Hoofdstuk 1: Inleiding
1. Algemene inleiding
2. Situering en vindplaats van het verbintenissenrecht
2.1 Situering in het recht
Recht
Publiekrecht
Privaatrecht
Arbeidsrecht
Ondernemingsrecht
Burgerlijk recht
Verbintenissenrecht
Contractrecht
Zakenrecht
Personen - en familierecht
Familiaal vermogensrecht
2.2 Vindplaats in de Belgische wetgeving
Boek I. Personen
Boek II. Goederen en beperkingen van eigendom
Boek III. Wijze van eigendomsverkrijging
o T1. Erfenissen
o T2. Schenkingen onder levende en testamenten
o T3. Contracten of verbintenissen uit overeenkomsten in het algemeen
o T4. Verbintenissen buiten overeenkomsten
o T4bis. Vergoeding van schade door abnormalen
o T5. Huwelijksvermogenstelsels
o T5bis. Wettelijke samenwoning
o T6. Koop
o T7. Ruil …
Algemeen verbintenissenrecht vs. Bijzonder verbintenissenrecht
2.3 Vindplaats in Belgische wetgeving (2)
Continuïteit
o Basis: burgerlijk wetboek 1804
Evolutie
o Wijziging invulling van (open) begrippen
o Belang van rechtspraak
o Wetgevende initiatieven
o Invloed van Europees recht
,3. Begrippenomschrijving en karakteristieke eigesnchappen van de
verbintenis
3.1 Het bergip verbintenis
= geen wettelijke definitie
Rechtsleer
Een vebintenis = een rechtband tussen twee of meerdere personen, onstaan
krachtens de wet ingevolge een eenzijdige of meerderzijdige rechtshandeling of
ingevolge een andere menselijke gedraging op grond waarvan de ene(n) jegens
de andere(n) – met name de schuldeiser jegens de schuldenaar – in geld
waardeerbare en juridische afdwingbare aanspraken kan (kunnen) doen gelden.
3.2 Karakteristieke eigenschappen van de verbintenis (1)
1. Een verbintenis creërt een rechtsband tussen personen
De schuldenaar (sa) heeft een verbintenis tegenover een schuldeiser
De schuldeiser (se) heeft een vorderingsrecht tegen over een schuldenaar
Vorderingsrechten
o Band tussen personen (recht op een bepaalde gedraging van een
persoon)
o Relatieve werking (geen volgrecht*): persoonlijke rechten
o Ongelimiteerd aantal (contractsvrijheid)
Zakelijke rechten
o Recht op een zaak (directe heerschappij over een goed)
o Absolute werking (volgrecht*)
o Limitatief aantal in de wet opgesomd
,3 Karakteristieke eigenschappen van de verbintenis (2)
2. Een verbintenis ontstaat krachtens de wet
Verbintenissen ontstaan uit..
Rechtshandelingen
Eenzijdige rechtshandelingen (= enzijdige wilsuiting)
Meerzijdige rechtshandelingen (= overeenkomsten)
Rechtsfeiten
Oneigenlijke overeenkomsten (= quasi-contracten)
Onrechtmatige daden (fout >> oorzakelijk verband >> schade)
3.2 Karakteristieke eigenschappen van de verbitenis (3)
3. Een verbintenis heeft in geld waardeerbare aanspraken tot voorwerp
Klassieke verbintenissenrecht concentreet zich op de vermogensrechtelijke
verbintenissen
3.2 karakteristieke eigenschappen vande verbintenis (4)
4. Een verbintenis is afdwingbaar
, 4. Terminologie en schematische voorstelling
Praktisch: de juridische redenering
Feiten
Selecteer de relevante feiten
Rechtsvraag
Analyseren (schematiseer)
Kwalificeer
5. Indeling van verbintenissen
5.1 Verbintenissen en hun bron
Verbintenissen ontstaan uit…
Rechtshandelingen
Eenzijdige rechtshandeling (= eenzijdige wilsuiting)
Meerzijdige rechtshandeling (= overeenkomsten)
Bewuste keuze
Contractuele aansprakelijkheid (aanspraak steunt op een overeenkomst)
1. Algemene inleiding
2. Situering en vindplaats van het verbintenissenrecht
2.1 Situering in het recht
Recht
Publiekrecht
Privaatrecht
Arbeidsrecht
Ondernemingsrecht
Burgerlijk recht
Verbintenissenrecht
Contractrecht
Zakenrecht
Personen - en familierecht
Familiaal vermogensrecht
2.2 Vindplaats in de Belgische wetgeving
Boek I. Personen
Boek II. Goederen en beperkingen van eigendom
Boek III. Wijze van eigendomsverkrijging
o T1. Erfenissen
o T2. Schenkingen onder levende en testamenten
o T3. Contracten of verbintenissen uit overeenkomsten in het algemeen
o T4. Verbintenissen buiten overeenkomsten
o T4bis. Vergoeding van schade door abnormalen
o T5. Huwelijksvermogenstelsels
o T5bis. Wettelijke samenwoning
o T6. Koop
o T7. Ruil …
Algemeen verbintenissenrecht vs. Bijzonder verbintenissenrecht
2.3 Vindplaats in Belgische wetgeving (2)
Continuïteit
o Basis: burgerlijk wetboek 1804
Evolutie
o Wijziging invulling van (open) begrippen
o Belang van rechtspraak
o Wetgevende initiatieven
o Invloed van Europees recht
,3. Begrippenomschrijving en karakteristieke eigesnchappen van de
verbintenis
3.1 Het bergip verbintenis
= geen wettelijke definitie
Rechtsleer
Een vebintenis = een rechtband tussen twee of meerdere personen, onstaan
krachtens de wet ingevolge een eenzijdige of meerderzijdige rechtshandeling of
ingevolge een andere menselijke gedraging op grond waarvan de ene(n) jegens
de andere(n) – met name de schuldeiser jegens de schuldenaar – in geld
waardeerbare en juridische afdwingbare aanspraken kan (kunnen) doen gelden.
3.2 Karakteristieke eigenschappen van de verbintenis (1)
1. Een verbintenis creërt een rechtsband tussen personen
De schuldenaar (sa) heeft een verbintenis tegenover een schuldeiser
De schuldeiser (se) heeft een vorderingsrecht tegen over een schuldenaar
Vorderingsrechten
o Band tussen personen (recht op een bepaalde gedraging van een
persoon)
o Relatieve werking (geen volgrecht*): persoonlijke rechten
o Ongelimiteerd aantal (contractsvrijheid)
Zakelijke rechten
o Recht op een zaak (directe heerschappij over een goed)
o Absolute werking (volgrecht*)
o Limitatief aantal in de wet opgesomd
,3 Karakteristieke eigenschappen van de verbintenis (2)
2. Een verbintenis ontstaat krachtens de wet
Verbintenissen ontstaan uit..
Rechtshandelingen
Eenzijdige rechtshandelingen (= enzijdige wilsuiting)
Meerzijdige rechtshandelingen (= overeenkomsten)
Rechtsfeiten
Oneigenlijke overeenkomsten (= quasi-contracten)
Onrechtmatige daden (fout >> oorzakelijk verband >> schade)
3.2 Karakteristieke eigenschappen van de verbitenis (3)
3. Een verbintenis heeft in geld waardeerbare aanspraken tot voorwerp
Klassieke verbintenissenrecht concentreet zich op de vermogensrechtelijke
verbintenissen
3.2 karakteristieke eigenschappen vande verbintenis (4)
4. Een verbintenis is afdwingbaar
, 4. Terminologie en schematische voorstelling
Praktisch: de juridische redenering
Feiten
Selecteer de relevante feiten
Rechtsvraag
Analyseren (schematiseer)
Kwalificeer
5. Indeling van verbintenissen
5.1 Verbintenissen en hun bron
Verbintenissen ontstaan uit…
Rechtshandelingen
Eenzijdige rechtshandeling (= eenzijdige wilsuiting)
Meerzijdige rechtshandeling (= overeenkomsten)
Bewuste keuze
Contractuele aansprakelijkheid (aanspraak steunt op een overeenkomst)