Allesomvattende samenvatting Buitencontractueel Aansprakelijkheidsrecht: 16/20.

BUITENCONTRACTUEEL AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT

(arresten)
Boek 6 van toepassing op alle schade verwekkende feiten vanaf 1 januari 2025. 6.5 = 1382
Inleiding Casus: Zwiepende tak: pagina 2, inleiding:

- Man shot tegen tak, zit nog in grond, en zwiept tegen oog van vrouw: Man aansprakelijk?
- 1382: er is schade, er is causaal verband, maar is er een fout?  voorzienbaar? Hij kon het toch niet weten? Fout criterium = normatief criterium
= behoorde het te weten.
- Sociale zekerheid is altijd de basis; na opname ziekenhuis, medicatie, niet kunnen studeren… geen bewijs voor nodig. Je krijgt wel niet 100%
terug! Kan verzekering hier nog tussenkomen? Ja, individuele ongevallenverzekering eventueel, of hospitalisatie verzekering. Waarschijnlijk heeft
man een privé leven verzekering gesloten = Familiale verzekering gesloten door uw ouders: Dekt aansprakelijkheden 1332-1386
buitencontractueel. 
leidt tot Vrijstelling = franchise, het dekt al uw fout bij schade, voor de kinderen zolang ze inwonend zijn, op kot zijn… is dit dat een argument op
die man gewoon aansprakelijk te stellen? “want hij is toch gewoon gedekt”?  nee, feit dat je verzekerd bent, is geen argument om je
aansprakelijk te stellen!
- Iemand begaat slechts fout als schade voorzienbaar is en als niet voldoende voorzorgsmaatregelen zijn genomen: in casu = je kan van man niet
verwachten dat hij er van uit ging dat die tak vast hing = gene fout = niet aansprakelijk!
o = Basisprincipe! Lose lies where it falls = schade blijft liggen waar hij geleden is. Als je in je bad uitschuift, moet je je schade ook zelf
dragen. Aansprakelijkheidsrecht zorgt er voor dat je je schade kan verhalen op iemand anders op basis van bepaalde factoren; het
vindt die factor meestal in fout. Is er geen fout? Dan blijft het liggen bij jezelf!

- Verzekeraar komt pas tussen als er aansprakelijkheid is ook! Aansprakelijkheid kan fout of foutloos zijn: foutloos = geen fout moet bewezen
worden = ook hier moet verzekeraar wel bij tussenkomen! Aansprakelijkheid is aansprakelijkheid en di zorgt voor tussenkomst!



Verzekeringsrecht: (pagina 16 sv)
Verschillende verzekeringen; brand, auto, omnium, tand, levensverzekering…)

Pagina 253: definitie en essentiële bestanddelen van verzekeringsovereenkomst:

- Verzekeringsovereenkomst = bijzondere ovk, die niet geregeld wordt in BW, maar in verzekeringswet van 2014. = krijgen we bij examen. Artikel 5
= definitie.
- Verzekeraar = de verzekeringsmaatschappij
- Verzekeringnemer = diegene die de overeenkomst sluit, ondertekend. Soms valt deze samen met verzekerde, maar niet noodzakelijk.
- Verzekerde = op wie de verzekering betrekking heeft; bijvoorbeeld je ouders die verzekering sluiten voor jou, dan ben jij de verzekerde en je
ouders de verzekeringnemers.
- Begunstigde = diegene in wiens voordeel het bedongen is. Vb. levensverzekering ten voordele van de echtgenoot.


_____________

= Het is een kans contract = je weet niet of het je geld waard was of niet! Je kan heel je leven brandverzekering sluiten en nooit brand? Dan is het voordelig
voor verzekeraar. Is het na een week na sluiten verzekering? Voordelig voor u. Levensverzekering? Je weet dat je gaat sterven maar niet wanneer.

Putatieve risico’s zijn dus niet verzekerbaar = zaken die zich al hebben gerealiseerd eigenlijk.

Risico’s die afhangen van de wil van de verzekerde of verzekeringnemer zijn ook niet verzekerbaar.  opzettelijke fout bijvoorbeeld.

Verzovk = premie betalen door verznemer = kan vast zijn of veranderlijk: bestaande uit de zuivere premie, onkosten, winstmarge van verzekeraar, fiscale
lasten geheven door overheid.

_____________

Hoe komt een verzovk tot stand?

 Geldige ovk = toestemming, bekwaamheid, geoorloofde oorzaak en voorwerp.
 Voorwerp: RS: Cassatie 14 september 2000:
o Stookolietank die begint te lekken: = valt onder algemeen reglement voor arbeidsbescherming (ARAB). Exploitatievergunning voor
nodig.  vergund.
o Onderneming, heeft exploitatievoorwaarden voor die tank niet nageleefd en daardoor lekt die nu.  ernstige schade aan derden.
o Onderneming: “hebben daar verzekering voor afgesloten”: Verzekeraar: “overeenkomst is nietig wegens een ongeoorloofd
voorwerp, aangezien je voorwaarden niet hebt nageleefd en ongeoorloofd gebruik hebt gemaakt van de tank”. Ze willen dus niet
tussenkom.
o Cass: voorwerp van verbintenis bestaat in de beloofde prestatie: voorwerp = dekking tegen bepaalde premie; in dit geval tegen
lekken van stookolie. Cass zegt nu dat er onderscheid gemaakt moet worden tussen het gebruik van verzekerde zaak die strijdig kan
zijn met openbare orde (namelijk exploitatie niet nageleefd) en het voorwerp van verzovk. Dit voorwerp is niet aangetast dus verzovk
is wel gewoon geoorloofd! Wel moeten tussenkomen dus!


 Geoorloofd? Brandverzekering van prostitutiehuis? Brandverz op zich wel, prestatie van de verzekeraar dus wel,
prostitutie niet. Brandverzekering voor een huis uiteraard wel; verzekeren van smokkel in haven van Antwerpen,
uiteraarddronkenschap niet!

,________________

Eerste verzekeringswet = 1874: 43 artikels; aanvullend recht.  verzekeraars konden dus zo goed als alle bepalingen contractueel regelen.

1992: Wet op de landsverzekeringsovereenkomst = belangrijk, want overgenomen in verzekeringswet!

Verzekeringswet 2014: dwingend karakter! Ter bescherming van de verzekerde! + LEX specialis, specifiek voor verzekeringen; niet geregeld? WER of BW van
toepassing. WER omdat verzekeraar een ondernemer is.
RS: Cass. 8 oktober 2021: interpretatieregels verzekeringscontract:

- Eigenaar BMW die omnium verzekerd was, ook voor diefstal, maar verzekeraar zou hiervoor enkel tussenkomen als wagen beveiligd was met
diefstelbeveiligingssysteem.  zodat verzekeraar wagen kan tracken na diefstal.
- Dit was enkel voor voertuigen tussen 30k-50k. OVK werd gesloten en was 47k waard toen.
- Verzekeraar wil dus niet tussenkomen, want geen beveiliging en dit moest voor auto’s van die waarde zoals afgesproken. HvB vond dit terecht.
- Maar op moment van diefstal was waarde onder de 35k: hier was twijfel over, want wanneer moet waarde worden vastgesteld?
-  Cass: op basis van artikel 6.37 WER en 23 verzekeringswet, moet het in geval naar twijfel, in de gunstige positie van de verzekeringsnemer
beschouwd worden!

Artikel 23 verzekeringswet: alle bepalingen in polis in duidelijke omschrijvingen en in twijfel?  de voor de verzekeringnemer meest gunstige interpretatie
moet gelden!
WER zegt zelfde qua inhoud, maar is enkel van toepassing op ondernemingen en consumenten: verzekeringswet op verzekeraar en verzekerde, die ook
ondernemer kan zijn, dus ruimer hier!

________________

Wij gaan ons beperken tot private verzekeringen en niet de sociale verzekeringen.

Wettelijk verplichte verzekeringen; auto, aansprakelijkheidsverzekering architecten, experimenten op mensen…

________________

Verzekeringswet & definities

- Terug te vinden in de wet
- Paar wel bekijken die het u makkelijker werken maken


o Verzekering tot vergoeding van schade
 Brandverzekering.
o Verzekering tot uitkering van vast bedrag
 Levensverzekering.
o Schadeverzekeringen
 Prestatie afhankelijk van een onzeker schadevoorval aan iemands vermogen
o Persoonsverzekeringen
 Verzekeringsprestatie afhankelijk van onzeker voorval aan iemands gezondheid of integriteit.

Verzekeringstechniek:

 Segmentatiebeleid verzekeraar = verzekeraar gaat de vraag of hij wil dekken en welke premie er tegenover moet staan, laten afhangen van het
risico dat hij voor zich heeft en verzekering differentiëren in functie van een aantal specifieke karakteristieken van het te dekken risico. =
risicoselectie. = goede risico’s onderscheiden van slechte
o Bij levensverzekering werken met vragenlijst of een arts om medisch te zien hoe het gesteld is met hem: roken, drinken, leeftijd,
gewicht… Wie is goed en wie slecht risico dus onderzoeken… Hier zal premie van afhangen dan: iemand wie gevaarlijker leeft, ziektes
heeft… zal hogere premie moeten betalen dan iemand die heel goed leeft.


o Staat dit niet haaks op anti-discriminatiewetgeving? Ja, normaal mag je niet discrimineren op basis van leeftijd, geslacht… handicap…
Maar, er kan van afgeweken worden wanneer het onderscheid objectief is ter nastreving van legitiem doel!!! Geslacht in kader van
levensverzekering bijvoorbeeld, aangezien vrouwen ouder worden, toch mag je er geen rekening mee houden!!!

Verzekeringsdistributie:

 Tussenpersonen
o Via makelaar = onafhankelijk van verzekeraar; proberen beste verzekeraar aan verzekeringsnemer te koppelen
o Via verzekeringsagent = afhankelijk aan bepaalde verzekeraar.
o Rechtstreeks

Financiële markten: banken en verzekeraars; staan onder financieel toezicht.

- Voor verzekeraars = “twin teeks model” = twee toezichthouders: SMSA & nationale banken van België.
o Nationale bank = toezicht op betrouwbaarheid, solidariteit van de instellingen
o SMSA = gedragstoezicht, toezicht op behandeling klanten en producten op de markt gebracht.

Verplichtingen verzekeringnemer (art.58)

Informatie nodig voor sluiten overeenkomst:

- 1) Spontane meldingsplicht:

, o Verzekeraar wil weten wat de risico’s zijn.
o 58: volledige mededelingsplicht van alle door hem gekende gegevens.
 Spontaan: verzekeraar moet dus niet met vragenlijst werken, het moet spontaan gebeuren.
 De hem gekende omstandigheden: waarvan hij kan aannemen dat het van belang kan zijn voor de risicobeoordeling.
 “wat zou hij willen vernemen?”
 Vragenlijst kan gebruikt worden en dan daarna nog extra vraag “is er nog iets dat je moet zeggen”; als hij dit vraagt en
nemer beantwoordt de vragen niet allemaal, ovk wordt gesloten: en
 = verzekeraar niet verplicht na te gaan of de antwoorden juist zijn! Uitgaan van goeder trouw mag!

Verzekeraar heeft er niets over gezegd, dan kan hij er niet meer op terugkomen.

Nemer geeft onjuiste informatie: sanctie?
 Opzettelijk:
o Nietigheid
o Premies komen te vervallen
o Verzekeraar moet bewijzen
 Onopzettelijk:
o Verzaar ontdekt voor schadegeval
 Opzeggen (1 maand de tijd)(wanneer hij anders nooit zou gesloten hebben)
 Wijziging ov (vb. hogere premies)
o Verzaar ontdekt na schadegeval
 Nooit gesloten hebben bewijzen  geen dekking verschuldigd.
 Niet bewijzen?  tot dekking verplicht.



RS: 22 juni 2011 HvB Antwerpen:

 Brandverzekering: in voorstel staat vragenlijst zoals; is u al verzekerd geweest voor brand, al schade geweest? … nemer
zei telkens dat er nog niets was voorgedaan:
 Er is brand, en blijkt dat hij al veroordeeld is geweest wegens ongeval diefstal, vuurwerk, wel al brand heeft gehad, en
voorgaande verzekeringsovk niet heeft gemeld en dat deze opgezegd waren door wanbetalingen.
  Art 58: verplicht alles te zeggen!!! HvB: duidelijk plicht niet nagekomen! Vragen onjuist beantwoord! = manifeste
leugens = opzettelijke verzwijging!
 = verzekeraar niet verplicht na te gaan of de antwoorden juist zijn! Uitgaan van goeder trouw mag!
 Nemer: “ik heb zelf niet ingevuld, het was de makelaar”.  speelt absoluut geen rol, hij heeft nog ondertekend
uiteindelijk!
 HvB aanvaard opzettelijke verzwijging en schending informatieplicht = nietigheid en geen dekking!



o Medische informatie:
 Relevant voor allerlei verzekeringen; weten wat gezondheidstoestand is, ook voor auto, reis, privé
ongevallenverzekering…
 Artikel 61: wat is het probleem?  informatie die valt onder bescherming van privéleven en als die informatie van een
arts moet komen, gedekt is door het beroepsgeheim.  wringt dus duidelijk.
 GDBR: General data protection regulation = AVG = Europese verordening, nog boven het beroepsgeheim.
Regelt verwerking van persoonsgegevens; met lijst van rechtvaardigingsgronden op basis waarvan
persoonsgegevens kunnen worden verwerkt.


 Hoe beroepsgeheim omzeilen? Art 61: arts mag wel gegevens aan verzekerde bezorgen en die kan met de
gegevens naar verzekeraar gaan dan, want geen beroepsgeheim tussen arts en patiënt.




Informatie nodig voor uitvoeren van de overeenkomst:

- 1) Post mortem attest: twee jaar na sluiten ovk bijvoorbeeld plots al sterven: misschien had hij dus wel iets verzwegen van informatie?
o Roken, tumor…
o Verzekeraar wil weten waarom gestorven; post mortem attest vragen aan arts.
o Art 61: “het mag, verzaar heeft recht op de waarheid”. Toestemming is wel vereist: dus verzekerde moet er levend nog over hebben
toegestemd om bij overlijden de arts van zijn beroepsgeheim op te heffen.



RS: HvB Bergen: 16 maart 2017

 2011 levensverzekering
 2013 sterft
 2014 claim van kinderen de uitkering willen van levensverzekering
 Verzekeraar weigert dit, want ze hadden post mortem gevraagd en hieruit blijkt dat die kanker had. Arts zei ook dat die
hartritmestoornissen had, waaraan hij niet gestorven is. Verzaar zegt toch dat die dit verzwegen had en dus ovk nietig
volgens hen en dus niet uitkeren.
 Kinderen vinden dit strijdig met beroepsgeheim aangezien je enkel doodsoorzaak mag melden en geen andere
gezondheidsverklaringen;
 Twee stromingen:

, 1. Art. 61 moet je functioneel stroming en dus niet enkel doodsoorzaak, maar ook andere zaken die het voor verzaar
mogelijk maken na te gaan of er zaken zijn verzwegen! Want iedereen sterft aan hartstilstand uiteindelijk.
2. Restrictieve stroming: enkel doodsoorzaak meedelen.
 HvB: “beroepsgeheim geschonden en dus geen rekening mee houden” dus geen bewijs van verzwijgen en uitkering
moet wel!!!
 50/50 van welke stroming gevolgd wordt. In dit arrest is het nu restrictieve stroming.




- 2) Betaling premieschuld: (pg. 437): Kan ook door een derde betaald worden, wel enkel betalen aan de verzaar; eventueel ook bevrijdend aan de
tussenpersoon/
o Meestal vooraf betaald, maar kan iets anders worden afgesproken.
o Wat als je niet betaald?
 Dekking blijft lopen.
 Verzaar moet actie ondernemen  overgaan tot schorsing of opzegging ovk, na overlopen hele procedure:
 Ingebrekestelling via deurwaardersexploot of aangetekende brief.
o Gevolgen: schorsing of opzegging moeten hier duidelijk in staan.
o Opzegging: slechts na 15 dagen na ingebrekestelling of aangetekende brief.


- 3) meldingsplicht bij risicoverzwaring: Art. 81
o Bijvoorbeeld dak wordt vervangen door rieten dak: moet gemeld worden.
o Moet niet gemeld worden bij levensverzekeringen en ziekteverzekeringen! Uitgesloten van artikel 81! Want verandering is eigenlijk
al verrekend via premie.


o Wanneer verzwaring? in die mate dat er gemeld moet worden?
 Nieuwe omstandigheden, of bestaande omstandigheden die wijzigen:  zodat de kans dat het verzekerde voorval zich
voordoet, toeneemt! Het volstaat niet dat enkel de omvang van het verzekerde risico toeneemt: enkel afvragen of de
kans van voorval toeneemt: pg. 450.

Oefening: oude examenvraag: Brandverzekering restaurant:
 Restaurant liep niet goed  nakend faillissement; uitbater wou het een andere bestemming geven  ipv restaurant,
parenclub.
 Er breekt brand uit! Risicoverzwaring? Verzaar wil niet tussenkomen omdat de overgang niet gemeld was.
 Klopt hier niet, er is wss zelfs minder risico aangezien de keuken weg is en geen vuur meer… (pg.450). Kans dus niet
toegenomen, maar verkleint.


o Wat als u niet meldt? (pg.456)
 Opzettelijk?
 Geen dekking. n
 Onopzettelijk?
 Geen verwijt van niet melding:
o Dekking
 Wel verwijt van niet melding:
o Dekking, in verhouding premie & verzwaarde premie die er eig moest zijn.
 Verzaar kan bewijzen dat hij verzwaarde risico nooit zou hebben gedekt:
o Geen dekking; enkel premies terugbetalen.


o Risicovermindering melden?
 Van een rieten dak naar gewoon dak bijvoorbeeld: nemer kan het aannemen, premiedeductie mogelijk dan.


- 4) schadebeperkingsplicht & voorkoming:
o Art. 75: maatregelen nemen om gevolgen van schadegeval te voorkomen of te beperken.
o Geldt enkel voor verzekeringen van vergoedende aard. (niet bij levensverzekering dus)
o Soms komen hier kosten bij kijken; wie betaalt? Vergoeding in 3 gevallen: art. 106
 Verzaar vraagt om die maatregelen. (vb. producent brengt koffiemachines op markt, maar die ontploffen: verzaar kan
product recall verplichten dan)
 Dringende maatregelen die spontaan genomen zijn.
 Onmiddellijk dreigend gevaar.


- 5) melding schadegeval:
o Art. 74. Zo spoedig mogelijk en binnen contractueel bedongen termijn aangeven aan verzaar van schadegeval.
o Stel: wel ZSM, maar niet binnen termijn; niets te verwijten aan verzekerde dan.
o Sanctie?
 Opzet
 Geen dekking.


 Onopzettelijk
 Verzaar moet aantonen schade te hebben geleden en in functie van schade kan hij zijn prestatie
verminderen.