RECHTSPRINCIPES & - PRAKTIJK
Deel 1: Inleiding
1) Begrip Recht
= alles wat te maken heeft met regels die in een samenleving gelden en die ervoor zorgen dat mensen op een
rechtvaardige en geordende manier met elkaar omgaan
= het zorgt ervoor dat burgers weten wat mag en wat niet mag
2) Rechtsbronnen (4 klassieke rechtsbronnen)
waar de regels kunnen worden teruggevonden
1. WETGEVING
A. internationaal recht:
verdragen: komen tot stand door onderhandeling tussen souvereine staten, worden van kracht als nationale
parlementen ze goedkeuren
(souvereine staten: staat die binnen zijn grondgebied het hoogste gezag voert)
Europese Unie: kan zelf wetgeving uitvaardigen
3 vormen Europese wetgeving
- richtlijnen: nationale overheden zijn verplicht om richtlijnen op te nemen in verwerken in de eigen wetgeving
(moet nog omgezet worden)
- verordeningen: algemene en volledige reglementering die rechtstreeks van toepassing is in verschillende lidstaten
(rechtstreeks van toepassing in lidstaat)
- besluiten: bijzondere besluiten enkel van toepassing op uitdrukkelijke bestemmeling (staten, ondernemingen of
personen)
B. nationaal recht
vb. Wetboek economisch recht (WER), wet op de vennootschappen en verenigingen (WVV), Burgerlijk Wetboek
(BW)
2. RECHTSPRAAK
geheel van beslissingen uitgesproken door diverse rechtscolleges
juridisch niet bindend
rechterlijke uitspraken van (andere) rechters vormen een precedent waarnaar rechters kunnen teruggrijpen bij hun
beoordeling van de zaak
3. GEWOONTERECHTELIJKE REGELS
gebaseerd op welbepaalde en herhaalde handelswijzen die als algemeen verbindend worden aanvaard (veiling,
veemarkt)
passieve hoofdelijkheid voor ondernemers: meerdere schuldenaars waarbij de schuldeiser mag kiezen welke
schuldenaar hij aanspreekt tot betaling van de schuld (vaak schuldenaar die het meeste geld heeft)
4. RECHTSLEER
geheel van studies geschreven door rechtsgeleerden
rechters zijn niet gebonden door deze studies, maar rechtspraak w wel beïnvloed
,3) Indeling van het recht
publiek recht vs privaat recht: heeft te maken met partijen die betrokken zijn
publiek recht
- mensen betrokken (juridische kwestie)
- overheid (strafrecht)
- bestuursrecht
- grondwettelijk recht
- fiscaal recht (belastingen)
privaat recht
- burgerlijk recht: contracten, schadevergoeding
- gaat tussen burgers onderling
- tussen ondernemingen
- contractenrecht
- personen- of familierecht: huwelijken, echtscheiding
- erfrecht
- arbeidsrecht: verhouding WG-WN
Rechtbanken in België
politierechtbank
vredegerecht
rechtbank van eerste aanleg
arbeidsrechtbank
ondernemingsrechtbank
hof van beroep, arbeidshof, hof van assisen
hof van cassatie
uitspraak: vonnis in eerste aanleg
niet akkoord? in beroep gaan tegen vonnis: arrest (uitspraak gewezen door burgerlijke rechtbank tegen vonnis
vredegerecht)
4) Rechtsprocedure
3 kernmomenten
- Dagvaarding: uitnodiging om op een bepaald moment te verschijnen in een rechtbank
bv. gerechtsdeurwaarder, verzoekschrift (eerst verzoeningsprocedure, daarna gerechtsbrief)
- Openbare terechtzitting: ‘pleit’
- Het vonnis:
- verkort en buitengewone procedure
spoedeisend: voorzitter rechtbank kan in kort geding maatregelen treffen
, 5) Bewijsrecht
1. bewijslast en bewijsstandaard
diegene die meent een ander in rechte aan te spreken, dient de rechtshandelingen of de feiten te bewijzen
-> andere partij die dan beweert bevrijd te zijn van de verbintenissen, dient dat op zijn beurt aan te tonen
-> bij twijfel, krijgt diegene die op de bewijslast rust, ongelijk
-> algemeen bekende feiten of ervaringsregels, rechtsregels dienen niet te worden bewezen
partijen zijn gehouden mee te werken aan de bewijsvoering
2. verschillende bewijsmiddelen
- schriftelijk bewijs (de akte)
authentieke akte: opgemaakt door openbaar ambtenaar vb. notaris
bijzondere bewijskracht tussen contracterende partijen uitvoerbare kracht
onderhandse akte: geschrift door de partijen opgesteld, zonder tussenkomst van openbaar ambtenaargetekend
door de partijen zelf, in zoveel exemplaren als er partijen zijn
op elk exemplaar dient het aantal opgemaakte exemplaren vermeld te staan (straffe van nietigheid)
- getuigenbewijs
- bewijs door vermoedens
- bewijs door bekentenis
- de eed
Deel 1: Inleiding
1) Begrip Recht
= alles wat te maken heeft met regels die in een samenleving gelden en die ervoor zorgen dat mensen op een
rechtvaardige en geordende manier met elkaar omgaan
= het zorgt ervoor dat burgers weten wat mag en wat niet mag
2) Rechtsbronnen (4 klassieke rechtsbronnen)
waar de regels kunnen worden teruggevonden
1. WETGEVING
A. internationaal recht:
verdragen: komen tot stand door onderhandeling tussen souvereine staten, worden van kracht als nationale
parlementen ze goedkeuren
(souvereine staten: staat die binnen zijn grondgebied het hoogste gezag voert)
Europese Unie: kan zelf wetgeving uitvaardigen
3 vormen Europese wetgeving
- richtlijnen: nationale overheden zijn verplicht om richtlijnen op te nemen in verwerken in de eigen wetgeving
(moet nog omgezet worden)
- verordeningen: algemene en volledige reglementering die rechtstreeks van toepassing is in verschillende lidstaten
(rechtstreeks van toepassing in lidstaat)
- besluiten: bijzondere besluiten enkel van toepassing op uitdrukkelijke bestemmeling (staten, ondernemingen of
personen)
B. nationaal recht
vb. Wetboek economisch recht (WER), wet op de vennootschappen en verenigingen (WVV), Burgerlijk Wetboek
(BW)
2. RECHTSPRAAK
geheel van beslissingen uitgesproken door diverse rechtscolleges
juridisch niet bindend
rechterlijke uitspraken van (andere) rechters vormen een precedent waarnaar rechters kunnen teruggrijpen bij hun
beoordeling van de zaak
3. GEWOONTERECHTELIJKE REGELS
gebaseerd op welbepaalde en herhaalde handelswijzen die als algemeen verbindend worden aanvaard (veiling,
veemarkt)
passieve hoofdelijkheid voor ondernemers: meerdere schuldenaars waarbij de schuldeiser mag kiezen welke
schuldenaar hij aanspreekt tot betaling van de schuld (vaak schuldenaar die het meeste geld heeft)
4. RECHTSLEER
geheel van studies geschreven door rechtsgeleerden
rechters zijn niet gebonden door deze studies, maar rechtspraak w wel beïnvloed
,3) Indeling van het recht
publiek recht vs privaat recht: heeft te maken met partijen die betrokken zijn
publiek recht
- mensen betrokken (juridische kwestie)
- overheid (strafrecht)
- bestuursrecht
- grondwettelijk recht
- fiscaal recht (belastingen)
privaat recht
- burgerlijk recht: contracten, schadevergoeding
- gaat tussen burgers onderling
- tussen ondernemingen
- contractenrecht
- personen- of familierecht: huwelijken, echtscheiding
- erfrecht
- arbeidsrecht: verhouding WG-WN
Rechtbanken in België
politierechtbank
vredegerecht
rechtbank van eerste aanleg
arbeidsrechtbank
ondernemingsrechtbank
hof van beroep, arbeidshof, hof van assisen
hof van cassatie
uitspraak: vonnis in eerste aanleg
niet akkoord? in beroep gaan tegen vonnis: arrest (uitspraak gewezen door burgerlijke rechtbank tegen vonnis
vredegerecht)
4) Rechtsprocedure
3 kernmomenten
- Dagvaarding: uitnodiging om op een bepaald moment te verschijnen in een rechtbank
bv. gerechtsdeurwaarder, verzoekschrift (eerst verzoeningsprocedure, daarna gerechtsbrief)
- Openbare terechtzitting: ‘pleit’
- Het vonnis:
- verkort en buitengewone procedure
spoedeisend: voorzitter rechtbank kan in kort geding maatregelen treffen
, 5) Bewijsrecht
1. bewijslast en bewijsstandaard
diegene die meent een ander in rechte aan te spreken, dient de rechtshandelingen of de feiten te bewijzen
-> andere partij die dan beweert bevrijd te zijn van de verbintenissen, dient dat op zijn beurt aan te tonen
-> bij twijfel, krijgt diegene die op de bewijslast rust, ongelijk
-> algemeen bekende feiten of ervaringsregels, rechtsregels dienen niet te worden bewezen
partijen zijn gehouden mee te werken aan de bewijsvoering
2. verschillende bewijsmiddelen
- schriftelijk bewijs (de akte)
authentieke akte: opgemaakt door openbaar ambtenaar vb. notaris
bijzondere bewijskracht tussen contracterende partijen uitvoerbare kracht
onderhandse akte: geschrift door de partijen opgesteld, zonder tussenkomst van openbaar ambtenaargetekend
door de partijen zelf, in zoveel exemplaren als er partijen zijn
op elk exemplaar dient het aantal opgemaakte exemplaren vermeld te staan (straffe van nietigheid)
- getuigenbewijs
- bewijs door vermoedens
- bewijs door bekentenis
- de eed
