PAFZ: DEEL 4
Motiverende gespreksvoering
,DEEL I: INLEIDING & BASIS VAN
MOTIVERENDE GESPREKSVOERING
SITUERING: DE APOTHEKER 2.0
er een nieuwere visie over het beroep van apothekers:
• de apothekers zijn meer dan enkel het afleveren van de medicatie
o ook patiënten begeleiden en opvolgen
o ook patiënten motiveren
o ook waken over therapietrouw
à dus de apotheker moet evolueren naar een vertrouwenspersoon voor de patiënt, en
niet alleen een geneesmiddelenexpert
• als een apotheker wilt functioneren als een vertrouwenspersoon
à dan verreist dat een aantal competenties/vaardigheden
2. GEDRAGSVERANDERING: KERNBEGRIPPEN
2.1. GEZONDHEIDSGEDRAG
• wat is gezondheidsgedrag
o = gedragspatronen, acties en gewoonten die leiden tot gezondheidsbehoud, tot
gezondheidsherstel of tot verbetering van de gezondheid
o alle mogelijke gedragingen & acties die mensen stellen ifv hun gezondheid of in
functie van het vermijden van een ziekte, of het herstellen van een ziekte
• belangrijke doelstellingen:
o Gedragsmatige risicofactoren (chronische) ziekte
à alert zijn & inspelen op die risicofactoren = doelstelling in 1ste lijnszorg
o Preventief gedrag in risicogroepen (bv., screening kanker, vaccinatie griep)
o Correct gebruik (zelf-)medicatie: hoeveelheid, frequentie, timing, duur
behandeling…
HET PROBLEEM VAN THERAPIETROUW
• Wat is Therapietrouw
o = de mate waarin de patiënt zijn behandeling uitvoert zoals afgesproken met zijn
behandelaar.
o Therapietrouw verbetert de gezondheid van de patiënt en drukt de zorgkosten.
• Probleem: een groot deel van de populatie is weinig therapietrouw
o dat is een probleem, omdat er een link is met het aantal ziekenhuisopnames
à hoe groter de therapietrouw is, hoe kleiner de kans dat mensen in een ziekenhuis
terechtkomen
à belangrijke uitdaging voor apothekers om dat te verbeteren
o waarom is er een gebrekkige therapietrouw?
§ er is niet direct een korte termijn effect voelbaar
1
, § er kunnen bijwerkingen zijn van de medicatie
§ cognitieve aspecten: soms vergeten de patiënten de medicatie
§ financiële kosten kunnen ook een grote rol spelen in de therapietrouw
§ …
2.2. WAAROM GEDRAGEN MENSEN ZICH (ON)GEZOND?
• Health Belief Model
o = stelt dat mensen pas preventief gedrag (zoals een vaccinatie) zullen stellen als ze:
1. Een bedreiging voor hun gezondheid waarnemen, en
2. Geloven dat de voordelen van het preventieve gedrag groter zijn dan de
nadelen of kosten ervan
o Onderdelen:
§ Waargenomen ernst en vatbaarheid (geel linksboven)
o Gaat over het gevoel van risico:
§ Ernst: Hoe ernstig is de aandoening?
• "Griep kan ernstige gevolgen hebben."
§ Vatbaarheid: Hoe groot is de kans dat ík het krijg?
• "Op mijn leeftijd heb ik meer kans op het krijgen van griep"
§ Interne en externe cues (groen linksonder)
o Triggers die iemand bewust maken van het gezondheidsrisico.
o Intern: lichamelijke signalen
§ "Ik voel me tegenwoordig snel verkouden."
o Extern: omgevingssignalen
§ "Ik zag in de apotheek een affiche over het griepvaccin."
§ Waargenomen dreiging gezondheid (geel midden)
o Het resultaat van de ernst + vatbaarheid + cues.
o Hoe meer dreiging men voelt, hoe groter de motivatie om actie te
ondernemen.
§ Waargenomen voordelen vs. kosten van preventief gedrag (geel rechtsboven)
o Weegt men de voordelen op tegen de kosten/nadelen?
§ VOORDEEL: "Als ik me laat vaccineren ben ik beter beschermd
tegen griep."
§ KOST: "Ik vind inentingen onaangenaam."
§ Intentie tot preventief gedrag (blauw rechts)
o De einduitkomst: als iemand voldoende dreiging ervaart én gelooft dat
de voordelen groter zijn dan de kosten
à dan ontstaat de intentie om het preventief gedrag te stellen (bijv. zich
laten vaccineren)
2
Motiverende gespreksvoering
,DEEL I: INLEIDING & BASIS VAN
MOTIVERENDE GESPREKSVOERING
SITUERING: DE APOTHEKER 2.0
er een nieuwere visie over het beroep van apothekers:
• de apothekers zijn meer dan enkel het afleveren van de medicatie
o ook patiënten begeleiden en opvolgen
o ook patiënten motiveren
o ook waken over therapietrouw
à dus de apotheker moet evolueren naar een vertrouwenspersoon voor de patiënt, en
niet alleen een geneesmiddelenexpert
• als een apotheker wilt functioneren als een vertrouwenspersoon
à dan verreist dat een aantal competenties/vaardigheden
2. GEDRAGSVERANDERING: KERNBEGRIPPEN
2.1. GEZONDHEIDSGEDRAG
• wat is gezondheidsgedrag
o = gedragspatronen, acties en gewoonten die leiden tot gezondheidsbehoud, tot
gezondheidsherstel of tot verbetering van de gezondheid
o alle mogelijke gedragingen & acties die mensen stellen ifv hun gezondheid of in
functie van het vermijden van een ziekte, of het herstellen van een ziekte
• belangrijke doelstellingen:
o Gedragsmatige risicofactoren (chronische) ziekte
à alert zijn & inspelen op die risicofactoren = doelstelling in 1ste lijnszorg
o Preventief gedrag in risicogroepen (bv., screening kanker, vaccinatie griep)
o Correct gebruik (zelf-)medicatie: hoeveelheid, frequentie, timing, duur
behandeling…
HET PROBLEEM VAN THERAPIETROUW
• Wat is Therapietrouw
o = de mate waarin de patiënt zijn behandeling uitvoert zoals afgesproken met zijn
behandelaar.
o Therapietrouw verbetert de gezondheid van de patiënt en drukt de zorgkosten.
• Probleem: een groot deel van de populatie is weinig therapietrouw
o dat is een probleem, omdat er een link is met het aantal ziekenhuisopnames
à hoe groter de therapietrouw is, hoe kleiner de kans dat mensen in een ziekenhuis
terechtkomen
à belangrijke uitdaging voor apothekers om dat te verbeteren
o waarom is er een gebrekkige therapietrouw?
§ er is niet direct een korte termijn effect voelbaar
1
, § er kunnen bijwerkingen zijn van de medicatie
§ cognitieve aspecten: soms vergeten de patiënten de medicatie
§ financiële kosten kunnen ook een grote rol spelen in de therapietrouw
§ …
2.2. WAAROM GEDRAGEN MENSEN ZICH (ON)GEZOND?
• Health Belief Model
o = stelt dat mensen pas preventief gedrag (zoals een vaccinatie) zullen stellen als ze:
1. Een bedreiging voor hun gezondheid waarnemen, en
2. Geloven dat de voordelen van het preventieve gedrag groter zijn dan de
nadelen of kosten ervan
o Onderdelen:
§ Waargenomen ernst en vatbaarheid (geel linksboven)
o Gaat over het gevoel van risico:
§ Ernst: Hoe ernstig is de aandoening?
• "Griep kan ernstige gevolgen hebben."
§ Vatbaarheid: Hoe groot is de kans dat ík het krijg?
• "Op mijn leeftijd heb ik meer kans op het krijgen van griep"
§ Interne en externe cues (groen linksonder)
o Triggers die iemand bewust maken van het gezondheidsrisico.
o Intern: lichamelijke signalen
§ "Ik voel me tegenwoordig snel verkouden."
o Extern: omgevingssignalen
§ "Ik zag in de apotheek een affiche over het griepvaccin."
§ Waargenomen dreiging gezondheid (geel midden)
o Het resultaat van de ernst + vatbaarheid + cues.
o Hoe meer dreiging men voelt, hoe groter de motivatie om actie te
ondernemen.
§ Waargenomen voordelen vs. kosten van preventief gedrag (geel rechtsboven)
o Weegt men de voordelen op tegen de kosten/nadelen?
§ VOORDEEL: "Als ik me laat vaccineren ben ik beter beschermd
tegen griep."
§ KOST: "Ik vind inentingen onaangenaam."
§ Intentie tot preventief gedrag (blauw rechts)
o De einduitkomst: als iemand voldoende dreiging ervaart én gelooft dat
de voordelen groter zijn dan de kosten
à dan ontstaat de intentie om het preventief gedrag te stellen (bijv. zich
laten vaccineren)
2
