Samenvatting Persoonsgerichte Ondersteuningsplanning (compleet)

Persoonsgerichte Ondersteuningsplanning


INLEIDING

ORTHOPEDAGOGIEK: EEN HANDELINGSWETENSCHAP
Orthopedagogiek is een handelingswetenschap, die doelgericht onderzoekt hoe we de
kwaliteit van leven, de inclusie en participatie in de maatschappij van alle betrokkenen
kunnen verbeteren
METHODISCH HANDELEN
4 centrale kenmerken
 Doelgericht
 Bewust
 Systematisch
 Procesmatig
 Vertrekt altijd vanuit vraag van de persoon
 Je hebt functionele relatie met de persoon
VERSCHILLENDE SOORTEN PLANNEN
1. Beleidsplan (organisatie)
Visie, missie, doelstellingen en werkwijze van een organisatie
2. Afdelingsplan (onderdeel organisatie)
Vertaling doelstelling vanuit beleidsplan voor specifieke afdeling
3. Persoonlijk ondersteuningsplan (individu)
Specifieke ondersteuning voor één specifieke persoon
VAN HANDELINGSPLANNING NAAR EEN PERSOONSGERICHT
ONDERSTEUNINGSPROCES
DE TERM ‘HANDELINGSPLANNING’
 Sinds ‘80 centraal begrip orthopedagogiek
 “Handelingsplanning is het gebeuren in de instelling waarbij functionarissen zich
beraden over de manier waarop de leefsituatie van hun
cliënten verbeterd kan worden ten gevolge van hun eigen
optreden naar die cliënten toe.” (Rink)
Permanent gebeuren
 Het is een cyclisch proces
 Dynamisch
 Ons handelen stopt nooit
 Gelijke indelingen in veel verschillende modellen
CYCLISCH PROCES MET 4 FASEN
1) Beeldvorming 2) Planning
• Wie is de persoon en wat heeft de • Waar werken we naartoe (doelen) en
persoon nodig? op welke manier (acties)?

3) Uitvoeren & monitoring 4) Evalueren
• Acties uitvoeren, opvolgen en • Zijn de vooropgestelde doelen bereikt?
bijsturen

Leefsituatie Instelling (waar) Hun eigen optreden
Persoon in specifieke context  Residentieel  Samen handelen met de
 Wie is de persoon  Ambulant persoon
 Netwerk/context rond persoon  Outreachend

Functionarissen (wie)
 Deskundigheidsmodel: opstellen van plan als taak van deskundigen
 Betrokkenheidsmodel: ervaringen van professionals die dagelijks ondersteuning bieden
 Participatiemodel: persoon is eigen belangenvertegenwoordiger, volwaardige partner




1

,Persoonsgerichte Ondersteuningsplanning


PARADIGMA-OMSLAG SINDS DE JAREN 90
 Persoon in totaliteit met ook oog voor mogelijkheden en veerkracht
 Natuurlijk netwerk als partners waarmee men in dialoog gaat
 Niet enkel ook voor de kwaliteit van leven (van zorg- naar ondersteuningsdenken)
 Persoon centraal en heeft de regie over zijn leven (geïndividualisseerde
ondersteuning)
TERMEN DAT HANDBOEK GEBRUIKT
Persoonsgericht Ondersteuningsproces
• Het gehele cyclisch proces dat ons orthopedagogisch handelen aanstuurt
• Persoon zelf komt centraal te staan, ondersteuning vanuit noden van persoon

Persoonlijk OndersteuningsPlan (POP)
• Gebruikt men voor de term ‘handelingsplan’
• Nadruk op persoonsgerichte benadering bij het plannen van ondersteuning
• Neergeschreven product van het doorlopen proces

UITDAGINGEN
UITDAGINGEN OP VERSCHILLENDE NIVEAUS
3 niveaus beïnvloeden elkaar

1. Economisch niveau
• Beleidsinstanties ervaren schaarste aan middelen
• Onvoldoende tegemoetkoming aan groeiende vraag naar meer ondersteuning

2. Sociaal-politiek niveau
• Nadruk op sociaal-maatschappelijke voordelen
• Verwachting dat organisaties efficiënter en effectiever werken

3. Professioneel niveau
• Meer geïndividualiseerde ondersteuning
• Focus ligt hier op zelfbepaling en empowerment van de persoon

UITDAGINGEN OP ORGANISATIENIVEAU: GEÏNDIVIDUALISEERDE
ONDERSTEUNING
Nieuw kwaliteitsdecreet (3 mei 2023)
 Brede visie op kwaliteit: kwaliteit van leven en zorg
 Participatie persoon
 Organisaties moeten aantonen hoe hun doelgerichte ondersteuning bijdraagt aan kvl

Decreet in de praktijk
 Persoonsgerichte ondersteuningsproces en daarbij horend POP kunnen dit zichtbaar
maken
 MAAR is dubbel: enerzijds focus op doelstelling van voorziening en anderzijds focus op
persoon
UITDAGINGEN VOOR PROFESSIONALS
 Hoe maken we een haalbaar POP dat bijdraagt tot de kwaliteit van leven van de
persoon?
• Hoe kunnen we de persoon zelf actief betrekken binnen dit hele proces?
• Hoe kunnen we vlot samenwerken met alle betrokkenen uit het netwerk van de
persoon?




2

, Persoonsgerichte Ondersteuningsplanning




HOOFDSTUK 1: THEORETISCHE KADERS

KWALITEIT VAN LEVEN
Dingen die je als persoon zelf belangrijk vindt in jouw leven

Domeinen
• Persoonlijke • Rechten
ontwikkeling • Emotioneel welbevinden
• Zelfbepaling • Fysiek welbevinden
• Persoonlijke relaties • Materieel welbevinden
• Sociale inclusie
4 uitgangspunten
 Het is een multidimensioneel kader (meerdere domeinen beïnvloeden elkaar)
 Het wordt beïnvloed door persoonsfactoren en omgevingsfactoren en de interactie
daartussen
 Het is een combinatie van objectieve en subjectieve factoren
 Domeinen zijn universeel (voor iedereen van toepassing)
VN-VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN PERSONEN MET EEN HANDICAP
Hedendaags wereldwijd uitgangspunt voor het beleid ten aanzien van personen met een
beperking
 Onderzoek toont de relatie tussen het VN-verdrag en de verschillende domeinen van
KVL
 België in 2009 tot wet werd verklaard (geratificeerd)
 Hedendaags wereldwijd uitgangspunt voor beleid voor mensen met een beperking
 Respect voor inherente waardigheid, persoonlijke autonomie en onafhankelijkheid van
persoon
 Abstracte kernmerken van mensenrechten maken vertaling naar praktijk lastig
 Relatie tussen artikelen VN-Verdrag en Domeinen van KVL
KWALITEIT VAN LEVEN EN KWALITEIT VAN ZORG
Een goede kwaliteit van zorg is essentieel om een goede kwaliteit van leven te bereiken,
maar het is geen vanzelfsprekendheid dat een goede kwaliteit van zorg automatisch leidt
tot een goede kwaliteit van leven.
Kwaliteit van Zorg
• Dit mag geen doel op zich zijn
• Een middel om zo hoog mogelijke kvl te bereiken
• Essentieel voor goede kvl, maar kvz leidt niet automatisch tot goede kvl




3