Samenvatting Les 3 groei, homeostase en veroudering - kennis van gezondheid en inzichten in het ziek zijn - kine 2026

Groei, homeostase & veroudering
Het leven = dynamisch

 Cellen, weefsels & organismen veranderen continu

Drie sleutelprocessen:

Groei

 Evolutionair: eencellig vs. Meercellig
 Cellulair: celdeling (mitose)
 Organisme
 Populatie
 Pathologisch

Eencellig organisme

= 1 cel omvat alle levensfuncties (stofwisseling, voortplanting, groei,
…)

- Vormen basisbouwstenen v/h leven op aarde
- Prokaryoten & eukaryoten

Prokaryoten:

1. Bacteriën
2. Archea
- Oudste levensvormen
- Geen echte kern  DNA vrij in cytoplasma



Eukaryoten:

1. Protisten
2. Gisten
3. Sommige algen
- Ontstaan via endosymbiose (mitochondiën  chloroplasten)
- DNA in kern
- Aanwezigheid organellen
- Vertegenwoordigen cruciale evolutionaire innovaties
o Compartimentalisatie
o Cytoskelet
o Complexe genregulatie

,Multicellulariteit:

Kolonievorming

 Eencellige organismen vormen clusters (filamenten, aggregaten)
 Bv. Volvox (groene alg)

Cellulaire adhesie

 Antstaan v. moleculen voor cel hechting (cadherines, integrines)

Communicatie

 Signaaltransductieroutes = coördinatie tss cellen
 Bv. Gap junctions = kanaal tss 2 cellen

, Differentiatie & specialisatie

 Versch. celtypes met specifieke functie
 Bv. Genregulatie = bepaalt welke genen ‘aan/uit’ staan

Voordelen

 Grotere omgang: minder kwetsbaar voor predatie
 Specialisatie: efficiëntere verdeling funties, meer weerstand
(voeding, voortplanting, bescherming)
 Nieuwe ecologische niches (= plaats v/e soort i/e ecosysteem):
exploitatie complexe omgevingen
 Langere levensduur: niet elke cel hoeft vitaal te blijven, zolang
geheel overleeft



Organisatie v/e meercellig organisme:




Ons organisme als het een cel
was




Toename v/e organisme (of deel)

o Massa
o Omvang
o Complexiteit



 Meestal door celdeling, celgroei, weefselopbouw