SCHADEVERGOEDINGSRECHT
Les 11/02
1
,Inleiding :
• Nieuw boek 6 wordt bestudeerd !!
• Schadevergoeding, wat is het historische uitgangspunt?
o uitgangspunt de loss lies where it falls : als er ergens schade ontstaat, is het
uitgangspunt dat die schade blijft liggen bij het slachtoffer.
▪ Stemt niet helemaal met wat wij als moderne verzorgingsstaat
verwachten
• eerste reflex die we als samenleving hebben, wie gaat dat
vergoeden? ➔ vandaag uitgangspunt ‘pech moet weg’
• wij gaan ons afvragen : ‘Of en onder welke voorwaarden een benadeelde die schade
leidt ten gevolge van activiteiten van andere personen, aanspraak kan maken op
herstel van de geleden schade’
o in welke mate kan ik die schade gaan verhalen, wie zal die schade vergoeden
▪ Zie voorbeeld Shell zaak : klimaatzaak : steunen op art. 1382 OBW/
Nieuw artikel 6.5 BW
▪ In eerste aanleg heeft de rechter gezegd Shell, u hebt zich onzorgvuldig
gedragen
• U hebt zich onzorgvuldig gedragen door niet goed genoeg na te
denken over uw CO2-uitstoot.
▪ Dus rechter zegt bevegd om sanctie uit te spreken tegen shell
• Maar eigenlijk probleem : probleem van oorzakelijk verband
+ !!! schending scheiding der machten
o raakt heel fundamenteel, de scheiding der machten
▪ de vraag is, mag je wel gaan beslissen
▪ wat er dan wel had moeten gebeuren?
▪ In hoger beroep heeft men opnieuw de onzorgvuldigheid vastgesteld,
Maar heeft HvB gezegd we kunnen de verplichting opleggen om te
reduceren, maar wij kunnen daar geen percentage op gaan plakken
• Er is geen wetenschappelijk consensus over hoeveel
vermindering er nodig is om tot de juiste resultaten te komen.
• Dus in hoger beroep is men een beetje teruggekomen want in
eerste aanleg ging dat wel heel ver om ten opzichte van een
onderneming te gaan opleggen wat men zou moeten doen
• Ander zaak : Julie Van Espen :
• Casus over overheidsaansprakelijkheid
o De vraag : moest het gerecht wel tijdig gedaan hebben wat het had moeten
doen?
▪ Historische uitspraak : Het aansprakelijkheidsrecht wordt niet altijd
ingezet om een groot bedrag op te strijken, maar wordt ook ingezet
omdat je als benadeelde zegt dat dit niet opnieuw mag gebeuren
• In eerste aanleg is de overheid veroordeeld en geen hoger beroep
aangetekend
▪ Heeft heel grote invloed gehad op andere zaken
• Zie twee artikels op toledo :
o 1) Babu-bakfietsen : Babu is een heel bekend merk van bakfietsen : Maar blijkt
is op een gegeven moment dat heel veel van die fietsen in twee braken
2
, o Er is een problemenproductiefout met dat kader dat wellicht niet zwaar genoeg
is om de motor te dragen
▪ ➔ typische casus aansprakelijkheidsrecht (product AH)
▪ + mooi voorbeeld van massaclaim/ groepsvorderingen :
o 2) 3M-Zaak : Oosterweelverbinding in Antwerpen ;
▪ bij het opstarten van die werken heeft men vastgesteld dat er veel
vervuiling in de grond zit ➔ PFOS-PFAS-vervuiling
• heeft gezorgd voor het lozen in het water van PFOS-PFAS in de
omliggende omgeving
o mensen zijn ongerust en er zijn ook metingen gebeurd
van bloedwaarden die aantonen dat heel wat van die
hormonen inderdaad te hoge waarden in hun bloed
hebben.
• ➔ heel grote vragen van schadevergoedingsrecht
- Overzicht van de vergoedingsregelingen :
Voorbeeld :
• Stel prof roept de ICT man om haar te helpen alles op te starten en trwijl hij komt
struikelt hij over een boekentas en serieus toegetakeld (beenwonde) en moet naar de
spoed.
• Wordt in het ziekenhuid besmet met de ziekenhuisbacterie.
• En hij is een aantal weken economisch ongeschikt
o Hij heeft schade en hij wil die schade vergoed zien :
o Quid grondslag ? buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht
▪ Wat zou het buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht hier opleveren?
(pour l’instant on utilise encore 1382-1386bis OBW)
▪ Dus wat gaat hij kunnen doen?
• 1382 OBW : persoonlijke AH (AH voor eigen daad)1
o Wie kan hier persoonlijk aansprakelijk gesteld worden?
▪ Dus de student ; heeft de student een fout begaan
door zijn boekentas daar zo te plaatsen?
• Kwalitatieve AH :2
• Grote voordeel van KAH : !! het werkt met VERMOEDENS
o Voordeel op bewijsvlak : Uw fout gaat de ICT-man
moeten bewijzen
▪ Terwijl bij die kwalitatieve aansprakelijkheden
volstaat het dat je bijvoorbeeld kunt aantonen dat
er ergens een gebrekkige zaak is en dan
vermoeden we eigenlijk de fout die daarboven
staat.
1
AH voor andermans daad, voor zaken en voor dieren
2
Kwalitatieve aansprakelijkheden zijn vormen van aansprakelijkheid waarbij een persoon niet wordt
aangesproken op basis van eigen foutief gedrag, maar omdat hij of zij een bepaalde hoedanigheid of kwaliteit
heeft ten opzichte van een persoon, dier, zaak of gebouw. Het gaat hier om een vorm van objectieve of
risicoaansprakelijkheid, waarbij de aansprakelijkheid voortvloeit uit een specifieke relatie.
3
, • A) Hier meerderjarig, dus KAH van de ouders ➔ kan niet
• B) KAH van leerkrachten/ onderwijzers ? ➔ als student een
objectieve fout hebt begaanb dan zal er een vermoeden zijn dat
de leerkracht een fout heeft gemaakt in het toezicht
o Maakt niet uit of al da niet minderjarig (leeftijd speelt gn
rol)
▪ MAAR, weerlegbaar vermoeden
• C) WG tav WN : wordt ruim opgevat : aansprakelijkheid van
aanstellers voor hun aangestelden
o Dus dat zou betekenen dat als ide leerkracht aansprakelijk
is ➔ zou kunnen dat de KUL als aansteller kwalitatief
aansprakelijk is.
o !! moet wel band van aanstelling hebben : quid essentie
band van aanstelling ? ➔ moet een ondergeschikt
verband zijn
• Tot hier voor de KAH voor personen
o Dieren in casu niet van toepassing
o AH voor zaken : Is er hier sprake van een gebrekkige zaak?
▪ Boekentas OK
▪ Is de trap gebrekkig ? In casu niet
▪ aansprakelijkheid voor gebrekkige zaken onder het oude recht spreken
we van een samengestelde zaak.Dus je kan ook op zoek gaan naar een
samengestelde zaak
• dat zou hier de aula zijn
▪ in nieuw BW is dat concept niet meer van toepassing
4
Les 11/02
1
,Inleiding :
• Nieuw boek 6 wordt bestudeerd !!
• Schadevergoeding, wat is het historische uitgangspunt?
o uitgangspunt de loss lies where it falls : als er ergens schade ontstaat, is het
uitgangspunt dat die schade blijft liggen bij het slachtoffer.
▪ Stemt niet helemaal met wat wij als moderne verzorgingsstaat
verwachten
• eerste reflex die we als samenleving hebben, wie gaat dat
vergoeden? ➔ vandaag uitgangspunt ‘pech moet weg’
• wij gaan ons afvragen : ‘Of en onder welke voorwaarden een benadeelde die schade
leidt ten gevolge van activiteiten van andere personen, aanspraak kan maken op
herstel van de geleden schade’
o in welke mate kan ik die schade gaan verhalen, wie zal die schade vergoeden
▪ Zie voorbeeld Shell zaak : klimaatzaak : steunen op art. 1382 OBW/
Nieuw artikel 6.5 BW
▪ In eerste aanleg heeft de rechter gezegd Shell, u hebt zich onzorgvuldig
gedragen
• U hebt zich onzorgvuldig gedragen door niet goed genoeg na te
denken over uw CO2-uitstoot.
▪ Dus rechter zegt bevegd om sanctie uit te spreken tegen shell
• Maar eigenlijk probleem : probleem van oorzakelijk verband
+ !!! schending scheiding der machten
o raakt heel fundamenteel, de scheiding der machten
▪ de vraag is, mag je wel gaan beslissen
▪ wat er dan wel had moeten gebeuren?
▪ In hoger beroep heeft men opnieuw de onzorgvuldigheid vastgesteld,
Maar heeft HvB gezegd we kunnen de verplichting opleggen om te
reduceren, maar wij kunnen daar geen percentage op gaan plakken
• Er is geen wetenschappelijk consensus over hoeveel
vermindering er nodig is om tot de juiste resultaten te komen.
• Dus in hoger beroep is men een beetje teruggekomen want in
eerste aanleg ging dat wel heel ver om ten opzichte van een
onderneming te gaan opleggen wat men zou moeten doen
• Ander zaak : Julie Van Espen :
• Casus over overheidsaansprakelijkheid
o De vraag : moest het gerecht wel tijdig gedaan hebben wat het had moeten
doen?
▪ Historische uitspraak : Het aansprakelijkheidsrecht wordt niet altijd
ingezet om een groot bedrag op te strijken, maar wordt ook ingezet
omdat je als benadeelde zegt dat dit niet opnieuw mag gebeuren
• In eerste aanleg is de overheid veroordeeld en geen hoger beroep
aangetekend
▪ Heeft heel grote invloed gehad op andere zaken
• Zie twee artikels op toledo :
o 1) Babu-bakfietsen : Babu is een heel bekend merk van bakfietsen : Maar blijkt
is op een gegeven moment dat heel veel van die fietsen in twee braken
2
, o Er is een problemenproductiefout met dat kader dat wellicht niet zwaar genoeg
is om de motor te dragen
▪ ➔ typische casus aansprakelijkheidsrecht (product AH)
▪ + mooi voorbeeld van massaclaim/ groepsvorderingen :
o 2) 3M-Zaak : Oosterweelverbinding in Antwerpen ;
▪ bij het opstarten van die werken heeft men vastgesteld dat er veel
vervuiling in de grond zit ➔ PFOS-PFAS-vervuiling
• heeft gezorgd voor het lozen in het water van PFOS-PFAS in de
omliggende omgeving
o mensen zijn ongerust en er zijn ook metingen gebeurd
van bloedwaarden die aantonen dat heel wat van die
hormonen inderdaad te hoge waarden in hun bloed
hebben.
• ➔ heel grote vragen van schadevergoedingsrecht
- Overzicht van de vergoedingsregelingen :
Voorbeeld :
• Stel prof roept de ICT man om haar te helpen alles op te starten en trwijl hij komt
struikelt hij over een boekentas en serieus toegetakeld (beenwonde) en moet naar de
spoed.
• Wordt in het ziekenhuid besmet met de ziekenhuisbacterie.
• En hij is een aantal weken economisch ongeschikt
o Hij heeft schade en hij wil die schade vergoed zien :
o Quid grondslag ? buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht
▪ Wat zou het buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht hier opleveren?
(pour l’instant on utilise encore 1382-1386bis OBW)
▪ Dus wat gaat hij kunnen doen?
• 1382 OBW : persoonlijke AH (AH voor eigen daad)1
o Wie kan hier persoonlijk aansprakelijk gesteld worden?
▪ Dus de student ; heeft de student een fout begaan
door zijn boekentas daar zo te plaatsen?
• Kwalitatieve AH :2
• Grote voordeel van KAH : !! het werkt met VERMOEDENS
o Voordeel op bewijsvlak : Uw fout gaat de ICT-man
moeten bewijzen
▪ Terwijl bij die kwalitatieve aansprakelijkheden
volstaat het dat je bijvoorbeeld kunt aantonen dat
er ergens een gebrekkige zaak is en dan
vermoeden we eigenlijk de fout die daarboven
staat.
1
AH voor andermans daad, voor zaken en voor dieren
2
Kwalitatieve aansprakelijkheden zijn vormen van aansprakelijkheid waarbij een persoon niet wordt
aangesproken op basis van eigen foutief gedrag, maar omdat hij of zij een bepaalde hoedanigheid of kwaliteit
heeft ten opzichte van een persoon, dier, zaak of gebouw. Het gaat hier om een vorm van objectieve of
risicoaansprakelijkheid, waarbij de aansprakelijkheid voortvloeit uit een specifieke relatie.
3
, • A) Hier meerderjarig, dus KAH van de ouders ➔ kan niet
• B) KAH van leerkrachten/ onderwijzers ? ➔ als student een
objectieve fout hebt begaanb dan zal er een vermoeden zijn dat
de leerkracht een fout heeft gemaakt in het toezicht
o Maakt niet uit of al da niet minderjarig (leeftijd speelt gn
rol)
▪ MAAR, weerlegbaar vermoeden
• C) WG tav WN : wordt ruim opgevat : aansprakelijkheid van
aanstellers voor hun aangestelden
o Dus dat zou betekenen dat als ide leerkracht aansprakelijk
is ➔ zou kunnen dat de KUL als aansteller kwalitatief
aansprakelijk is.
o !! moet wel band van aanstelling hebben : quid essentie
band van aanstelling ? ➔ moet een ondergeschikt
verband zijn
• Tot hier voor de KAH voor personen
o Dieren in casu niet van toepassing
o AH voor zaken : Is er hier sprake van een gebrekkige zaak?
▪ Boekentas OK
▪ Is de trap gebrekkig ? In casu niet
▪ aansprakelijkheid voor gebrekkige zaken onder het oude recht spreken
we van een samengestelde zaak.Dus je kan ook op zoek gaan naar een
samengestelde zaak
• dat zou hier de aula zijn
▪ in nieuw BW is dat concept niet meer van toepassing
4
