Les 3: ADHD
Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen
DSM-5
- Verstandelijke beperking
o Globale ontwikkelingsachterstand
- Taalstoornis
- Spraakklankstoornis
- Stoornis in de spraakvloeiendheid (stotteren)
- Sociaal-pragmatische communicatiestoornis
- Autismespectrumstoornis
- Aandachtsdeficiëntie-/hyperactiviteitsstoornis
o Specifieke leerstoornis
Dyslexie
Dyscalculie
Dysorthografie
o Coördinatieontwikkelingsstoornis
o Stereotype bewegingsstoornis
- Ticstoornissen
o Andere (on)gespecificeerde neurobiologische ontwikkelingsstoornis
Normale ontwikkeling 6-12j
COGNITIEF & LINGUISTISCH
- Selectieve aandacht
- Geheugen: dingen memoriseren
- Automatisatie: vb lezen, in het begin gaat dit moeilijk, maar na een tijdje gaat het vanzelf
- Seriëren (rangorde, sorteren)
- Tijdsorganisatie: Je beseft wat tijd is en je kan inschatten hoeveel tijd je voor iets nodig hebt
- Reken- en leesvaardigheden
- Stapsgewijze oplossingen
- Cognitieve zelfregulatie
- Vocabulair ~ 10000 woorden
- Metaforen, dubbele betekenissen
- Conversatie skills (voortbouwen op onderwerpen) (shading)
SOCIO-EMOTIONEEL
- Zelfwaardegevoel (vergelijken): vb hoe komt het dat iemand anders dit wel kan en ik niet
- Impulscontrole en uitstel van bekrachtiging: is wat ik wil doen wel een goed idee?
- Gender stereotypen (minder cross-gender vrienden) – romantische interesse
- Meer complexe emoties (begrijpt multipele oorzaken, ambivalentie)
- Emotie regulatie
o Probleem oplossen
o Emoties reguleren
- Perspectiefname – empathie: er is een zekere moraliteit, maar vanuit de regels leren kennen
en klakkeloos toepassen, wordt vaak gekoppeld aan belonen
- Regels/normen regelen moraliteit
- Plagen – pesten – slachtoffers uitzoeken: groepsvorming waardoor bepaalde kinderen
worden gepest
Voorbeeld: uitstel van bekrachtiging
- The marhmellow test
, - Moeilijk voor kinderen om niet onmiddellijk behoeftebevrediging na te streven en de
marshmellow op te eten of aan te raken
Aandachtsdeficiëntie-/ hyperactiviteitsstoornis
- Controversiële diagnose
o Heeft het nu bestaansrecht als diagnose?
Historiek
- Melchior Adam Weikard
o Mensen gedroegen zich meer risicovol
o Het is geen diagnose van de laatste 20 jaar
- Those who have lack of attention are generally characterized as unwary, careless, flighty and
bacchanal
- Heinrich Hoffman, 1845
o Die Geschichte vom Zappel-Philipp
o Kinderboek met gedichten over kinderen die anders zijn
o Verhaal van de 19de eeuw waar men herkent dat bepaalde kinderen meer bewegeljk
zijn en zo kleine problemen veroorzaken
- Spaanse griepepidemie 1918-1920
o 2,5-5% van de wereldbevolking stierf
o Kinderen met hersenschade: overactief, rusteloos, ontremd, onaandachtig...
o Mbd = minimal brain damage
- Nature vs nurture
- Kahn & Cohen, 1934
o Hyperactieve patiënten hebben een constitutioneel neurologisch deficit
• Dus niet van die epidemie, maar hebben dit al van de geboorte, het is een
aangeboren hersenletsel
o Bewijs: soft signs
• Bepaalde immature reflexen die te maken hebben met een minder
afgestemde motoriek
• Deze kinderen hebben iets in de hersenontwikkeling die abnormaal is
- Childers, 1935
o Opvoedings- en sociale factoren verantwoordelijk voor hyperactiviteit
• Oorzaak ligt bij de opvoeding, vb niet geleerd om stil te zitten
- Pneumo-encephalografie:
o Aftappen hersenvocht en vervangen door lucht, zodat hersenen via Röntgenstralen
zichtbaar worden en afwijkingen kunnen opgespoord worden
o Nadeel: erge hoofdpijn nadien, dus enkel gedaan wanneer het echt nodig was
o Remedie: Benzedrine
o Stimulantium: 1956: registratie methylfenidaat (rilatine) als geneesmiddel
- Bradley, 1937
o Kinderen met leer- en gedragsproblemen verbeteren !
• Na het leeronderzoek
• Waren meer rustig en konden zich beter concentreren
Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen
DSM-5
- Verstandelijke beperking
o Globale ontwikkelingsachterstand
- Taalstoornis
- Spraakklankstoornis
- Stoornis in de spraakvloeiendheid (stotteren)
- Sociaal-pragmatische communicatiestoornis
- Autismespectrumstoornis
- Aandachtsdeficiëntie-/hyperactiviteitsstoornis
o Specifieke leerstoornis
Dyslexie
Dyscalculie
Dysorthografie
o Coördinatieontwikkelingsstoornis
o Stereotype bewegingsstoornis
- Ticstoornissen
o Andere (on)gespecificeerde neurobiologische ontwikkelingsstoornis
Normale ontwikkeling 6-12j
COGNITIEF & LINGUISTISCH
- Selectieve aandacht
- Geheugen: dingen memoriseren
- Automatisatie: vb lezen, in het begin gaat dit moeilijk, maar na een tijdje gaat het vanzelf
- Seriëren (rangorde, sorteren)
- Tijdsorganisatie: Je beseft wat tijd is en je kan inschatten hoeveel tijd je voor iets nodig hebt
- Reken- en leesvaardigheden
- Stapsgewijze oplossingen
- Cognitieve zelfregulatie
- Vocabulair ~ 10000 woorden
- Metaforen, dubbele betekenissen
- Conversatie skills (voortbouwen op onderwerpen) (shading)
SOCIO-EMOTIONEEL
- Zelfwaardegevoel (vergelijken): vb hoe komt het dat iemand anders dit wel kan en ik niet
- Impulscontrole en uitstel van bekrachtiging: is wat ik wil doen wel een goed idee?
- Gender stereotypen (minder cross-gender vrienden) – romantische interesse
- Meer complexe emoties (begrijpt multipele oorzaken, ambivalentie)
- Emotie regulatie
o Probleem oplossen
o Emoties reguleren
- Perspectiefname – empathie: er is een zekere moraliteit, maar vanuit de regels leren kennen
en klakkeloos toepassen, wordt vaak gekoppeld aan belonen
- Regels/normen regelen moraliteit
- Plagen – pesten – slachtoffers uitzoeken: groepsvorming waardoor bepaalde kinderen
worden gepest
Voorbeeld: uitstel van bekrachtiging
- The marhmellow test
, - Moeilijk voor kinderen om niet onmiddellijk behoeftebevrediging na te streven en de
marshmellow op te eten of aan te raken
Aandachtsdeficiëntie-/ hyperactiviteitsstoornis
- Controversiële diagnose
o Heeft het nu bestaansrecht als diagnose?
Historiek
- Melchior Adam Weikard
o Mensen gedroegen zich meer risicovol
o Het is geen diagnose van de laatste 20 jaar
- Those who have lack of attention are generally characterized as unwary, careless, flighty and
bacchanal
- Heinrich Hoffman, 1845
o Die Geschichte vom Zappel-Philipp
o Kinderboek met gedichten over kinderen die anders zijn
o Verhaal van de 19de eeuw waar men herkent dat bepaalde kinderen meer bewegeljk
zijn en zo kleine problemen veroorzaken
- Spaanse griepepidemie 1918-1920
o 2,5-5% van de wereldbevolking stierf
o Kinderen met hersenschade: overactief, rusteloos, ontremd, onaandachtig...
o Mbd = minimal brain damage
- Nature vs nurture
- Kahn & Cohen, 1934
o Hyperactieve patiënten hebben een constitutioneel neurologisch deficit
• Dus niet van die epidemie, maar hebben dit al van de geboorte, het is een
aangeboren hersenletsel
o Bewijs: soft signs
• Bepaalde immature reflexen die te maken hebben met een minder
afgestemde motoriek
• Deze kinderen hebben iets in de hersenontwikkeling die abnormaal is
- Childers, 1935
o Opvoedings- en sociale factoren verantwoordelijk voor hyperactiviteit
• Oorzaak ligt bij de opvoeding, vb niet geleerd om stil te zitten
- Pneumo-encephalografie:
o Aftappen hersenvocht en vervangen door lucht, zodat hersenen via Röntgenstralen
zichtbaar worden en afwijkingen kunnen opgespoord worden
o Nadeel: erge hoofdpijn nadien, dus enkel gedaan wanneer het echt nodig was
o Remedie: Benzedrine
o Stimulantium: 1956: registratie methylfenidaat (rilatine) als geneesmiddel
- Bradley, 1937
o Kinderen met leer- en gedragsproblemen verbeteren !
• Na het leeronderzoek
• Waren meer rustig en konden zich beter concentreren
