Les 3
3. Herfsttij Der Middeleeuwen
In Italië: periode na Dante: Renaissance
In noordelijke gebieden: pas 16e eeuw -> Herfsttij der Middeleeuwen
° ‘Laatste bloei van middeleeuwse cultuur voor haar ondergang en
overgang naar renaissance’
° Tegelijk was er sprake van verval, crisis, overgang
3.1 Grens Middeleeuwen – Renaissance
Noorden: late middeleeuwen
Zuiden: renaissance
Nuance: mengvormen
(Dante: middeleeuws eenheidscultuur beeld)
3.2 Villon
= is door zijn persoonlijke problematiek, ironisch zelfonderzoek, belijdenislyriek -
> modern dichter
Levensloop: student, boef, dichter
Bewaarde bundels: Le Lais + Le grand Testament
-> Werk: Relevant voor overgang van 2 stromingen
Stijl: satirische toon + voorliefde burleske, maatschappijkritiek
Middeleeuwse dichtvorm -> Parijs 15e eeuw -> bourgondische middeleeuwen
Badhuis: plaats voor lichamelijke liefde +
gesprekken
Ballade van gehangen: wat met hem gebeurt in leven,
schrijft in werken. Hij pleit voor gezindheid voor
mensen die opgroeien in moeilijke situaties
Wees in je hart geen kwaadgezinde
“Ik ben François, wiens naam zo bont is. -> Toont dat het denken
verandert
Parijs, dat mijn geboortegrond is,
Hangt mij straks aan een touw dat rond is,
Zo leert mijn kop hoe zwaar mijn kont is.”
Neerkijken op armen: kijk eerst naar wie jij bent
Christelijk perspectief, met nieuwe thema’s over lichamelijke werkelijkheid, laag
taalgebruik!
1
, 3.3 novelle
= nieuwtje, alledaagse anekdotische verhaal – voor florentijnse burgers
(genre in IT.)
‘La gente è vaga di sentire cose nuove’ – de mens is er op gebrand om
nieuwe dingen te horen.
! directe band tussen verhaalstof, verteller + publiek
– dus voor burgerij, geschreven door burgerij, gaat over burgerij
Novelle ontstaat van lange traditie naar de roman!
Taal: alledaagse omgangstaal – belang lage klasse!
Boccacio
- Handelsburgerij – zoon van rijke koopman (Vader: betrekking in
florantijnse bank)
- Komt na dante, in de late ME
- In rome goed leven geleid
- Kondigt humanisme aan – neemt afstand van platsvoetse thematiek
Il Decamerone:
->tegenhanger La divina commedia
= Verhalenbundel met nieuwtjes, verhalen die hij zelf oppikt
- Bedenkt er raamvertelling bij: figuren vertellen zelf verhalen
Thematiek:
- De pest – verhankelijkheid van het leven
° als het leven zo kort is, moeten we genieten van het leven – maar
tot op welk niveau?
- 10 dagen 10 verhalen
Christelijke thematiek (lijst op verboden boeken van de kerk)
° zonden van het vlees
° verheerlijking aardse liefde: concrete man- vrouwproblemen
+ liefde is de bron van het goede
+ manifesteren seks
° ondeugdelijkheid priesters, nonnen
° satire adel, clerus: relativerende manier besproken
° ook zij zijn maar mensen
Geoffrey Chaucer
= N-westelijke schrijver
- zelfde levensloop als Boccacio
- werkte aan het hof, als secretaris
- veel van wereld gezien, groot succes in heel EU
- gebruik raamvertelling: vertrek naar Cantebury
- gebruik spreektaal, dialecten, taalgebruik hoge/ lage opgeleiden
- dominante cultuur: christelijke cultuur
vb. Vierde vertelling – Chichibio: kok -> satirisch omgaan met adel
2
3. Herfsttij Der Middeleeuwen
In Italië: periode na Dante: Renaissance
In noordelijke gebieden: pas 16e eeuw -> Herfsttij der Middeleeuwen
° ‘Laatste bloei van middeleeuwse cultuur voor haar ondergang en
overgang naar renaissance’
° Tegelijk was er sprake van verval, crisis, overgang
3.1 Grens Middeleeuwen – Renaissance
Noorden: late middeleeuwen
Zuiden: renaissance
Nuance: mengvormen
(Dante: middeleeuws eenheidscultuur beeld)
3.2 Villon
= is door zijn persoonlijke problematiek, ironisch zelfonderzoek, belijdenislyriek -
> modern dichter
Levensloop: student, boef, dichter
Bewaarde bundels: Le Lais + Le grand Testament
-> Werk: Relevant voor overgang van 2 stromingen
Stijl: satirische toon + voorliefde burleske, maatschappijkritiek
Middeleeuwse dichtvorm -> Parijs 15e eeuw -> bourgondische middeleeuwen
Badhuis: plaats voor lichamelijke liefde +
gesprekken
Ballade van gehangen: wat met hem gebeurt in leven,
schrijft in werken. Hij pleit voor gezindheid voor
mensen die opgroeien in moeilijke situaties
Wees in je hart geen kwaadgezinde
“Ik ben François, wiens naam zo bont is. -> Toont dat het denken
verandert
Parijs, dat mijn geboortegrond is,
Hangt mij straks aan een touw dat rond is,
Zo leert mijn kop hoe zwaar mijn kont is.”
Neerkijken op armen: kijk eerst naar wie jij bent
Christelijk perspectief, met nieuwe thema’s over lichamelijke werkelijkheid, laag
taalgebruik!
1
, 3.3 novelle
= nieuwtje, alledaagse anekdotische verhaal – voor florentijnse burgers
(genre in IT.)
‘La gente è vaga di sentire cose nuove’ – de mens is er op gebrand om
nieuwe dingen te horen.
! directe band tussen verhaalstof, verteller + publiek
– dus voor burgerij, geschreven door burgerij, gaat over burgerij
Novelle ontstaat van lange traditie naar de roman!
Taal: alledaagse omgangstaal – belang lage klasse!
Boccacio
- Handelsburgerij – zoon van rijke koopman (Vader: betrekking in
florantijnse bank)
- Komt na dante, in de late ME
- In rome goed leven geleid
- Kondigt humanisme aan – neemt afstand van platsvoetse thematiek
Il Decamerone:
->tegenhanger La divina commedia
= Verhalenbundel met nieuwtjes, verhalen die hij zelf oppikt
- Bedenkt er raamvertelling bij: figuren vertellen zelf verhalen
Thematiek:
- De pest – verhankelijkheid van het leven
° als het leven zo kort is, moeten we genieten van het leven – maar
tot op welk niveau?
- 10 dagen 10 verhalen
Christelijke thematiek (lijst op verboden boeken van de kerk)
° zonden van het vlees
° verheerlijking aardse liefde: concrete man- vrouwproblemen
+ liefde is de bron van het goede
+ manifesteren seks
° ondeugdelijkheid priesters, nonnen
° satire adel, clerus: relativerende manier besproken
° ook zij zijn maar mensen
Geoffrey Chaucer
= N-westelijke schrijver
- zelfde levensloop als Boccacio
- werkte aan het hof, als secretaris
- veel van wereld gezien, groot succes in heel EU
- gebruik raamvertelling: vertrek naar Cantebury
- gebruik spreektaal, dialecten, taalgebruik hoge/ lage opgeleiden
- dominante cultuur: christelijke cultuur
vb. Vierde vertelling – Chichibio: kok -> satirisch omgaan met adel
2
