Samenvatting sociale wetenschappen y. van gils
Hoofdstuk 1: geest, gedrag en psychologische wetenschappen
KERNCONCEPT
- Psychologie is een breed veld, met veel specialismen, maar in wezen
is de psychologie de wetenschap van gedrag en geestelijke
processen.
- Zes belangrijkste perspectieven domineren het snel veranderende
veld van de moderne psychologie.
o Het biologisch perspectief
o Het cognitief perspectief
o Het behaviouristisch perspectief
o Het whole person perspectief
o Het ontwikkelingsperspectief
o Het sociocultureel perspectief
Scheiding van lichaam en geest en het moderne biologisch perspectief
- R. Descartes:
o Scheiding van geest en lichaam ⭬ biologische processen liggen aan de basis
van sensaties en reflexen
o Behoorde tot het rationalisme: stroming die het denken als enige middel om
wetenschap te verrichten
o ⭤ Empirisme: stroming die het denken bant uit de wetenschap. Denken
vertroebelt de waarnemingen
Het moderne biologisch perspectief
- Onze persoonlijkheid, voorkeuren, gedragspatronen en vaardigheden vloeien uit
onze lichamelijk eigenschappen
- Daarom zoeken de bio psychologen de oorzaak van ons functioneren in de genen,
zenuwstelsel en hormonen
- De geest is het product van de hersenen
- Zoeken naar lichamelijke achtergrond van psychologische processen
- 2 variaties op het biologisch thema:
o Neurowetenschappen: aandacht voor de manier waarop hersenen gedachten,
gevoelens, motieven, bewustzijn, herinneringen en andere mentale processen
beïnvloeden
o Evolutionaire psychologie: beschouwt gedrag en mentale processen in termen
van genetische aanpassingen aan overleving en voortplanting
Het begin van de wetenschappelijke psychologie en het moderne cognitieve perspectief
- Introspectie naar de elementen van de bewuste ervaring
- Introspectie -
, Beschrijving van eigen innerlijke bewuste ervaringen
- Sensorische (lichamelijke gewaarwordingen) en emotionele reacties op verschillende
prikkels onderzoeken
⭢ Subjectieve methode
Het moderne cognitieve perspectief
- De nadruk ligt bij de mentale processen
o Taal, geheugen, leren, waarnemen, interpretatie
- Bij deze activiteiten moet een individu bij gaan denken
o Informatie wordt verwerkt en geïnterpreteerd
- Metafoor met computer:
o Verwerken - interpreteren van inkomende info
- Aandacht voor de werking van de hersenen ⭬ link met bio psy
Het behavioristisch perspectief: nadruk op waarneembaar gedrag
- Waarneembare gebeurtenissen
o Stimuli van de omgeving
o Reactie van het organisme
- Het behaviorisme -
Het behaviorisme is de wetenschap van het gedrag en de omstandigheden in de
omgeving die dit gedrag beïnvloeden
- Verwerping van subjectieve mentale processen
o Introspectie
o Denken en voelen
o Innerlijke ervaringen (lichamelijke gewaarwordingen)
- Aandacht voor
o Het effect van mensen, objecten en gebeurtenissen op gedrag
o Concreet waarneembaar gedrag
De perspectieven vanuit de gehele persoon: psychodynamisch, humanistisch en
karaktertrekken & temperament
- 3 Stromingen:
o Psychodynamische
▪ Aandacht voor het geheel van de mens
o Aandacht voor de energie dat ons motiveer
⭬ Onbewuste verlangen, herinneringen, conflicten
o Psychoanalyse:
▪ Methode om psychische stoornissen te behandelen
, o Humanistische
▪ Aandacht voor
• De mogelijkheden, groei en potenties van de mens
• De vrije wil: keuzes maken en eigen leven beïnvloeden
▪ Kernpunt voor counseling
▪ Opvattingen over jezelf en de fysieke en emotionele behoeften
hebben een grote invloed op de gedachten, emoties en handelingen
o Karaktertrekken & temperament
Het ontwikkelingsperspectief: veranderingen die ontstaan door nature en nurture
⭢ Aandacht voor de interactie tussen de erfelijke eigenschappen die in onze genen zijn
vastgelegd en de invloed van onze omgeving
- Nature: erfelijke eigenschappen die een invloed hebben op het gedrag
- Nurture: omgevingsfactoren die een invloed hebben het gedrag
Het socioculturele perspectief: het individu in context
⭢ Legt de nadruk op het belang van sociale interacties, sociaal leren en het cultureel
perspectief
- Aandacht voor
o Sociale interacties
o Sociaal leren
o Agressie
o Vooroordelen
o Gehoorzaamheid
o Sociale invloeden
Het biologische wordt hier niet aan de kant gezet
Nieuw: kracht van de situatie
Cultuur –
Complexe mix van taal, waarden, tradities die ontwikkeld werden en worden door een groep
mensen en die wordt gedeeld met anderen
Holisme –
Visie die totaliteit altijd belangrijker is dan de som der delen
alle perspectieven bij elkaar geven een holistisch beeld van het menselijk gedrag
Het veranderende beeld van de psychologie
Hoofdstuk 1: geest, gedrag en psychologische wetenschappen
KERNCONCEPT
- Psychologie is een breed veld, met veel specialismen, maar in wezen
is de psychologie de wetenschap van gedrag en geestelijke
processen.
- Zes belangrijkste perspectieven domineren het snel veranderende
veld van de moderne psychologie.
o Het biologisch perspectief
o Het cognitief perspectief
o Het behaviouristisch perspectief
o Het whole person perspectief
o Het ontwikkelingsperspectief
o Het sociocultureel perspectief
Scheiding van lichaam en geest en het moderne biologisch perspectief
- R. Descartes:
o Scheiding van geest en lichaam ⭬ biologische processen liggen aan de basis
van sensaties en reflexen
o Behoorde tot het rationalisme: stroming die het denken als enige middel om
wetenschap te verrichten
o ⭤ Empirisme: stroming die het denken bant uit de wetenschap. Denken
vertroebelt de waarnemingen
Het moderne biologisch perspectief
- Onze persoonlijkheid, voorkeuren, gedragspatronen en vaardigheden vloeien uit
onze lichamelijk eigenschappen
- Daarom zoeken de bio psychologen de oorzaak van ons functioneren in de genen,
zenuwstelsel en hormonen
- De geest is het product van de hersenen
- Zoeken naar lichamelijke achtergrond van psychologische processen
- 2 variaties op het biologisch thema:
o Neurowetenschappen: aandacht voor de manier waarop hersenen gedachten,
gevoelens, motieven, bewustzijn, herinneringen en andere mentale processen
beïnvloeden
o Evolutionaire psychologie: beschouwt gedrag en mentale processen in termen
van genetische aanpassingen aan overleving en voortplanting
Het begin van de wetenschappelijke psychologie en het moderne cognitieve perspectief
- Introspectie naar de elementen van de bewuste ervaring
- Introspectie -
, Beschrijving van eigen innerlijke bewuste ervaringen
- Sensorische (lichamelijke gewaarwordingen) en emotionele reacties op verschillende
prikkels onderzoeken
⭢ Subjectieve methode
Het moderne cognitieve perspectief
- De nadruk ligt bij de mentale processen
o Taal, geheugen, leren, waarnemen, interpretatie
- Bij deze activiteiten moet een individu bij gaan denken
o Informatie wordt verwerkt en geïnterpreteerd
- Metafoor met computer:
o Verwerken - interpreteren van inkomende info
- Aandacht voor de werking van de hersenen ⭬ link met bio psy
Het behavioristisch perspectief: nadruk op waarneembaar gedrag
- Waarneembare gebeurtenissen
o Stimuli van de omgeving
o Reactie van het organisme
- Het behaviorisme -
Het behaviorisme is de wetenschap van het gedrag en de omstandigheden in de
omgeving die dit gedrag beïnvloeden
- Verwerping van subjectieve mentale processen
o Introspectie
o Denken en voelen
o Innerlijke ervaringen (lichamelijke gewaarwordingen)
- Aandacht voor
o Het effect van mensen, objecten en gebeurtenissen op gedrag
o Concreet waarneembaar gedrag
De perspectieven vanuit de gehele persoon: psychodynamisch, humanistisch en
karaktertrekken & temperament
- 3 Stromingen:
o Psychodynamische
▪ Aandacht voor het geheel van de mens
o Aandacht voor de energie dat ons motiveer
⭬ Onbewuste verlangen, herinneringen, conflicten
o Psychoanalyse:
▪ Methode om psychische stoornissen te behandelen
, o Humanistische
▪ Aandacht voor
• De mogelijkheden, groei en potenties van de mens
• De vrije wil: keuzes maken en eigen leven beïnvloeden
▪ Kernpunt voor counseling
▪ Opvattingen over jezelf en de fysieke en emotionele behoeften
hebben een grote invloed op de gedachten, emoties en handelingen
o Karaktertrekken & temperament
Het ontwikkelingsperspectief: veranderingen die ontstaan door nature en nurture
⭢ Aandacht voor de interactie tussen de erfelijke eigenschappen die in onze genen zijn
vastgelegd en de invloed van onze omgeving
- Nature: erfelijke eigenschappen die een invloed hebben op het gedrag
- Nurture: omgevingsfactoren die een invloed hebben het gedrag
Het socioculturele perspectief: het individu in context
⭢ Legt de nadruk op het belang van sociale interacties, sociaal leren en het cultureel
perspectief
- Aandacht voor
o Sociale interacties
o Sociaal leren
o Agressie
o Vooroordelen
o Gehoorzaamheid
o Sociale invloeden
Het biologische wordt hier niet aan de kant gezet
Nieuw: kracht van de situatie
Cultuur –
Complexe mix van taal, waarden, tradities die ontwikkeld werden en worden door een groep
mensen en die wordt gedeeld met anderen
Holisme –
Visie die totaliteit altijd belangrijker is dan de som der delen
alle perspectieven bij elkaar geven een holistisch beeld van het menselijk gedrag
Het veranderende beeld van de psychologie
