Samenvatting ontwikkelingspsychologie deel 1

ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
(termen goed kennen!)

EXAMENINFO
- Begrippen goed kennen!
- Elementen uit rijen en kolommen matchen (vb. uitspraken aan mensen matchen ...)
- In juiste volgorde zeggen
- Boek niet nodig!
- Naam van auteurs kennen (familienaam)

ONTWIKKELING VAN HET KIND

KENNISMAKING EN HISTORIEK


KENNISMAKING
Ontwikkelingsfasen: prenataal – babytijd – peuter-en kleutertijd – schooltijd –
adolescentie – ontsluikende volwassenheid – volwassenheid – ouderdom


HISTORIEK
(hoort niet thuis in schema hieronder); Newton ‘Standing on the shoulders of giants’ =
als ik verder gekeken heb dan anderen, dan is dat omdat ik op de schouders vn reuzen
stond  men bouwt op eerdere inzichten

Naam Welke Link functie
‘fase’
Ariès / / Ontdekker ‘het kind’ als vwp vn onderzoek
Bestudeerde oudere schilderijen (kijken
hoe kind afgebeeld w)  volwassenen
lichaam, gelaatskenmerken;
miniatuurvolwassenen
Kinderen beschouwd als volw. Vanaf 6-7 j
Locke Vroege / Empirisme; ervaring, opvoeding, legt
denkers nadruk op belang vn ervaring
Tabula rasa; iedereen kan alles w (leeg
blad)
Ziet kind als passieve ontvanger vn
omgevingsinvloeden; versch van andere
denkers  geven actievere rollen aan kind
Kinderen kunnen ‘gevormd’ w tot eig alles
Empirisme = grondslag behaviorisme
Rousseau Vroege / Nativisme; kinderen w geboren met
denkers aangeboren talent, niet als tabula rasa
Bij goede verzorging; vanzelf bereik volle
potentieel
Alles ‘ligt klaar’, moet enkel ontvouwen
(opvoeding speelt minimale rol)  kind w

, nt gezien als passief, mr als ACTIEF 
neemt selectief dingen op uit omgeving
Darwin Start vd / Evolutietheorie: evolutie vanuit
weten- primitieve tot complexere levensvormen
schappelijke Link tssn ontogenese (ontw vn
ontwikkelings individuen) & fylogenese (hoe de soort
-theorie zelf ontw heeft) => ontw individuen lijkt
op evolutie vn sooorten
Onderzocht eigen zoon (babybiografie)
Basis vr wetenschappelijke studie vn
ontwikkeling
Hall Start vd Inspiratie Ontogenese als herhaling van
weten- door Darwin fylogenese
schappelijke Genetisch potentieel is aanwezig en
ontwikkelings ontwikkeling gaat dn autom., ontvouwt
-theorie autom
Paste wetenschappelijke meth toe op
kinderen, start wetensch studies vn
kinderen (Child Study Movement)
Gesell Start vd Leerling Hall ‘father of child development’
weten- Bestudeerde kinderen via observ. &
schappelijke ouderinterv
ontwikkelings
-theorie Focus: maturatie, beperkte rol vn ervaring
Alle kinderen doorlopen zelfde stadia
Werkte verder uit wat Hall had (mbv
versch methodes)
Gesell development schedules =
ontwikkelingstest die w gebruikt om kijken
hoe ver kinderen staan in bep
ontwikkelingsdomeinen (motorisch)
 Informeerde ouders over
verwachtingen
Ontwikkeling loopt motorisch gezien:
globaal  specifiek in 2 richtingen
 Van hoofd  voeten; cefalocaudaal
 Eerst ceontrole over hoofd, dan
romp en dan voeten & benen
 Centrum  buitenkant: proximodistaal
 Eerst controle schouders &
bovenarm, daarna handen &
vingers
Montesso Start vd / Kinderen leren op natuurlijke manier;
ri weten- rijpingsprocessen
schappelijke Overtuigt vn aanpak mbv zelfredzaamheid
ontwikkelings
-theorie  Leer het ze zelf doen (als kind)
Binet Start vd Eerste intelligentietest
weten- Stimuleerde interesse in individ. Versch in
schappelijke ontwikk
ontwikkelings
-theorie

, Terman Start vd Paste werk Paste test aan vr Am. Context (en uitbreid)
weten- Binet aan Terman Study of the Gifted; onderzoek
schappelijke kind. In ontwikkeling  aandacht vr
ontwikkelings intelligentie (vooral aandacht genetisch,
-theorie weinig omgeving)
= langslopende longitudinale studie
Hollingwo Start vd Voortbouwe Studie intelligentie (focus:
rth weten- nd op werk hoogbegaafdheid)
schappelijke Terman Unieke uitdagingen vr slimme kinderen
ontwikkelings
-theorie Erkende genetische basis vn verschillen in
intelligentie
Alle wetenschappers hierboven; gemeenschappelijk doel; kindertijd bestuderen

 Start wetenschappelijke studie v ontwikkeling
- Eerst; vooral genetisch  eerste naam = genetische psych.
- Later; meer aandacht context: genetische psych.  ontwikkelingspsych.
- Nieuwe statistische methodes en onderzoeksparadigmas (vragenlijsten...)  betere
ordening & meer verantwoorde conclusies trekken (Hall & Binet vooral)
- Theorievorming: meer klemtoon op opvoeding & ervaringen
 Door pedagogiek: beklemtoont rol vn opvoeding
 & behaviorisme: invloed van ervaringen
 Eenzijdige visie ‘ontwikkeling = erfelijk’: bijgesteld (ontwikkelingspsych.)



Tot 20ste eeuw: focus kindertijd

- Geleidelijke interesse in andere fasen, vanuit andere disciplines
 Sociologie (adolescentie; meer jongeren haden kans om nr school te gaan, bleven
langer weg in wereld vn volwassenen  interessant subject vn onderzoek) ,
geneeskunde (veroudering) (volwassenheid lang onderbestudeerd; “volwassene
evolueren nauwelijks”)
- Deeldisciplines los vn elkaar (kinderpsychologie, adolescentiepsychologie,
gerontologie...)  ontwikkelde zich los vn elkaar, pas recent een
levensloopperspectief voorgesteld

THEORETISCHE PERSPECTIEVEN


KERNVRAAGSTUKKEN

ONTWIKKELING: CONTINU OF DISCONTINU?

CONTINU

- Ontwikkeling loopt geleidelijk
- Kwantitatieve verschillen, meer en complexer, vaardigheden en kenmerken
veranderen in omvang/complexiteit
- Prestaties op bepaald niveau vloeit voort op vorige niveaus

DISCONTINUÏTEIT

- Ontwikkeling verloopt in stapjes/stadia
- Kwalitatieve verschillen

, - In nieuwe fasen; nieuwe manieren vn vb begrijpen/reageren
- Elk stadium levert kenmerken op dat anders is dan gedrag in eerdere stadia

KRITIEKE PERIODE OF GEVOELIGE PERIODE

KRITIEKE PERIODE

- Periode in ontwikkeling waarin blootstelling aan bepaalde stimuli NOODZAKELIJK is 
uitblijving; onomkeerbare gevolgen
- Mr sommige blootstellingen berokkenen juist schade
- Bepaalde gebeurtenissen knn ernstige onomkeerbare gevolgen hebben
Vb. impact besmetting zwangere vrouw  onomkeerbare gevolgen kind

GEVOELIGE PERIODE

- Periode in ontwikkeling waarin men extra ontvankelijk is vr optreden/uitblijven stimuli
- Optimale periode voor aanlering vaardighede
- MAAR als nt gebeurt in die periode  kan nog in latere periodes gebeuren
Vb: jong; beter 2e taal leren, wil niet zeggen dat het later nt meer kan (gaat gwn
moeilijker)

Sneller gevoelige periodes dn kritieke  er is grotere placticiteit in ontwikkeling dn men
eerst dacht (mate waarin een ontwikkelend organisme veranderlijk is; vb. kinderen knn
latere ervaringen gebruiken om eerdere achterstand in te halen  geen blijvende schade
oplopen wnr in eerdere periodes iets belangrijk gemist)

UNIVERSEEL TRAJECT OF VELE MOGELIJKE TRAJECTEN

UNIVERSEEL TRAJECT

- Iedereen volgt zelfde manier
- Zelfde opeenvolging stadia
- Iedereen maakt stadia rond zelfde leeftijd mee

VELE MOGELIJKE TRAJECTEN

- Unieke combinaties vn persoons-en omgevingskenmerken spelen rol  vele trajecten

NATURE OF NURTURE

NATURE

- Ontwikkeling = resultaat vn geleidelijk ontvouwen genetische informatie
 Alles al aanwezig in genen; ontwikkeling = proces vn rijping
- Nativisme

NURTURE

- Ontw bepaald dr omgeving & ervaringen
- Empirisme


THEORIEËN



Naam Welke Link Functie
‘theorieën’