Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Samenvatting Strafrecht– Geslaagd met 16/20!

Beoordeling
-
Verkocht
1
Pagina's
239
Geüpload op
04-03-2026
Geschreven in
2025/2026

Belangrijk: dit is een samenvatting van het nieuwe Sw. Samenvattingen van vorige jaren gaan nog over het oude SW. Deze samenvatting bevat notities, slides en aanvullende info handboek. k ben zelf geslaagd met 16/20. Als je vragen hebt, mag je me altijd een bericht sturen. Voor de laatste les zijn mijn notities schuin gedrukt, voor al de andere lessen is alles netjes uitgewerkt.

Meer zien Lees minder

Voorbeeld van de inhoud

Strafrecht
Informatie vak:
• Cursusmateriaal
- Handboek strafrecht (te kennen leerstof, groot gedrukt = te kennen, klein gedrukt
is ter illustratie)

- Notities gemaakt naar aanleiding van het college

- Powerpoint-presentaties

- Nederlands-Franse woordenlijst op Blackboard

- Aanvullingen gepost op Blackboard

- Bamacodex strafrecht 2025-2026


• Examenleerstof
- Handboek strafrecht (met inbegrip van de Nederlands-Franse woordenlijst)

- Notities uit de les

- Powerpoint-presentaties (ter ondersteuning)

- Eventueel aanvullingen gepost op Blackboard

De opnames/PP-presentaties zijn opgevat als een leidraad voor een goed begrip
van en inzicht in de examenleerstof.

Bij de behandeling van de oefeningen wordt aandacht besteed aan de toepassing
van de opgedane kennis.

• Examenvorm
- PC examen: 9 januari 2026

- Gesloten boek maar met CODEX STRAFRECHT

- Theorie: kennis- + inzichtsvragen (10p.) (waaronder 2p. uit Nederlands-Franse
woordenlijst)
Voorbeeld inzichtsvraag --> je krijgt een rechterlijke motivering en je moet zeggen
of die motivering juist is of waar de fout zit.

- Casus: peilen naar kennis, inzicht én toepassing (10p.)

- U wordt ondervraagd over al de componenten van de cursus

- Schrijf zonder schrijffouten (maluspunten)




1

,Wat is (het nu van) strafrecht?
(In het hoorcollege besproken wat studenten vinden):

Strafrecht is nodig om recidive tegen te gaan
Strafrecht is om ongewenst gedrag te
voorkomen en dat gedrag te bestraffen indien
het zich toch voordoet
Strafrecht is een vorm van vergelding. Als een
persoon iets mispeuterd moet daar
Strafrecht is iemand tot verantwoording proportioneel op gerageerd worden
roepen



• ‘Aan den toog is iedereen criminoloog’ --> iedereen
heeft een mening over wat strafrecht is.

• Ook via sociale media zijn er heel wat mediafiguren
die de maatschappij in een bepaalde richting
duwen over strafrechtelijke zaken.
Bijv. Acid vond dat de reuzegommers te licht
gestraft waren en dat dit een bewijs was van
klassenjustitie (rijke studenten kregen mildere
behandeling).

Uitspraken van politici over het strafrecht
• Ook politici spreken zich uit over het strafrecht
= Verschillende politieke partijen hebben regelmatig kritiek op het strafrecht. Er wordt
voornamelijk gepleit voor zwaardere straffen en meer repressie.
--> Bepaalde sancties, zoals een werkstraf, worden door sommigen niet als een ‘echte
straf’ beschouwd.

--> Probleem inzake scheiding der machten: het is aan de rechterlijke macht om, op basis
van het strafdossier, een gepaste straf uit te spreken. Politici hebben geen inzage in het
strafdossier, maar mengen zich toch in, in die strafzaken.

--> Sommige politici stellen zelfs maatregelen voor die in strijd zijn met de
mensenrechten. Een doodstraf of chemische castratie kunnen nooit worden ingevoerd,
want België is een rechtsstaat, wat wil zeggen dat men gebonden is aan het EVRM.




2

,Problemen met berichtgeving over strafzaken in de media
• In krantenkoppen lijkt het soms dat er straffeloosheid en vrijspraak is, terwijl er vaak wel
degelijk een sanctionering is, zoals opschorting van de uitspraak of een
gedeeltelijk/volledig uitstel van de straf.
--> de formulering ‘geen straf’ is dus onjuiste informatie!

• Ook de terminologie in de media klopt niet altijd. Zo wordt er vaak ‘cel’ gebruikt, terwijl het
juridisch correcte begrip gevangenisstraf is.

• Bij bekende personen wordt de naam van de verdachte vaak direct genoemd en er worden
labels zoals ‘de dief’ of ‘de moordernaar’ gebruikt, waardoor het vermoeden van onschuld
in het gedrang wordt gebracht.




Resultaat: punitief populisme
• We krijgen dus een bepaald beeld over strafrecht via verschillende
kanalen die niet altijd correcte of volledige informatie bieden. Ook
justitie draagt hier soms aan bij, doordat ze onvoldoende concrete
en begrijpelijke informatie verstrekken over het strafdossier van
strafzaken en het juridisch proces zoals een zitting. Als justitie dit
wel zou doen, dan zouden burgers vaker tot een oordeel komen dat
overeenkomt met de rechterlijke uitspraak
--> Er wordt dus een informatiekloof gecreëerd, met als gevolg dat
burgers hun oordeel baseren op verkeerde informatie.

• Een experiment waarin rechten- en niet rechtenstudenten werder
vergeleken, bevestigd dit effect: meerderheid van de
rechtenstudenten oordeelt minder repressief dan niet-
rechtenstudenten --> doordat rechten-studenten meer kennis
hebben over het juridische systeem en de context van strafzaken.

• Punitief populisme = strenge straffen worden voorgesteld als oplossing voor
criminaliteit, zonder rekening te houden met de werkelijke effecten (recidive) en
mensenrechten. (combinatie van media, politiek en beperkte informatie)


3

,Benader met kritische geest! Nooit veralgemenen + vermoeden van onschuld in acht nemen
• Bij het lezen van persartikelen of berichten op sociale media is het belangrijk met een
kritische blik te kijken en niet te veralgemenen --> in onze maatschappij vinden we
seksuele delinquentie een ernstig misdrijf en plaatsen we daar de zwaarste straffen
tegenover, maar het daderprofiel is ook belangrijk!

Bijv. Seksuele delicten: In België mag men vanaf 16 jaar toestemming geven voor
seksuele handelingen, en vanaf 14 jaar indien het leeftijdsverschil maximaal 3 jaar is.
Seksuele contacten tussen 14- en 18-jarigen is dus een probleem want er kan geen
toestemming gegeven worden in deze situatie. Iemand in die context kan als ‘verkrachter’
worden gezien. Het is dus cruciaal om de omstandigheden en het daderprofiel mee te
nemen. De omstandigheden en het daderprofiel zijn hier v belang.

Bijv. Suïcide en moord: Als twee personen samen uit het leven stappen, en de tweede
persoon helpt de eerste, kan die juridisch gezien als een ‘moordernaar’ worden
beschouwd. Ook hier zijn de omstandigheden en het daderprofiel bepalend.

• Het individualiseren is een fundamenteel principe binnen het strafrecht!

• Iedere verdachte wordt als onschuldig geacht tot schuld bewezen is en alle
rechtsmiddelen zijn uitgeput.
Bijv. Als Jos verdacht wordt van de moord op zijn vrouw en er is in eerste aanleg een
veroordeling, dan betekent dat niet automatisch dat hij schuldig is. Pas wanneer hoger
beroep en cassatie zijn afgerond, is de uitspraak definitief (als Jos daar binnen de
termijnen gebruik van maakt.

Wat is Belgisch strafrecht?
• Is het geheel van wetten en regels waarmee de samenleving bepaalde fundamentele
waarden beschermt. In België hechten we vooral veel belang aan de bescherming van
fysieke integriteit, het menselijk leven, de vrijheid van meningsuiting en het recht op
zelfbeschikking, ongeacht gender of geslacht.

Elk land richt zijn strafrecht anders in
• De VS verschilt enorm van België!
- Inbreuken op het principe van de scheiding der machten
= Trump zegt vooraf welke straf er uitgesproken dient te worden zoals doodstraf
voor de dader die Charlie Kirk vermoord heeft. Dit is een inbreuk op de
onafhankelijkheid van de rechterlijke macht.

De VS kent nog steeds de doodstraf, met het voornaamste doel afschrikking. Het
ontmoedigen voor het plegen van ernstige misdrijven.




4

, • “Vrouwen in Afghanistan mogen niet meer publiekelijk praten, zingen of voordragen. De
regels zijn een uitwerking van de ultrastrikte sharia die geldt in Afghanistan”
--> strafrecht is geen universeel gegeven. Het is een momentopname, afhankelijk van de
context waarin men zich bevindt. Wat in het ene land als een misdrijf beschouwd wordt,
kan ergens anders geen misdrijf uitmaken.

• Een ander voorbeeld: Het Strafwetboek van Singapore voorziet in een breed scala aan
straffen, waaronder ook de doodstraf en lijfstraffen (stokslagen).

Ook is het invoeren van kauwgom verboden, omdat men vreest dat dit het tram- en
treinsysteem kan beschadigen. Een inbreuk op deze regel kan zelfs leiden tot een
gevangenisstraf, in onze ogen onproportioneel.

Wat is het actuele Belgisch strafrecht?
• Strafrecht is een tak van het publiekrecht, maar dat was niet altijd zo. Oorspronkelijk viel
strafrecht onder privaatrecht, waarbij misdrijven vooral binnen de familiekring werden
afgehandeld. = familiale solidariteit, collectieve weerwraak en ‘oog om oog, tand om
tand’.

Later begon de overheid in het spel te komen, en kon men het strafbaar gedrag ‘afkopen’
d.m.v. zoengeld/bloedgeld. De overheid begon zich gaandeweg meer in te mengen: en
een strafbaar feit werd gezien als een inbreuk op het vredespakt, waarvoor vredesgeld
aan de overheid betaald moest worden (de voorloper van de geldboete).

• Kentering in 18e eeuw
- Franse filosofen
= bekritiseerden de willekeur en beschouwen misdrijven als een inbreuk op het
sociaal-contract tussen de overheid en burger, waar de overheid de opdracht
heeft de samenleving te beschermen en te dienen.

- Beccaria
= was van mening dat straffen dienen om misdrijven te voorkomen, niet om wraak
te nemen (=proportionaliteit en legaliteit). --> geen marteling en doodstraf

- Von Feuerbach
= Nullum crimen, nulla poena sine lege-principe, wat wil zeggen dat er geen
misdrijf en geen straf is zonder wet. (basis v/h legaliteitsbeginsel).

• Strafwetboek 1867 (Sw.1867)
- Vóór 1867: Code Napoléon ook onder Nederlands bewind
= Vandaag zitten we nog steeds met een Napoleontisch wetboek.

- Opgesteld door Haus (U Gent) en Nypels (U Luik)

- Eigenlijk overname van Code Napoléon
= Het Strafwetboek van 1867 is een overname van de Napoleontische Code.

- Klassieke leer
o Schuldbegrip staat centraal. Elkeen heeft keuze tussen het goede en het
kwade, en als men een misdrijf pleegt, kiest men voor het kwade.



5

, o Doelstelling van de bestraffing = vergelding, intimidatie en preventie

- Intussen gewijzigd, aangevuld -> onleesbaar kluwen
Bijv. Wanneer iemand vervalt, wordt de straf nog opgedreven = recidiveregels

- Veel rechtsfiguren hebben geen wettelijke basis, veel straffen zijn artificieel (bv.
door correctionalisering), archaïsch taalgebruik, geen voeling met
wetenschappelijk onderzoek,…

• Eindelijk een nieuw wetboek!
- Commissie tot hervorming van het strafrecht
o Vierde poging sinds 1979 (Châtel&D’Haenens; Legros; Holsters)

o Damien Vandermeersch, Joëlle Rozie en Jeroen De Herdt

- Publicatie: Belgisch Staatsblad 8 april 2024

- In werking: 2 jaar na publicatie: 8 april 2026

- Intussen reparatie- en harmonisatiewetgeving én nieuwe wetgeving …

- Nog wachten op Strafuitvoeringswetboek

Een eigentijds nieuw strafwetboek
• ACCURAAT = garantie voor rechtszekerheid, wat wil zeggen dat er aan alle rechtsfiguren
een wettelijke grondslag gegeven moet worden.

Aantal regels gecodificeerd, herschreven en vereenvoudigd:
--> Mechanisme van correctionalisering verdwijnt

--> Twee categorieën van misdrijven behouden: misdaden en wanbedrijven, de categorie
overtredingen is verdwenen

--> Strafniveaus (= hoofdstraffen opgedeeld in niveaus), waarbij de wet voor elk niveau de
toepasselijke straffen omschrijft, inclusief de situatie na eventuele aanname van
verzachtende omstandigheden.

• COHERENT = vlotte toepassing op concrete situaties, door vaak voorkomende begrippen
duidelijk te definiëren.
Bijv. Zo kan een verzwarende omstandigheid, zoals ‘bij nacht’, in sommige misdrijven
leiden tot een zwaardere straf. Vandaag de dag wordt ‘nacht’ echter niet altijd op dezelfde
manier geïnterpreteerd. Daarom is het cruciaal dat telkens wanneer een verzwarend
bestanddeel zoals ‘bij nacht’ wordt gebruikt, er duidelijk gedefinieerd moet worden wat
men daarmee bedoelt.

• EENVOUDIG = iedereen wordt geacht de strafwet te kennen



De pijlers van de hervorming
• Subsidiariteit van het strafrecht


6

Documentinformatie

Geüpload op
4 maart 2026
Aantal pagina's
239
Geschreven in
2025/2026
Type
SAMENVATTING
€16,99
Krijg toegang tot het volledige document:

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
sdrsns Artesis Hogeschool Antwerpen
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
9
Lid sinds
2 jaar
Aantal volgers
1
Documenten
8
Laatst verkocht
3 maanden geleden

4,5

2 beoordelingen

5
1
4
1
3
0
2
0
1
0

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen