> omvatten verschillende attributen die aan de persoon vd auteur een bijzondere
bescherming willen verlenen
-> nt, of slecht in een veel beperktere omvang bij industriële rechten
- economisch belang:
- alle sectoren vd intellectuele rechten worden tegenwoordig in grote mate geregeld
door EU-wetgeving
- sommige domeinen: volledige eenmaking
- andere domeinen: enkel bergopwaarts
, - evolutie = gevolg vh streven nr een eengemaakte Europese markt + vrijwaren vd
fundamentele waarden vh vrij verkeer v goederen en diensten
- -> ook economische drijfveren een rol
Bevoegdheid intellectuele rechten in België
- wetgevende bevoegdheid
- België -> bevoegdheden vd federale OH
- wetgevend initiatief -> meer en meer aan de Belgische OH onttrokken ten gevolge v
internationale verdragen en richtlijnen of verordeningen vd EU
- intellectuele rechten als onderdeel vh WER
- invoering vh WER
- Dienst vr de Intellectuele Eigendom
- Dienst vr Intellectuele Eigendom (DIE): belast met het afleveren en beheren v
Belgishe titels v intellectuele eigendom
- OOK terecht vr technische informatie over octrooien en octrooidocumentatie
H2 AUTEURSRECHT EN NABURIGE RECHTEN
Wetgevend kader
- nationale wetgeving
- Boek XI WER
- vroegere rechtspraak en rechtsleer grotendeels zijn waarde behouden
- europese wetgeving
- Europese Commissie
- auteursrecht verankerd in nationale tradities
- te maken met cultuur meer dan met economie
- 2 verschillende auteursrechtstelsels binnen EU/
1) continentale droit-d’auteur-systeem
2) ‘copyright’-systeem vd UK en Ierland
- step-by-step approach (1991) => verschillende richtlijnen af te kondigen die elk 1 of
meerdere deelaspecten vh auteursrecht vr alle lidstaten eenvormig
- nog lang nt spreken v een eengemaakte markt -> territoriale begrenzing vh nationale
auteursrecht
- => fragmentatie vd markt
- weg nr een realisatie nog lang en ingewikkeld
- HvJ veel arresten geveld die het pad daartoe effenen
- internationale bescherming
- eind 19de E: behoefte aan internationale bescherming vh auteursrecht
- eerste doel v verdragsluitende landen -> garanderen dat elkaars auteurs even goed
behandeld worden als de eigen onderdanen
- tweede doel v internationale verdragen -> verlenen v garanties v een soort
(minimale) gelijkwaardige bescherming v creaties
- Conventie v Bern vr de bescherming v werken v letterkunde of kunst v 1886
, - oudste verdrag over het auteursrecht
- verschillende malen herzien om rekening te houden met nieuwe technologische
ontwikkelingen + minimale internationale beschermingsniveau op te krikken
- art XI.290 WER -> Belgen beroepen op bepalingen v Conventie v Bern
- Conventie v Rome ter berscherming vd uitvoerende kunstenaars, de
producenten v fonogrammen en de omroeporganisaties v 1961
- ter bescherming vd zogenaamde naburige rechten
- TRIPs-Overeenkomst v 15 april 1994
- gn zelfstandige OVK
- TRIPs alle domeinen vd intellectuele rechten behandelt
- op initiatief vd WTO
- bevestigt de bestaande basisregels zoals die werden vastgelegd in de Conventies v
Bern (UITZ bescherming v morele rechten) en Rome
- nt alle landen die gebonden zijn door de TRIPs-Overeenkomst reeds lid vd
Conventies v Bern en Rome -> TRIPs verplicht hen dit
- WIPO-verdragen v 20 december 1996: WCT en WPPT
- modernisering en betere bescherming op internationaal niveau v auteursrecht en
naburige rechten
- auteursrecht -> deze verdragen zien als een vervolg op de Conventie v Bern MAAR
nt als nieuwe versie
- andere verdragen
- Verdrag v Beijing ter bescherming v audiovisuele uitvoeringen
- Verdrag v Marrakesh -> nieuwe uitzondering op het auteursrecht invoert om de
repodructie en verspreiding v gepubliceerde werken te vergemakkelijken vr personen
met een visuele handicap
Auteursrecht (sensu stricto)
Geldigheid
- voorwerp
- auteur v werk v letterkunde of kunst - art 2 Conventie v Bern of art XI. 165 WER
- Belgische wet: aantal categorieën v werken waarbinnen creaties een plaats kunnen
vinden
- werk moeilijk binnen 1 v deze categorieën -> nt dat er gn bescherming is
- UITZ officiële akten vd OH -> ied mag dus vrij wetteksten of uitspraken v
rechtbanken gebruiken
- redevoering -> uitgesproken in Kamer of Senaat, in openbare zittingen v rechtbanken
of tijdens politieke bijeenkomsten door ied vrij te gebruiken
- afzonderlijke uitgave -> toestemming vd auteur (spreker) noodzakelijk
- materiële beschermingsvereisten
- auteursrechtelijke bescherming
1) uitgedrukt in concrete vorm (uitdrukkingsvorm)
2) voldoet aan de vereiste v originaliteit of oorspronkelijkheid
- aangetoond worden door de auteur (of rechthebbende)
Wat zijn intellectuele rechten?
- intellectuele eigendom/intellectuele rechten/intellectuele-eigendomsrechten
- verzamelbegrip v veel verschillende private subjectieve rechten
- subjectieve rechten die door objectieve recht (geheel v rechtsregels die op een
bepaald moment op het territorium v een bepaalde staat v kracht zijn) toekomen aan
rechtssubjecten
- -> omvatten de door het objectief recht georganiseerde aanspraken v een subject
- -> natuurlijke (of fysieke) personen OF rechtspersonen
- binnen private subjectieve rechten -> onderscheid tss persoonlijkheidsrechten en
vermogensrechten
- persoonlijkheidsrechten = nt-verhandelbare subjectieve rechten -> zo nauw
verbonden met de persoon dat gn rechtsgeldige afstand mogelijk is
- vermogensrechten = verhandelbare subjectieve rechten -> behoren tot het vermogen
v een persoon en verder onderverdeeld
- intellectuele rechten = zakelijke rechten v een bijzondere aard want slaan op
immaterieel goed -> scheppingen vd menselijke geest vb muziekcomposities, mooie
designmeubelen of uitvindingen
- => absolute rechten
- sommige intellectuele rechten ook persoonlijkheidsrechten insluiten
- terminologie eigendomsrecht -> vindt nt ied een gelukkige keuze WANT risico op
verwarring met eigendomsbegrip (art 3.50 BW)
- intellectuele eigendomsrechten -> intellectuele en dus immateriële prestatie
- uitdrukking intellectuele eigendom waardevol -> erop wijst dat tav voortbrengselen vd
geest rechten kunnen ontstaan die net zo exclusief en absoluut werken als de
civielrechtelijke eigendom v lichamelijke voorwerpen
Plaats binnen het economisch recht
- principe v vrijheid v ondernemen:
- vrijheid v handel en nijverheid = oud fundamenteel beginsel waarop onze
samenleving steunt
- erkenning -> Franse decreet D’Allarde 1791 = bevestigt het recht vr ieder individu om
nr goeddunken elke handel te drijven of elk beroep, bedrijf of ambacht uit te oefenen
- vrijheid v ondernemen -> vandaag
- art II.3 en II.4 WER
- principe vd vrije mededinging mits inachtneming v eerlijke gebruiken:
- vrijheid v mededinging = recht vr ieder individu om nr goeddunken elke handel te
drijven of elk bedrijf uit te oefenen -> verschillende personen dezelfde soort handel
mogen drijven en hun waren of diensten mogen aanbieden binnen eenzelfde
afzetmarkt
- -> continue balans tss vraag en aanbod die vrijemarkteconomie bevordert
- betrokkenen elkaar schade zullen berokkenen -> ernaar streven om vr hun waren de
grootste afzetmarkt te vinden
- schade kan bewust worden aangebracht -> erop uit is de concurrent uit de markt te
verdringen
, - vrije mededinging => principiële recht om voorbeelden v anderen na te volgen
- DUS minimum aan persoonlijke inspanning uiterst laag
- vrijheid v kopie DUS ook vrijheid v nabootsen => één vd grondbeginslene vh
algemeen mededingingsrecht
- MAAR grenzen -> nt alle middelen aanvaardbaar
- vrije mededinging -> aanvaard = middel zag ter bevordering vh welzijn vd
samenleving
- nt dergelijke proporties aannemen dat de samenleving er nadeel v ondervindt
- DUS stelsel v mededingingsrecht -> beperking op algemene vrijheid v mededinging
- UITZ op vrijheid v mededinging en kopie:
- intellectuele rechten gn correctiemechanisme MAAR regelrechte uitzonderingen op
de regel vd vrijheid v mededinging
- => wetgever wil investeringen stimuleren die leiden tot nieuwe creaties en vindingen,
omdat die op hun beur de vooruitgang vd maatschappij bevorderen
- intellectuele rechten = exclusieve rechten -> verlenen aan de houder(s) vh recht
gedurende een bepaalde tijd een soort monopoliepositie mbt de exploitatie v hun
creatie
- exclusief = aderen gn gebruik vd creatie kunnen maken zonder de toestemming vd
houder vh recht
- verbodsrecht => zo aan derden de mogelijkheid ontzeggen om handelingen te
verrichten die in strijd zijn met hun uitsluitend recht
- juridische midddel dat de titularis vh recht in staat stelt om aan anderen de
toestemming te verlenen om bepaalde handelingen te verrichten die onder het
exclusieve recht vallen
- algemeen beginsel vh verbod op misbruik vh recht = corrigeert situaties waarbij men
een subjectief recht uitoefent in overeenstemming met de formele grenzen ervan
MAAR juridische uitkomst in strijd met het doel vd regel die het recht toekent
- -> billijk evenwicht tot stand brengen tss een rechtmatig verworven intellectueel
recht, belangen v derden en functies vh betrokken recht
Sector vd intellectuele rechten
- overzicht
- 2 grote subcategoriën
1) industriële rechten
- merkenrecht
- octrooirecht
- recht op industriële tekeningen en modellen
- kwekersrecht
- recht betreffende de bescherming v topografieën v halfgeleiderproducten
- bescherming v geografische aanduidingen
2) auteursrecht
- bescherming aan de traditionele auteurswerken
- audiovisuele werken
- artistieke tekeningen en modellen
- computerprogramma’s en databanken
- naburige rechten
,- keuze tss 1 vd rechten nt altijd noodzakelijk
- synthetische benadering -> wnr men zich de vraag stelt hoe een nieuwe creatie of
vinding optimaal kan worden beschermd
- één of meerdere rechten tav eenzelfde product te combineren
- vb nieuwe vormgeving: bescherming auteursrecht, merkenrecht en octrooirecht
- technische nieuwheid in vervat? ook octrooirecht
- houder in sterke positie
- vooral onderzoeken of het product voldoet aan de beschermingsvereisten -> vr elk
recht verschillend
- gelijkenissen:
- gemeenschappelijke kenmerken:
1. alle intellectuele eigendomsrechten maken deel uit vh fundamentele eigendomsrecht
=> bescherming als grondrecht
- uitoefening vd intellectuele rechten zal steeds moeten worden afgewogen
tegen de bescherming v andere grondrechten
2. immaterieel voorwerp => scheppingen vd menselijke geest
- alleen prestaties beschermd die het banale of het reeds gekende overstijgen
- criteria: originaliteit, nieuwheid of beschikbaarheid
3. exclusitiviteitsrechten = bepaalde handelingen v exploitatie vh immateriële voorwerp
uitsluitend aan de houder vh recht zijn voorbehouden
-> verbodsrechten
- tegenwerpelijk erga omnes
- goede trouw gn invloed op de kwalificatie v een bepaalde daad als inbreukmaken
4. tijdsgebonden = exclusiviteit en het bijbehorende verbodsrecht -> slechts gedurende
een in de wet uitdrukkelijke bepaalde termijn
- verstrijken vd verleende beschermingsduur? vallen de beschermde prestaties
in het openbaar (publiek) domein
- voor ied toegankelijk
- door ied vrij worden gebruikt en toegepast
- algemene beginselen vh mededingingsrecht v toepassing
5. economische waarde -> specifieke wijze v exploitatie vd rechten zelf
- vatbaar vr overdracht (afstand v recht) MAAR OOK in licentie worden
gegeven
- licentie = eenvoudige toelating inhouden om een immaterieel voorwerp op
een bepaalde wijze te gebruiken
- ook verder gaan en een exclusieve licentie verlenen -> aan derder gn
gelijkwaardige toelating verlenen OOK zelf nt de betrokken exploitatie ter
hand nemen
- nt respecteren vd exclusiviteit betekent bij alle intellectuele rechten -> inbreuk (of
namaak)
- titularis zich kan verzetten
- internationale en europese regelgeving => titularis vh recht heel instrumentarium aan
actiemogelijkheden beschikt om inbreuken te bestrijden
- bij derder mogelijkheid tot beschrijvend beslag
,6. territorialiteits-beginsel = exclusieve recht in beginsel slecht geldt binnen de grenzen
vd Staat of groep v Staten die dat recht vr hun territorium verlenen
- WIPO: gespecialiseerde instelling vd VN die tot doel heeft de intellectuele eigendom
over de ganse wereld te bevorderen
- verdragen afgesloten
- administratieve samenwerking tss de staten + verleent juridische en technische
bijstand aan ontwikkelingslanden bij naleving ervan
- ook internationale registraties
- verschilpunten
- aanzienlijke verschillen:
1. doel v beide beschermingssystemen
- auteursrecht => beschermt traditioneel creaties (en uitvoeringen) als een
uitdrukking vd persoonlijkheid vd schepper (uitvoerder) vh werk
- culturele doelstelling = stimuleren vd creatie v werken (en uitvoeringen) ->
bijdrage tot de culturele en sociale vooruitgang v een gemeenschap
- focus op creativiteit
- industriële rechten => economische doelstelling = merken en octrooien
hebben betrekking op producten die in het economisch leven worden
verhandeld -> ingezet als onderdeel vh algemene systeem v mededinging
- focus op innovatie
- onderscheid aangetast -> gevolg vh onderbrengen binnen het beschermingssysteem
vh auteursrecht v creaties met een eerder industriële aard vb computerprogramma’s
en databanken
2. wijze waarop het recht ontstaat
- auteursrecht: automatisch door een rechtsfeit -> creatie v een werk
- gn formaliteiten
- industriële eigendomsrechten: rechtshandeling vereist om het recht te doen
ontstaan
- strikt voorgeschreven regels een aanvraag tot bescherming indienen bij een
officiële instantie
3. bijzondere persoonsgebonden rechten die in auteursrecht vervat zijn => morele
rechten
=> omvatten verschillende attributen die aan de persoon vd auteur een bijzondere
bescherming willen verlenen
-> nt, of slecht in een veel beperktere omvang bij industriële rechten
- economisch belang:
- alle sectoren vd intellectuele rechten worden tegenwoordig in grote mate geregeld
door EU-wetgeving
- sommige domeinen: volledige eenmaking
- andere domeinen: enkel bergopwaarts
, - evolutie = gevolg vh streven nr een eengemaakte Europese markt + vrijwaren vd
fundamentele waarden vh vrij verkeer v goederen en diensten
- -> ook economische drijfveren een rol
Bevoegdheid intellectuele rechten in België
- wetgevende bevoegdheid
- België -> bevoegdheden vd federale OH
- wetgevend initiatief -> meer en meer aan de Belgische OH onttrokken ten gevolge v
internationale verdragen en richtlijnen of verordeningen vd EU
- intellectuele rechten als onderdeel vh WER
- invoering vh WER
- Dienst vr de Intellectuele Eigendom
- Dienst vr Intellectuele Eigendom (DIE): belast met het afleveren en beheren v
Belgishe titels v intellectuele eigendom
- OOK terecht vr technische informatie over octrooien en octrooidocumentatie
H2 AUTEURSRECHT EN NABURIGE RECHTEN
Wetgevend kader
- nationale wetgeving
- Boek XI WER
- vroegere rechtspraak en rechtsleer grotendeels zijn waarde behouden
- europese wetgeving
- Europese Commissie
- auteursrecht verankerd in nationale tradities
- te maken met cultuur meer dan met economie
- 2 verschillende auteursrechtstelsels binnen EU/
1) continentale droit-d’auteur-systeem
2) ‘copyright’-systeem vd UK en Ierland
- step-by-step approach (1991) => verschillende richtlijnen af te kondigen die elk 1 of
meerdere deelaspecten vh auteursrecht vr alle lidstaten eenvormig
- nog lang nt spreken v een eengemaakte markt -> territoriale begrenzing vh nationale
auteursrecht
- => fragmentatie vd markt
- weg nr een realisatie nog lang en ingewikkeld
- HvJ veel arresten geveld die het pad daartoe effenen
- internationale bescherming
- eind 19de E: behoefte aan internationale bescherming vh auteursrecht
- eerste doel v verdragsluitende landen -> garanderen dat elkaars auteurs even goed
behandeld worden als de eigen onderdanen
- tweede doel v internationale verdragen -> verlenen v garanties v een soort
(minimale) gelijkwaardige bescherming v creaties
- Conventie v Bern vr de bescherming v werken v letterkunde of kunst v 1886
, - oudste verdrag over het auteursrecht
- verschillende malen herzien om rekening te houden met nieuwe technologische
ontwikkelingen + minimale internationale beschermingsniveau op te krikken
- art XI.290 WER -> Belgen beroepen op bepalingen v Conventie v Bern
- Conventie v Rome ter berscherming vd uitvoerende kunstenaars, de
producenten v fonogrammen en de omroeporganisaties v 1961
- ter bescherming vd zogenaamde naburige rechten
- TRIPs-Overeenkomst v 15 april 1994
- gn zelfstandige OVK
- TRIPs alle domeinen vd intellectuele rechten behandelt
- op initiatief vd WTO
- bevestigt de bestaande basisregels zoals die werden vastgelegd in de Conventies v
Bern (UITZ bescherming v morele rechten) en Rome
- nt alle landen die gebonden zijn door de TRIPs-Overeenkomst reeds lid vd
Conventies v Bern en Rome -> TRIPs verplicht hen dit
- WIPO-verdragen v 20 december 1996: WCT en WPPT
- modernisering en betere bescherming op internationaal niveau v auteursrecht en
naburige rechten
- auteursrecht -> deze verdragen zien als een vervolg op de Conventie v Bern MAAR
nt als nieuwe versie
- andere verdragen
- Verdrag v Beijing ter bescherming v audiovisuele uitvoeringen
- Verdrag v Marrakesh -> nieuwe uitzondering op het auteursrecht invoert om de
repodructie en verspreiding v gepubliceerde werken te vergemakkelijken vr personen
met een visuele handicap
Auteursrecht (sensu stricto)
Geldigheid
- voorwerp
- auteur v werk v letterkunde of kunst - art 2 Conventie v Bern of art XI. 165 WER
- Belgische wet: aantal categorieën v werken waarbinnen creaties een plaats kunnen
vinden
- werk moeilijk binnen 1 v deze categorieën -> nt dat er gn bescherming is
- UITZ officiële akten vd OH -> ied mag dus vrij wetteksten of uitspraken v
rechtbanken gebruiken
- redevoering -> uitgesproken in Kamer of Senaat, in openbare zittingen v rechtbanken
of tijdens politieke bijeenkomsten door ied vrij te gebruiken
- afzonderlijke uitgave -> toestemming vd auteur (spreker) noodzakelijk
- materiële beschermingsvereisten
- auteursrechtelijke bescherming
1) uitgedrukt in concrete vorm (uitdrukkingsvorm)
2) voldoet aan de vereiste v originaliteit of oorspronkelijkheid
- aangetoond worden door de auteur (of rechthebbende)
