INTELLECTUELE EIGENDOM EN
BIOMEDISCHE WETENSCHAPPEN
Jozefien vanherpe
INHOUDSOPGAVES
INTRODUCTIE .......................................................................................................................................................... 7
De wet en biomedische wetenschappen? .......................................................................................................... 7
Voorbeeld: pemetrexed ................................................................................................................................. 7
Voorbeeld: Mickey Mouse ............................................................................................................................. 7
Voorbeeld: Grey’s Atanomy ........................................................................................................................... 8
Voorbeeld: Maes ............................................................................................................................................ 8
Voorbeeld: geneeskunde ............................................................................................................................... 8
Voorbeeld: COVID .......................................................................................................................................... 8
Voorbeeld: fake merk-producten ................................................................................................................... 8
Definition IPR ...................................................................................................................................................... 9
Why IPR? ............................................................................................................................................................. 9
Typology IPRs ...................................................................................................................................................... 9
IPRs (IERs) vs. complements of IPRs ................................................................................................................. 10
Examples ...................................................................................................................................................... 10
One product, many IPRs ................................................................................................................................... 10
Verloop marktwaarde ....................................................................................................................................... 10
Verloop aantal IPR’s .......................................................................................................................................... 10
Databases with information on registered IPRs ............................................................................................... 10
Wetgevend kader ............................................................................................................................................. 11
OCTROOIRECHT .................................................................................................................................................... 12
Structuur van analyse ....................................................................................................................................... 12
Wetgevend kader ............................................................................................................................................. 12
Dubbel concept ................................................................................................................................................. 13
Geldigheid ......................................................................................................................................................... 13
Voorwerp: uitvinding.................................................................................................................................... 14
Soorten uitvindingen................................................................................................................................ 14
Wat moet je doen om een geldig octrooi te krijgen? ................................................................................... 14
0. Uitgesloten categorie 1: ..................................................................................................................... 14
geen uitvinding ........................................................................................................................................ 14
1
, Geen octrooi ............................................................................................................................................ 15
1. Nieuwheid .......................................................................................................................................... 15
Wat is een deel van de stand van techniek? ............................................................................................ 16
is het belangrijk waar die bekendmaking is gebeurd? ............................................................................. 16
• Non-disclosure agreement (NDA) ................................................................................................. 16
Vaststelling in de tijd: hangt af van octrooiaanvraag ............................................................................... 16
Wijze van beoordeling of iets nieuw is .................................................................................................... 17
Wijze van beoordeling, in de context van bereiken ................................................................................. 17
2. inventiviteit ........................................................................................................................................ 17
Vaststelling in de tijd: hangt af van octrooiaanvraag ............................................................................... 18
Wijze van beroordeling ............................................................................................................................ 18
• perspectief van deskundige / vakman: ......................................................................................... 18
• vraag: lag de uitvinding voor de hand? ......................................................................................... 18
3. Industrieel toepasbaar ....................................................................................................................... 19
4. Vereiste van nawerkbaarheid ............................................................................................................ 19
PROCEDURE VAN OCTROOIRECHT ....................................................................................................................... 20
Vier routes om een octrooi te verkrijgen ......................................................................................................... 20
Nationale route ............................................................................................................................................ 20
Belgisch octrooi ........................................................................................................................................ 21
• Procedure ...................................................................................................................................... 21
Europese route: Europees octrooi – bundelsoctrooi ................................................................................... 21
Procedure ................................................................................................................................................. 22
Europese route: Europees octrooi – eenheidsoctrooi ................................................................................. 23
Internationale route ..................................................................................................................................... 24
Structuur van aanvraag ............................................................................................................................ 25
Titulariteit ......................................................................................................................................................... 27
Uitvinder vs. aanvrager ................................................................................................................................ 27
Rechten van werknemers? ........................................................................................................................... 27
Belgische rechtspraak ................................................................................................................................... 27
Decretale regeling (Vlaanderen) .................................................................................................................. 28
Octrooien als vermogensbestanddeel.......................................................................................................... 28
Octrooidatabanken ........................................................................................................................................... 29
Nut van octrooidatabanken ......................................................................................................................... 29
Zoekstrategie individueel octrooi ................................................................................................................. 29
Zoekstrategie groep octrooien ..................................................................................................................... 29
BESCHERMINGSOMVANG VAN OCTROOIRECHT ................................................................................................. 30
INTRODUCTIE .................................................................................................................................................... 30
2
, Toepasselijk recht`........................................................................................................................................ 30
Angora-analogie ........................................................................................................................................... 30
Interpretatie van conclusies → op zoek naar de gulden middenweg… ....................................................... 31
Octrooiprocedures ....................................................................................................................................... 31
Geen geldig octrooi (meer) ............................................................................................................................... 31
Directe inbreuk ................................................................................................................................................. 32
Letterlijke inbreuk vs. inbreuk per equivalent.............................................................................................. 32
Indirecte inbreuk .............................................................................................................................................. 33
Voorwaarden ................................................................................................................................................ 33
Verschillen met directe inbreuk: .................................................................................................................. 33
Steeds drie partijen betrokken ..................................................................................................................... 33
Voorbeeld coffeepads ....................................................................................................................................... 34
Voorbeeld pemetrexed dinatrium met vitamine B12 en foliumzuur................................................................. 34
Rechten op octrooiaanvragen? ........................................................................................................................ 34
Uitzonderingen (dus wanneer uitzondering op inbreuk, en geldt de bescherming niet) ............................ 35
1) Privégebruik .................................................................................................................................. 35
2) Voorgebruik of persoonlijk bezit te goeder trouw ........................................................................ 35
3) Onderzoeksexceptie ...................................................................................................................... 35
4) Apothekersvrijstelling voor “magistrale bereidingen”: ................................................................. 35
5) Uitputting ...................................................................................................................................... 35
6) Dwanglicentie ................................................................................................................................ 36
Overlappende octrooien ................................................................................................................................... 36
Patent pools ................................................................................................................................................. 37
Aanvullende beschermingscertificaten (ABC)................................................................................................... 37
Context ......................................................................................................................................................... 37
Voorwerp en geldigheidsvereisten............................................................................................................... 37
Registratieprocedure .................................................................................................................................... 37
Rechthebbende en beschermingsomvang ................................................................................................... 38
Bedrijfsgeheimen .............................................................................................................................................. 39
Wetgevend kader ......................................................................................................................................... 39
PROTECTING BIOMEDICAL INVENTIONS .............................................................................................................. 40
Introduction ...................................................................................................................................................... 40
What is claimed? .............................................................................................................................................. 40
What is patentable?.......................................................................................................................................... 41
Not considered as inventions ....................................................................................................................... 41
Not considered patentable........................................................................................................................... 41
Exceptions .................................................................................................................................................... 42
3
, c) Methods for treatment of the human or animal body ........................................................................ 42
‘For use’ limitation ....................................................................................................................................... 43
Further exclusions in the EPC ....................................................................................................................... 43
Summary ...................................................................................................................................................... 43
EPO vs. USPTO .............................................................................................................................................. 44
Method of diagnosis in vitro ........................................................................................................................ 44
Criteria for patentability ................................................................................................................................... 44
Criteria for patentability ............................................................................................................................... 44
Novelty (Art. 54) ....................................................................................................................................... 44
Inventive step (Art 56) ............................................................................................................................. 45
Sufficiency ................................................................................................................................................ 46
Industriele application ............................................................................................................................. 46
AUTEURSRECHT .................................................................................................................................................... 47
Structuur van analyse ....................................................................................................................................... 47
Wetgevend kader ............................................................................................................................................. 47
Geldigheid ......................................................................................................................................................... 47
Essentie ........................................................................................................................................................ 47
Voorwerp (1) ................................................................................................................................................ 48
Concrete vorm ......................................................................................................................................... 48
Originaliteit .............................................................................................................................................. 48
Naburige rechten.......................................................................................................................................... 49
Databanken .................................................................................................................................................. 49
Automatische bescherming .......................................................................................................................... 50
Duur van de bescherming ............................................................................................................................ 50
Titulariteit ......................................................................................................................................................... 50
Auteurschap ................................................................................................................................................. 50
Co-auteurschap ............................................................................................................................................ 51
Auteursrecht als deel van het vermogen ..................................................................................................... 51
Exploitatie van auteursrecht: overdracht ................................................................................................ 51
Auteursrecht van werknemers ................................................................................................................ 51
Beschermingsomvang ....................................................................................................................................... 52
Inhoud van het auteursrecht ........................................................................................................................ 52
Reproductierecht ..................................................................................................................................... 53
Publiek mededelingsrecht ........................................................................................................................ 53
Principe: toestemming vereist ..................................................................................................................... 54
Immaterieel auteursrechtelijk beschermd werk vs. materiële drager .................................................... 54
Toestemming: individueel ........................................................................................................................ 54
4
, Toestemming: collectief ........................................................................................................................... 54
Geen expliciete toestemming vereist ...................................................................................................... 54
Uitzonderingen op vermogensrechten! ................................................................................................... 55
MERKENRECHT ..................................................................................................................................................... 57
Structuur analyse .............................................................................................................................................. 57
Wetgevend kader ............................................................................................................................................. 57
Geldigheid ......................................................................................................................................................... 57
Essentie ........................................................................................................................................................ 57
Soorten merken ............................................................................................................................................ 58
Conceptuele onderscheiden: warenmerk vs. dienstmerk: ...................................................................... 58
Conceptuele onderscheiden: individuele merken vs. collectieve- en certificatiemerken ....................... 58
Een merk = teken → 2 vragen .......................................................................................................................... 59
1) Welke soort teken? ............................................................................................................................ 59
Voorwaarden ........................................................................................................................................... 59
2) Is er voldaan aan de geldigheidsvoorwaarden? ................................................................................. 59
Drie basisvereisten ................................................................................................................................... 59
I. Onderscheidend vermogen ........................................................................................................... 60
II. toelaatbaarheid ............................................................................................................................. 61
III. Beschikbaarheid ............................................................................................................................ 61
Procedure ......................................................................................................................................................... 62
Drie routes .................................................................................................................................................... 62
1) Nationale route (hier: Benelux) ..................................................................................................... 63
2) EU-route ........................................................................................................................................ 63
3) Internationale route ...................................................................................................................... 63
Beschermingsomvang ....................................................................................................................................... 64
Verlies van het merkenrecht ........................................................................................................................ 64
MERKINBREUK ...................................................................................................................................................... 65
Welke handelingen maken inbreuk? ................................................................................................................ 65
Overzicht ...................................................................................................................................................... 65
Waarom? ...................................................................................................................................................... 65
Voorwaarden voor a), b) en c)...................................................................................................................... 65
a) Dubbele identiteit .............................................................................................................................. 66
b) Verwarringsgevaar ............................................................................................................................. 66
i. Relevante consument .................................................................................................................... 66
ii. Overeenstemming tussen merk en teken ..................................................................................... 67
iii. Overeenstemming tussen waren of diensten ............................................................................... 67
iv. Globale beoordeling ...................................................................................................................... 67
5
, c) Bekende merken ................................................................................................................................ 67
Voorwaarden ........................................................................................................................................... 67
Verweer: er is een geldige reden ............................................................................................................. 68
d) Ander gebruik (alleen Benelux-merken) ............................................................................................ 68
Wat zijn de uitzonderingen op de handelingen die inbreuk maken? ............................................................... 68
Algemeen ..................................................................................................................................................... 68
Uitputting ..................................................................................................................................................... 69
Voorwaarden, bewijslast en uitzonderingen ........................................................................................... 69
Uitputting voor geneesmiddelen ................................................................................................................. 70
1) Objectieve noodzaak ..................................................................................................................... 70
4) Reputatie merk niet schaden ........................................................................................................ 70
GEGEVENSBESCHERMING .................................................................................................................................... 71
Introductie ........................................................................................................................................................ 71
Evolutie digitalisering gezondheidszorg ....................................................................................................... 71
Gezondheidsplatform ................................................................................................................................... 71
Primair vs. secundair gebruik ....................................................................................................................... 71
Evolutie in onderhandelingen ...................................................................................................................... 72
Van privacy naar GDPR ..................................................................................................................................... 72
De GDPR uitgelegd ............................................................................................................................................ 74
The scope of GDPR ....................................................................................................................................... 74
Territoriale beperkingen van de GDPR → 2 principes.................................................................................. 74
Voorbeelden ............................................................................................................................................ 74
Verwerking van persoonsgegevens .................................................................................................................. 75
Risico gebaseerde benadering in de GDPR ....................................................................................................... 75
Anonimisatie ............................................................................................................................................ 75
Voorbeeld: ............................................................................................................................................... 76
Vijf basis principes ............................................................................................................................................ 76
6
,INTRODUCTIE
DE WET EN BIOMEDISCHE WETENSCHAPPEN?
Links: Er komt output doordat het mens denkt, die output wordt beschermd door het
recht. Dat recht kan je gebruiken als je in onderhandelingen treedt.
Rechts: principes meegeven, en hoe ze moeten worden toegepast.
Maw: Intellectual property and biomedical sciences?
1. What do you need for rights to arise? (validity - geldigheid) – dit is het technische aspect van het recht
2. Who owns the rights? (titularity - titulariteit)
3. What can you do with them? (scope of protection - beschermingsomvang)
We gaan zien dat intellectuele eigendomsrecht een verbodsrecht is, een negatief recht.
VOORBEELD: PEMETREXED
Icm met vtB12 en foliumzuur voor de berstrijding van een bepaalde vorm van kanker. ALIMTA is het geneesmiddel
en is beschermd door verschillende intellectuele eigendommen.
Hier is er om de uitvinding, eerder dan de artistieke aspect. Hier willen ze iets nieuw, iets inventiefs bereiken. ze
willen een nieuw therapeutisch effect bereiken zonder neveneffecten. Hier ziet dus een technisch aspect achter,
door onderzoek te doen kwamen ze erachter dat vitB12 met foluoumzuur voor een genezend effect zorgt.
Daarnaast is ALIMTA het merk, als naam voor het product, maar ook als bedrijf die erachter staat. Het logo is
gedaan met het idee dat mensen het product of bedrijf onthouden adhv hun visie.
Dus enerzijds is er het aspect van uitvinding, anderzijds is er het aspect van originaliteit: het bedrijf heeft gekozen
voor paarse kleur, verdeling van de teksten, etc.
Dus hier komen 3 rechten samen: auteursrecht, octrooirecht (het feit van het gebruik van de combinatie van
vitB12 met foliumzuur) en merkenrecht (ALIMTA).
VOORBEELD: MICKEY MOUSE
Mickey Mouse is ook beschermd door Walt Disney.
Enerzijds hebben we tekens (bv naam Mickey Mouse, logo Disneyland, naam
Disney, etc) die aanleiding geven om te denken aan dát product (Mickey Mouse).
Dit is allemaal om hun producten te onderheid van iemand anders.
Hier speelt artistiek zijn ook een rol: concreet betekent dit de vormgeving van de muis. Dit is om er voor te zorgen
dat niemand die muis kan kopiëren. Zo behoudt Walt Disney zo veel mogelijk de waarde van die muis.
Octrooirecht blijft bestaan tot 20 jaar vanaf aanvraag. Auteursrecht blijft bestaan tot 70 jaar na de dood van de
laatste auteur. De afbeelding links valt nu buiten het auteursrecht, maar de afbeelding rechts niet aangezien ze
Mickey Mouse hebben aangepast door een nieuwe recentelijke auteur.
7
,VOORBEELD: GREY’S ATANOMY
Mag iemand anders die fotos/tekeningen kopiëren? Dat kan je beatwoorden adhv de 3 vragen van eerder:
1. Is er bescherming? Is er sprake van originaliteit? In dit geval nemen ze lichamen van mensen, dit is de natuur,
dit is puur, en niet origineel. TENZIJ je er iets mee doet: de auteur heeft bepaalde creatieve, persoonlijke,
keuzes gemaakt, dus ja?
2. Is het nog geldig? Nee want Leonardo da Vinci is al meer dan 70 jaar geleden gestorven
3. Wat kan je ermee doen?
VOORBEELD: MAES
Maes gekend van de naam, gekend door de blauwe kleur, en het logo. Maes zegt dat als mensen dat teken, naam,
kleur, zien, kunnen consumenten dit herkennen en kiezen om te kopen. Jupiler komt even later met een bier met
een blauw kleur. Maes sleept jupiler voor de rechtbank, omdat ze beweren dat mensen obv kleur bier kopen en
dus jupiler kopen door de blauwe kleur terwijl ze Maes willen. Maes heeft deze zaak gewonnen.
In het geval van Buval van de ALDI en Jupiler heeft de rechtbank gezegd dat mensen zullen zien dat er een verschil
in zit.
VOORBEELD: GENEESKUNDE
Norwartis is een merk voor een geneesmiddel. Er is ook een alternatief geneesmiddel die hetzelfde werking heeft,
maar is veel goedkoper. Deze 2 geneesmiddelen worden onder 1 familiebedrijf genomen. Het alternatieve
geneesmiddel heeft vervolgens import gedaan en vervolgens verkocht onder de naam van Norwartis, met een
prijs net onder die van Norwartis. ….
VOORBEELD: COVID
Alle bedrijven die hebben geïnvesteerd in de snelle ontwikkeling van vaccins hebben allemaal octrooi ingediend.
Dit heeft geleid tot een bottleneck: te weinig vaccins beschikbaar. Nu was de vraag ‘is hier octrooirecht wel
relevant?’. Het belang van de bedrijven (privaatrecht) stond hierbij tegenover belang van het publiek die de
vaccins voor een goede prijs wilde aanschaffen.
VOORBEELD: FAKE MERK-PRODUCTEN
Merk-producten worden nagemaakt en vervolgens verkocht voor een lage prijs.
8
, DEFINITION IPR
Exception to freedom of commerce (je hebt als persoon de vrijheid om dingen te ondernemen. Je bent vrij om
te concurerern met anderen, zodat klanten naar u komen).
Intellectual property rights (IPRs – intelectuele eigendomsrechten (IER)) are
- exclusive rights (verbodsrechten) to exclude
- granted by law → de wet legt vast wat geldigheidvoorwarden zijn, voor wie die gelden, en ..)
- granting temporary protection (monopoly) → dit is de tijdelijkheid van bescherming
- as to a creation = immaterial good
(≠ material good that incorporates the creation, e.g. painting)
o “intangible assets” – immateriele geoderen
o property right to a creation of the (human) mind → wanner je iets koopt heb je dat in bezit, maar je
beschikt nu niet over eigendom over dat merk (bv je koopt een auto, die is dan van jou, maar het merk
Toyota is niet jouw eigendom).
o requirement of form – no protection of mere ideas → ideeen op zich kan men geen bescherming op
geven. Pas as er een bepaalde vormgeving aan is gegeven kan er bescherming op gegeven worden,
- valid in a certain territory → vaak is dat een land, soms kan het de landsgrenzen overschrijden. Echter
auteursrechts gaat altijd binnen de grenzen van het land.
WHY IPR?
Practical reasons
- object is intangible (tastbaar) – “fysical” protection is impossible
- once the object has been made public, control is no longer possible (especially online)
Policy reasons
- focus on cultural and social progress – stimulating creativity
- focus on technological progress – stimulating innovation
- balance between public and private interests
e.g. patent: “patent bargain” - exclusive right in return for disclosure (openbaarmaking)
We gaan ons focussen om 3 soorten rechten: octrooirecht (patents), auteursrecht (copyrecht), merkenrecht
(trademarks)
TYPOLOGY IPRS
9
BIOMEDISCHE WETENSCHAPPEN
Jozefien vanherpe
INHOUDSOPGAVES
INTRODUCTIE .......................................................................................................................................................... 7
De wet en biomedische wetenschappen? .......................................................................................................... 7
Voorbeeld: pemetrexed ................................................................................................................................. 7
Voorbeeld: Mickey Mouse ............................................................................................................................. 7
Voorbeeld: Grey’s Atanomy ........................................................................................................................... 8
Voorbeeld: Maes ............................................................................................................................................ 8
Voorbeeld: geneeskunde ............................................................................................................................... 8
Voorbeeld: COVID .......................................................................................................................................... 8
Voorbeeld: fake merk-producten ................................................................................................................... 8
Definition IPR ...................................................................................................................................................... 9
Why IPR? ............................................................................................................................................................. 9
Typology IPRs ...................................................................................................................................................... 9
IPRs (IERs) vs. complements of IPRs ................................................................................................................. 10
Examples ...................................................................................................................................................... 10
One product, many IPRs ................................................................................................................................... 10
Verloop marktwaarde ....................................................................................................................................... 10
Verloop aantal IPR’s .......................................................................................................................................... 10
Databases with information on registered IPRs ............................................................................................... 10
Wetgevend kader ............................................................................................................................................. 11
OCTROOIRECHT .................................................................................................................................................... 12
Structuur van analyse ....................................................................................................................................... 12
Wetgevend kader ............................................................................................................................................. 12
Dubbel concept ................................................................................................................................................. 13
Geldigheid ......................................................................................................................................................... 13
Voorwerp: uitvinding.................................................................................................................................... 14
Soorten uitvindingen................................................................................................................................ 14
Wat moet je doen om een geldig octrooi te krijgen? ................................................................................... 14
0. Uitgesloten categorie 1: ..................................................................................................................... 14
geen uitvinding ........................................................................................................................................ 14
1
, Geen octrooi ............................................................................................................................................ 15
1. Nieuwheid .......................................................................................................................................... 15
Wat is een deel van de stand van techniek? ............................................................................................ 16
is het belangrijk waar die bekendmaking is gebeurd? ............................................................................. 16
• Non-disclosure agreement (NDA) ................................................................................................. 16
Vaststelling in de tijd: hangt af van octrooiaanvraag ............................................................................... 16
Wijze van beoordeling of iets nieuw is .................................................................................................... 17
Wijze van beoordeling, in de context van bereiken ................................................................................. 17
2. inventiviteit ........................................................................................................................................ 17
Vaststelling in de tijd: hangt af van octrooiaanvraag ............................................................................... 18
Wijze van beroordeling ............................................................................................................................ 18
• perspectief van deskundige / vakman: ......................................................................................... 18
• vraag: lag de uitvinding voor de hand? ......................................................................................... 18
3. Industrieel toepasbaar ....................................................................................................................... 19
4. Vereiste van nawerkbaarheid ............................................................................................................ 19
PROCEDURE VAN OCTROOIRECHT ....................................................................................................................... 20
Vier routes om een octrooi te verkrijgen ......................................................................................................... 20
Nationale route ............................................................................................................................................ 20
Belgisch octrooi ........................................................................................................................................ 21
• Procedure ...................................................................................................................................... 21
Europese route: Europees octrooi – bundelsoctrooi ................................................................................... 21
Procedure ................................................................................................................................................. 22
Europese route: Europees octrooi – eenheidsoctrooi ................................................................................. 23
Internationale route ..................................................................................................................................... 24
Structuur van aanvraag ............................................................................................................................ 25
Titulariteit ......................................................................................................................................................... 27
Uitvinder vs. aanvrager ................................................................................................................................ 27
Rechten van werknemers? ........................................................................................................................... 27
Belgische rechtspraak ................................................................................................................................... 27
Decretale regeling (Vlaanderen) .................................................................................................................. 28
Octrooien als vermogensbestanddeel.......................................................................................................... 28
Octrooidatabanken ........................................................................................................................................... 29
Nut van octrooidatabanken ......................................................................................................................... 29
Zoekstrategie individueel octrooi ................................................................................................................. 29
Zoekstrategie groep octrooien ..................................................................................................................... 29
BESCHERMINGSOMVANG VAN OCTROOIRECHT ................................................................................................. 30
INTRODUCTIE .................................................................................................................................................... 30
2
, Toepasselijk recht`........................................................................................................................................ 30
Angora-analogie ........................................................................................................................................... 30
Interpretatie van conclusies → op zoek naar de gulden middenweg… ....................................................... 31
Octrooiprocedures ....................................................................................................................................... 31
Geen geldig octrooi (meer) ............................................................................................................................... 31
Directe inbreuk ................................................................................................................................................. 32
Letterlijke inbreuk vs. inbreuk per equivalent.............................................................................................. 32
Indirecte inbreuk .............................................................................................................................................. 33
Voorwaarden ................................................................................................................................................ 33
Verschillen met directe inbreuk: .................................................................................................................. 33
Steeds drie partijen betrokken ..................................................................................................................... 33
Voorbeeld coffeepads ....................................................................................................................................... 34
Voorbeeld pemetrexed dinatrium met vitamine B12 en foliumzuur................................................................. 34
Rechten op octrooiaanvragen? ........................................................................................................................ 34
Uitzonderingen (dus wanneer uitzondering op inbreuk, en geldt de bescherming niet) ............................ 35
1) Privégebruik .................................................................................................................................. 35
2) Voorgebruik of persoonlijk bezit te goeder trouw ........................................................................ 35
3) Onderzoeksexceptie ...................................................................................................................... 35
4) Apothekersvrijstelling voor “magistrale bereidingen”: ................................................................. 35
5) Uitputting ...................................................................................................................................... 35
6) Dwanglicentie ................................................................................................................................ 36
Overlappende octrooien ................................................................................................................................... 36
Patent pools ................................................................................................................................................. 37
Aanvullende beschermingscertificaten (ABC)................................................................................................... 37
Context ......................................................................................................................................................... 37
Voorwerp en geldigheidsvereisten............................................................................................................... 37
Registratieprocedure .................................................................................................................................... 37
Rechthebbende en beschermingsomvang ................................................................................................... 38
Bedrijfsgeheimen .............................................................................................................................................. 39
Wetgevend kader ......................................................................................................................................... 39
PROTECTING BIOMEDICAL INVENTIONS .............................................................................................................. 40
Introduction ...................................................................................................................................................... 40
What is claimed? .............................................................................................................................................. 40
What is patentable?.......................................................................................................................................... 41
Not considered as inventions ....................................................................................................................... 41
Not considered patentable........................................................................................................................... 41
Exceptions .................................................................................................................................................... 42
3
, c) Methods for treatment of the human or animal body ........................................................................ 42
‘For use’ limitation ....................................................................................................................................... 43
Further exclusions in the EPC ....................................................................................................................... 43
Summary ...................................................................................................................................................... 43
EPO vs. USPTO .............................................................................................................................................. 44
Method of diagnosis in vitro ........................................................................................................................ 44
Criteria for patentability ................................................................................................................................... 44
Criteria for patentability ............................................................................................................................... 44
Novelty (Art. 54) ....................................................................................................................................... 44
Inventive step (Art 56) ............................................................................................................................. 45
Sufficiency ................................................................................................................................................ 46
Industriele application ............................................................................................................................. 46
AUTEURSRECHT .................................................................................................................................................... 47
Structuur van analyse ....................................................................................................................................... 47
Wetgevend kader ............................................................................................................................................. 47
Geldigheid ......................................................................................................................................................... 47
Essentie ........................................................................................................................................................ 47
Voorwerp (1) ................................................................................................................................................ 48
Concrete vorm ......................................................................................................................................... 48
Originaliteit .............................................................................................................................................. 48
Naburige rechten.......................................................................................................................................... 49
Databanken .................................................................................................................................................. 49
Automatische bescherming .......................................................................................................................... 50
Duur van de bescherming ............................................................................................................................ 50
Titulariteit ......................................................................................................................................................... 50
Auteurschap ................................................................................................................................................. 50
Co-auteurschap ............................................................................................................................................ 51
Auteursrecht als deel van het vermogen ..................................................................................................... 51
Exploitatie van auteursrecht: overdracht ................................................................................................ 51
Auteursrecht van werknemers ................................................................................................................ 51
Beschermingsomvang ....................................................................................................................................... 52
Inhoud van het auteursrecht ........................................................................................................................ 52
Reproductierecht ..................................................................................................................................... 53
Publiek mededelingsrecht ........................................................................................................................ 53
Principe: toestemming vereist ..................................................................................................................... 54
Immaterieel auteursrechtelijk beschermd werk vs. materiële drager .................................................... 54
Toestemming: individueel ........................................................................................................................ 54
4
, Toestemming: collectief ........................................................................................................................... 54
Geen expliciete toestemming vereist ...................................................................................................... 54
Uitzonderingen op vermogensrechten! ................................................................................................... 55
MERKENRECHT ..................................................................................................................................................... 57
Structuur analyse .............................................................................................................................................. 57
Wetgevend kader ............................................................................................................................................. 57
Geldigheid ......................................................................................................................................................... 57
Essentie ........................................................................................................................................................ 57
Soorten merken ............................................................................................................................................ 58
Conceptuele onderscheiden: warenmerk vs. dienstmerk: ...................................................................... 58
Conceptuele onderscheiden: individuele merken vs. collectieve- en certificatiemerken ....................... 58
Een merk = teken → 2 vragen .......................................................................................................................... 59
1) Welke soort teken? ............................................................................................................................ 59
Voorwaarden ........................................................................................................................................... 59
2) Is er voldaan aan de geldigheidsvoorwaarden? ................................................................................. 59
Drie basisvereisten ................................................................................................................................... 59
I. Onderscheidend vermogen ........................................................................................................... 60
II. toelaatbaarheid ............................................................................................................................. 61
III. Beschikbaarheid ............................................................................................................................ 61
Procedure ......................................................................................................................................................... 62
Drie routes .................................................................................................................................................... 62
1) Nationale route (hier: Benelux) ..................................................................................................... 63
2) EU-route ........................................................................................................................................ 63
3) Internationale route ...................................................................................................................... 63
Beschermingsomvang ....................................................................................................................................... 64
Verlies van het merkenrecht ........................................................................................................................ 64
MERKINBREUK ...................................................................................................................................................... 65
Welke handelingen maken inbreuk? ................................................................................................................ 65
Overzicht ...................................................................................................................................................... 65
Waarom? ...................................................................................................................................................... 65
Voorwaarden voor a), b) en c)...................................................................................................................... 65
a) Dubbele identiteit .............................................................................................................................. 66
b) Verwarringsgevaar ............................................................................................................................. 66
i. Relevante consument .................................................................................................................... 66
ii. Overeenstemming tussen merk en teken ..................................................................................... 67
iii. Overeenstemming tussen waren of diensten ............................................................................... 67
iv. Globale beoordeling ...................................................................................................................... 67
5
, c) Bekende merken ................................................................................................................................ 67
Voorwaarden ........................................................................................................................................... 67
Verweer: er is een geldige reden ............................................................................................................. 68
d) Ander gebruik (alleen Benelux-merken) ............................................................................................ 68
Wat zijn de uitzonderingen op de handelingen die inbreuk maken? ............................................................... 68
Algemeen ..................................................................................................................................................... 68
Uitputting ..................................................................................................................................................... 69
Voorwaarden, bewijslast en uitzonderingen ........................................................................................... 69
Uitputting voor geneesmiddelen ................................................................................................................. 70
1) Objectieve noodzaak ..................................................................................................................... 70
4) Reputatie merk niet schaden ........................................................................................................ 70
GEGEVENSBESCHERMING .................................................................................................................................... 71
Introductie ........................................................................................................................................................ 71
Evolutie digitalisering gezondheidszorg ....................................................................................................... 71
Gezondheidsplatform ................................................................................................................................... 71
Primair vs. secundair gebruik ....................................................................................................................... 71
Evolutie in onderhandelingen ...................................................................................................................... 72
Van privacy naar GDPR ..................................................................................................................................... 72
De GDPR uitgelegd ............................................................................................................................................ 74
The scope of GDPR ....................................................................................................................................... 74
Territoriale beperkingen van de GDPR → 2 principes.................................................................................. 74
Voorbeelden ............................................................................................................................................ 74
Verwerking van persoonsgegevens .................................................................................................................. 75
Risico gebaseerde benadering in de GDPR ....................................................................................................... 75
Anonimisatie ............................................................................................................................................ 75
Voorbeeld: ............................................................................................................................................... 76
Vijf basis principes ............................................................................................................................................ 76
6
,INTRODUCTIE
DE WET EN BIOMEDISCHE WETENSCHAPPEN?
Links: Er komt output doordat het mens denkt, die output wordt beschermd door het
recht. Dat recht kan je gebruiken als je in onderhandelingen treedt.
Rechts: principes meegeven, en hoe ze moeten worden toegepast.
Maw: Intellectual property and biomedical sciences?
1. What do you need for rights to arise? (validity - geldigheid) – dit is het technische aspect van het recht
2. Who owns the rights? (titularity - titulariteit)
3. What can you do with them? (scope of protection - beschermingsomvang)
We gaan zien dat intellectuele eigendomsrecht een verbodsrecht is, een negatief recht.
VOORBEELD: PEMETREXED
Icm met vtB12 en foliumzuur voor de berstrijding van een bepaalde vorm van kanker. ALIMTA is het geneesmiddel
en is beschermd door verschillende intellectuele eigendommen.
Hier is er om de uitvinding, eerder dan de artistieke aspect. Hier willen ze iets nieuw, iets inventiefs bereiken. ze
willen een nieuw therapeutisch effect bereiken zonder neveneffecten. Hier ziet dus een technisch aspect achter,
door onderzoek te doen kwamen ze erachter dat vitB12 met foluoumzuur voor een genezend effect zorgt.
Daarnaast is ALIMTA het merk, als naam voor het product, maar ook als bedrijf die erachter staat. Het logo is
gedaan met het idee dat mensen het product of bedrijf onthouden adhv hun visie.
Dus enerzijds is er het aspect van uitvinding, anderzijds is er het aspect van originaliteit: het bedrijf heeft gekozen
voor paarse kleur, verdeling van de teksten, etc.
Dus hier komen 3 rechten samen: auteursrecht, octrooirecht (het feit van het gebruik van de combinatie van
vitB12 met foliumzuur) en merkenrecht (ALIMTA).
VOORBEELD: MICKEY MOUSE
Mickey Mouse is ook beschermd door Walt Disney.
Enerzijds hebben we tekens (bv naam Mickey Mouse, logo Disneyland, naam
Disney, etc) die aanleiding geven om te denken aan dát product (Mickey Mouse).
Dit is allemaal om hun producten te onderheid van iemand anders.
Hier speelt artistiek zijn ook een rol: concreet betekent dit de vormgeving van de muis. Dit is om er voor te zorgen
dat niemand die muis kan kopiëren. Zo behoudt Walt Disney zo veel mogelijk de waarde van die muis.
Octrooirecht blijft bestaan tot 20 jaar vanaf aanvraag. Auteursrecht blijft bestaan tot 70 jaar na de dood van de
laatste auteur. De afbeelding links valt nu buiten het auteursrecht, maar de afbeelding rechts niet aangezien ze
Mickey Mouse hebben aangepast door een nieuwe recentelijke auteur.
7
,VOORBEELD: GREY’S ATANOMY
Mag iemand anders die fotos/tekeningen kopiëren? Dat kan je beatwoorden adhv de 3 vragen van eerder:
1. Is er bescherming? Is er sprake van originaliteit? In dit geval nemen ze lichamen van mensen, dit is de natuur,
dit is puur, en niet origineel. TENZIJ je er iets mee doet: de auteur heeft bepaalde creatieve, persoonlijke,
keuzes gemaakt, dus ja?
2. Is het nog geldig? Nee want Leonardo da Vinci is al meer dan 70 jaar geleden gestorven
3. Wat kan je ermee doen?
VOORBEELD: MAES
Maes gekend van de naam, gekend door de blauwe kleur, en het logo. Maes zegt dat als mensen dat teken, naam,
kleur, zien, kunnen consumenten dit herkennen en kiezen om te kopen. Jupiler komt even later met een bier met
een blauw kleur. Maes sleept jupiler voor de rechtbank, omdat ze beweren dat mensen obv kleur bier kopen en
dus jupiler kopen door de blauwe kleur terwijl ze Maes willen. Maes heeft deze zaak gewonnen.
In het geval van Buval van de ALDI en Jupiler heeft de rechtbank gezegd dat mensen zullen zien dat er een verschil
in zit.
VOORBEELD: GENEESKUNDE
Norwartis is een merk voor een geneesmiddel. Er is ook een alternatief geneesmiddel die hetzelfde werking heeft,
maar is veel goedkoper. Deze 2 geneesmiddelen worden onder 1 familiebedrijf genomen. Het alternatieve
geneesmiddel heeft vervolgens import gedaan en vervolgens verkocht onder de naam van Norwartis, met een
prijs net onder die van Norwartis. ….
VOORBEELD: COVID
Alle bedrijven die hebben geïnvesteerd in de snelle ontwikkeling van vaccins hebben allemaal octrooi ingediend.
Dit heeft geleid tot een bottleneck: te weinig vaccins beschikbaar. Nu was de vraag ‘is hier octrooirecht wel
relevant?’. Het belang van de bedrijven (privaatrecht) stond hierbij tegenover belang van het publiek die de
vaccins voor een goede prijs wilde aanschaffen.
VOORBEELD: FAKE MERK-PRODUCTEN
Merk-producten worden nagemaakt en vervolgens verkocht voor een lage prijs.
8
, DEFINITION IPR
Exception to freedom of commerce (je hebt als persoon de vrijheid om dingen te ondernemen. Je bent vrij om
te concurerern met anderen, zodat klanten naar u komen).
Intellectual property rights (IPRs – intelectuele eigendomsrechten (IER)) are
- exclusive rights (verbodsrechten) to exclude
- granted by law → de wet legt vast wat geldigheidvoorwarden zijn, voor wie die gelden, en ..)
- granting temporary protection (monopoly) → dit is de tijdelijkheid van bescherming
- as to a creation = immaterial good
(≠ material good that incorporates the creation, e.g. painting)
o “intangible assets” – immateriele geoderen
o property right to a creation of the (human) mind → wanner je iets koopt heb je dat in bezit, maar je
beschikt nu niet over eigendom over dat merk (bv je koopt een auto, die is dan van jou, maar het merk
Toyota is niet jouw eigendom).
o requirement of form – no protection of mere ideas → ideeen op zich kan men geen bescherming op
geven. Pas as er een bepaalde vormgeving aan is gegeven kan er bescherming op gegeven worden,
- valid in a certain territory → vaak is dat een land, soms kan het de landsgrenzen overschrijden. Echter
auteursrechts gaat altijd binnen de grenzen van het land.
WHY IPR?
Practical reasons
- object is intangible (tastbaar) – “fysical” protection is impossible
- once the object has been made public, control is no longer possible (especially online)
Policy reasons
- focus on cultural and social progress – stimulating creativity
- focus on technological progress – stimulating innovation
- balance between public and private interests
e.g. patent: “patent bargain” - exclusive right in return for disclosure (openbaarmaking)
We gaan ons focussen om 3 soorten rechten: octrooirecht (patents), auteursrecht (copyrecht), merkenrecht
(trademarks)
TYPOLOGY IPRS
9
