Cursus Dermatologie 3e Bach
Examen: 60% Dermatologie, 40% Oogheelkunde
HUID:
1) Kennis en inzicht verwerven in de pathofysiologie van courante ziektebeelden en
diagnostische technieken gebruikt binnen het domein van het specialisme.
2) De verworven kennis binnen het domein van het specialisme kunnen toepassen op een
klinische probleemstelling als onderbouw voor het probleemoplossend vermogen op de
werkplek.
3) Kennis hebben van de mogelijkheden van preventie van een aantal huid- en
slijmvliesaandoeningen en inzicht verwerven en kunnen toepassen van evidence-based
handelen in de aanpak van de courante ziektebeelden in dit domein (wetenschappelijke
attitude van de patiëntenzorg).
4) Bekend zijn met de mogelijkheden van mono- en multidisciplinaire aanpak in diagnose en
therapie van een aantal huid- en slijmvliesaandoeningen.
5) Kennis hebben van de mogelijkheden en beperkingen van het therapeutisch handelen, in het
belang van de arts-patiëntrelatie.
1. Bouw en functie huid, anamnese en onderzoeken,
epidemiologie huidaandoeningen
Huid = epidermis die bestaat uit hoorncellen die elke maand vernieuwen
- Basale laag epidermis = donkere cellen: melanocyten (= om de 36 keratenocyten)
= geven pigment, hebben tentakels
Donkere huid: niet meer pigment, wel andere verpakking van pigment
- Laag eronder: dermis: met veel bindweefsel en elastine: hier bloedvaten en zenuwen
= moeten goed beschermd zitten
- Eronder: subcutis: vet
Wij bekijken alles van epidermis-cutis-subcutis (niet de diepe vetlagen)
Huid = enorm bezenuwd brain skin acces
Stressgevoelige aandoeningen = door brein aangestuurd tot in huid
Verbinding huid-brein = heel belangrijk
Meditatie kan helpen tegen jeukaanvallen
Enorm veel variatie in huid, maar dus ook in presentatie van huidaandoeningen op universiteit 6
foto-types die de verschillende huidtypes omvatten
Ptn met donkere huidskleur: zullen soms ziekte herstellen door postinflammatoire hyperpigmentatie
= normaal = pigmentvlekken die na verloop van tijd ook wel zullen wegtrekken
Vitiligo
= rode vlekken rond oogleden en mond
= immuunaandoening van de huid (je wordt hier niet mee geboren)
= op sommige plaatsen geen melanocyten meer
Met black light (Wood lamp) kan je beter de contrasten zien (UVA)
1
,Dermatoscopie
Epiluminescentie
Glaasje waar je door kan kijken: klein microscoopje (x10)
Gebruikt voor pigmentvlekken, moedervlekken kwaadaardig?
Hier: angioom van de huid: uitgezette bloedvaten (niet erg)
Huisartsen leren best ook werken met dermatoscoop voor vlekken
Ptn met meer dan 100 vlekken best jaarlijkse controle bij de dermatoloog
Verdacht:
- Letsel met meerdere kleuren
o (soms zijn dit ook 2 moedervlekken die samengaan)
- Geen mooie vorm
- …
Tegenwoordig: pattern recognition via AI (is nog niet optimaal)
Bloedonderzoek
Bij bepaalde geneesmiddelen zal de veiligheid ervan moeten getest worden
- Als ze immunosuppressief zijn
- Zeker zijn dat het windpokken zijn IgG tegen varicella bepalen
̶ Chemisch :
̶ Om onderliggende oorzaak op te sporen : vb granuloma annulare en diabetes
(verhoogde glycemie)
̶ Vooraleer een bepaalde therapie op te starten : vb methotrexaat bij psoriasis : geen
gestoorde levertests
̶ Ter opvolging van een behandeling die vb immunosuppressie veroorzaakt – vb
azathioprine (Imuran) voor atopisch eczeem
̶ Serologisch :
̶ Antisto en tegen virussen vb varicella zoster
̶ Antisto en tegen self-antigenen vb desmogleïne 3 als element van het desmosoom –
bij pemphigus vulgaris
Bulleus pemphigoid
- Bulla = groter dan vesikel (= blaar met vocht gevuld)
TO DO: Elisa test in bloed om antisto en te bepalen (2 types: 180 en 230)
Schimmel onderzoek
Schimmel = van alle tijden
Dermatofiet = schimmel die heel graag op huid groeit: voedt zich met keratine
2
,Tegenwoordig in Europa: bepaald trichophyton die aan het opkomen is resistent aan klassieke
antimycotica
Je kan schilfers afschrapen en dit onmiddellijk bekijken onder microscoop
- Hifae draden
- Knopvorming
+ opsturen naar labo voor kweek zo verschillende soorten dermatofyten bepalen
Hoe: Onderzoek met 20% KOH en cultuur aanleggen droog schilfer- of nagelmateriaal opsturen
Gist op de huid
Pityrosporon ovale iedereen heeft deze gist op zijn huid
= dient als verdediging voor zaken van buiten
Als deze overgroeit (in de lente, bij warm weer, bij zweten)
Keratine wegeten: je krijt witte vlekken die licht schilferend zijn
Typisch op thorax
Korte hyfen en knopjes (‘spaghetti en meatbal beeld’)
Geef antimycotica: -azole
Microscopisch onderzoek huidbiopt
Soms neemt men een biopt
= cilinder inboren in huid fixeren in formaldehyde inbedden in parafine pattern recognition
onder de microscoop
B = psoriasis (veel meer keratenocyten)
A = normale huid
Wat ziet men nog:
̶ Clinicopathologische correlatie … dermatopathologie
̶ Morfologisch waar een ontsteking zich juist afspeelt : rond de bloedvaten, tegen de basale
membraan aan…
̶ Morfologisch waar een structuur verbroken is vb bulleuze dermatosen : niveau van split in
epidermis is belangrijk
̶ Het type ontstekingscellen : veel eosinofielen bij een medicamenteuze huidreactie
̶ Premaligne of maligne cellen
Immunofluorescentie
Vriescoupe = bij immunofluorescentie op zoek gaan naar auto-antilichamen die de huid aanvallen
Overgang dermis- epidermis: vasthouden van keratenocyten aan basaal membraan = kapot gemaakt
door bulleus pemphigoid
Kan je aantonen met immuunfluorescetnie dat dit gebeurt
Twee stappen methode voor de detectie van circulerende auto-antilichamen in serum pt.
3
, Indirect vs Direct
- Direct: op weefselstuk (op B-cellen in de huid)
- Indirect: op sermu van pt (B-cellen in het bloed)
Plaktesten bij allergologisch onderzoek
̶ Opsporen van een type IV cellulaire reactie (delayed
type)
̶ Reactie na 12-72h
̶ Rug :
̶ groot oppervlak
̶ stratum corneum niet te dik
Er zijn ptn die komen met eczeem
Na een paar dagen gebruiken van neiuwe zalf
Type 4 overgevoeligheidsreactie
Stof moet eerst door dendritische cellen gecapteerd worden presentatie aan T-cellen pas later
reactie (duurt e e) plaktesten met verschillende allergeen sto en
- Maandag plakken Woensdag bekijken
- Vrijdag nog eens kijken (kan een hypervertraagde reactie zijn
Huidziekten
̶ Komen zo vaak voor in de huisartsenpraktijk, dat ze niet te negeren zijn.
̶ Morbiditeit (er ziek van zijn) is hoog door het dysfigurerende, soms immobiliserende e ect
(fysisch, sociaal, psychisch).
̶ Jeuk kan vb ook een zware daling in kwaliteit van leven geven. jeuk = even erg als pijn: soms
belangrijker om symptomen van jeuk onder controle te krijgen dan van letsels
̶ Het kunnen herkennen van huidsymptomen van bij bepaalde ziekten draagt bij tot betere
diagnostiek, en preventie van ziekten. De kennis ervan is echter doorgaans laag…
Uitgebreide Plaque Psoriasis:
4
Examen: 60% Dermatologie, 40% Oogheelkunde
HUID:
1) Kennis en inzicht verwerven in de pathofysiologie van courante ziektebeelden en
diagnostische technieken gebruikt binnen het domein van het specialisme.
2) De verworven kennis binnen het domein van het specialisme kunnen toepassen op een
klinische probleemstelling als onderbouw voor het probleemoplossend vermogen op de
werkplek.
3) Kennis hebben van de mogelijkheden van preventie van een aantal huid- en
slijmvliesaandoeningen en inzicht verwerven en kunnen toepassen van evidence-based
handelen in de aanpak van de courante ziektebeelden in dit domein (wetenschappelijke
attitude van de patiëntenzorg).
4) Bekend zijn met de mogelijkheden van mono- en multidisciplinaire aanpak in diagnose en
therapie van een aantal huid- en slijmvliesaandoeningen.
5) Kennis hebben van de mogelijkheden en beperkingen van het therapeutisch handelen, in het
belang van de arts-patiëntrelatie.
1. Bouw en functie huid, anamnese en onderzoeken,
epidemiologie huidaandoeningen
Huid = epidermis die bestaat uit hoorncellen die elke maand vernieuwen
- Basale laag epidermis = donkere cellen: melanocyten (= om de 36 keratenocyten)
= geven pigment, hebben tentakels
Donkere huid: niet meer pigment, wel andere verpakking van pigment
- Laag eronder: dermis: met veel bindweefsel en elastine: hier bloedvaten en zenuwen
= moeten goed beschermd zitten
- Eronder: subcutis: vet
Wij bekijken alles van epidermis-cutis-subcutis (niet de diepe vetlagen)
Huid = enorm bezenuwd brain skin acces
Stressgevoelige aandoeningen = door brein aangestuurd tot in huid
Verbinding huid-brein = heel belangrijk
Meditatie kan helpen tegen jeukaanvallen
Enorm veel variatie in huid, maar dus ook in presentatie van huidaandoeningen op universiteit 6
foto-types die de verschillende huidtypes omvatten
Ptn met donkere huidskleur: zullen soms ziekte herstellen door postinflammatoire hyperpigmentatie
= normaal = pigmentvlekken die na verloop van tijd ook wel zullen wegtrekken
Vitiligo
= rode vlekken rond oogleden en mond
= immuunaandoening van de huid (je wordt hier niet mee geboren)
= op sommige plaatsen geen melanocyten meer
Met black light (Wood lamp) kan je beter de contrasten zien (UVA)
1
,Dermatoscopie
Epiluminescentie
Glaasje waar je door kan kijken: klein microscoopje (x10)
Gebruikt voor pigmentvlekken, moedervlekken kwaadaardig?
Hier: angioom van de huid: uitgezette bloedvaten (niet erg)
Huisartsen leren best ook werken met dermatoscoop voor vlekken
Ptn met meer dan 100 vlekken best jaarlijkse controle bij de dermatoloog
Verdacht:
- Letsel met meerdere kleuren
o (soms zijn dit ook 2 moedervlekken die samengaan)
- Geen mooie vorm
- …
Tegenwoordig: pattern recognition via AI (is nog niet optimaal)
Bloedonderzoek
Bij bepaalde geneesmiddelen zal de veiligheid ervan moeten getest worden
- Als ze immunosuppressief zijn
- Zeker zijn dat het windpokken zijn IgG tegen varicella bepalen
̶ Chemisch :
̶ Om onderliggende oorzaak op te sporen : vb granuloma annulare en diabetes
(verhoogde glycemie)
̶ Vooraleer een bepaalde therapie op te starten : vb methotrexaat bij psoriasis : geen
gestoorde levertests
̶ Ter opvolging van een behandeling die vb immunosuppressie veroorzaakt – vb
azathioprine (Imuran) voor atopisch eczeem
̶ Serologisch :
̶ Antisto en tegen virussen vb varicella zoster
̶ Antisto en tegen self-antigenen vb desmogleïne 3 als element van het desmosoom –
bij pemphigus vulgaris
Bulleus pemphigoid
- Bulla = groter dan vesikel (= blaar met vocht gevuld)
TO DO: Elisa test in bloed om antisto en te bepalen (2 types: 180 en 230)
Schimmel onderzoek
Schimmel = van alle tijden
Dermatofiet = schimmel die heel graag op huid groeit: voedt zich met keratine
2
,Tegenwoordig in Europa: bepaald trichophyton die aan het opkomen is resistent aan klassieke
antimycotica
Je kan schilfers afschrapen en dit onmiddellijk bekijken onder microscoop
- Hifae draden
- Knopvorming
+ opsturen naar labo voor kweek zo verschillende soorten dermatofyten bepalen
Hoe: Onderzoek met 20% KOH en cultuur aanleggen droog schilfer- of nagelmateriaal opsturen
Gist op de huid
Pityrosporon ovale iedereen heeft deze gist op zijn huid
= dient als verdediging voor zaken van buiten
Als deze overgroeit (in de lente, bij warm weer, bij zweten)
Keratine wegeten: je krijt witte vlekken die licht schilferend zijn
Typisch op thorax
Korte hyfen en knopjes (‘spaghetti en meatbal beeld’)
Geef antimycotica: -azole
Microscopisch onderzoek huidbiopt
Soms neemt men een biopt
= cilinder inboren in huid fixeren in formaldehyde inbedden in parafine pattern recognition
onder de microscoop
B = psoriasis (veel meer keratenocyten)
A = normale huid
Wat ziet men nog:
̶ Clinicopathologische correlatie … dermatopathologie
̶ Morfologisch waar een ontsteking zich juist afspeelt : rond de bloedvaten, tegen de basale
membraan aan…
̶ Morfologisch waar een structuur verbroken is vb bulleuze dermatosen : niveau van split in
epidermis is belangrijk
̶ Het type ontstekingscellen : veel eosinofielen bij een medicamenteuze huidreactie
̶ Premaligne of maligne cellen
Immunofluorescentie
Vriescoupe = bij immunofluorescentie op zoek gaan naar auto-antilichamen die de huid aanvallen
Overgang dermis- epidermis: vasthouden van keratenocyten aan basaal membraan = kapot gemaakt
door bulleus pemphigoid
Kan je aantonen met immuunfluorescetnie dat dit gebeurt
Twee stappen methode voor de detectie van circulerende auto-antilichamen in serum pt.
3
, Indirect vs Direct
- Direct: op weefselstuk (op B-cellen in de huid)
- Indirect: op sermu van pt (B-cellen in het bloed)
Plaktesten bij allergologisch onderzoek
̶ Opsporen van een type IV cellulaire reactie (delayed
type)
̶ Reactie na 12-72h
̶ Rug :
̶ groot oppervlak
̶ stratum corneum niet te dik
Er zijn ptn die komen met eczeem
Na een paar dagen gebruiken van neiuwe zalf
Type 4 overgevoeligheidsreactie
Stof moet eerst door dendritische cellen gecapteerd worden presentatie aan T-cellen pas later
reactie (duurt e e) plaktesten met verschillende allergeen sto en
- Maandag plakken Woensdag bekijken
- Vrijdag nog eens kijken (kan een hypervertraagde reactie zijn
Huidziekten
̶ Komen zo vaak voor in de huisartsenpraktijk, dat ze niet te negeren zijn.
̶ Morbiditeit (er ziek van zijn) is hoog door het dysfigurerende, soms immobiliserende e ect
(fysisch, sociaal, psychisch).
̶ Jeuk kan vb ook een zware daling in kwaliteit van leven geven. jeuk = even erg als pijn: soms
belangrijker om symptomen van jeuk onder controle te krijgen dan van letsels
̶ Het kunnen herkennen van huidsymptomen van bij bepaalde ziekten draagt bij tot betere
diagnostiek, en preventie van ziekten. De kennis ervan is echter doorgaans laag…
Uitgebreide Plaque Psoriasis:
4
