Inhoud
Neuroanatomie........................................................................................................................................ 4
Hoofdstuk 1: indeling en functies van het zenuwstelsel .......................................................................... 4
1.1 indeling en functies van het zenuwstelsel ..................................................................................... 4
1.1.1 indeling naar lokalisatie .......................................................................................................... 4
1.1.1 indeling naar lokalisatie – hersenen mbv hersenassen ........................................................... 5
1.1.2 indeling naar lokalisatie – opslitsing ....................................................................................... 5
1.1.3 indeling naar geleidingsrichting .............................................................................................. 6
1.2 indeling naar algemene functies binnen PZS ................................................................................. 7
1.3 indeling naar algemene functies: autonoom ZS............................................................................. 7
1.4 verschil parasympatisch en sympatisch ZS binnen AZS .................................................................. 7
1.5 indeling naar algemene functie: somatische zenuwstelsel ............................................................ 8
1.6 schematische voorstelling.............................................................................................................. 9
1.7 functies van het zenuwstelsel ...................................................................................................... 10
1.8 Functies van het zenuwstelsel (1) sensorisch-sensibele input ..................................................... 10
1.9 functies van het zenuwstelsel (2) integrerende functie (verwerken) .......................................... 11
1.10 functies van het zenuwstelsel (3) motorische output ................................................................ 11
hoofdstuk 2: de cellen van het zenuwstelsel ......................................................................................... 12
2.1 neurogliacellen ............................................................................................................................ 12
2.2 neuronen (zenuwcellen) .............................................................................................................. 13
2.2.1 de bouw van neuronen (zenuwcellen) .................................................................................. 13
2.2.2 de functie van neuronen ....................................................................................................... 14
2.2.2.1 functie van neuronen (zenuwcellen) – receptieve functie (1) ........................................... 15
2.2.2.2 functie van neuronen (zenuwcellen) – condutieve functie (2) .......................................... 15
2.2.2.4 functie van neuronen (zenuwcellen) transmissieve functie (3) -> overgaan tot een
prikkeloverdracht........................................................................................................................... 16
2.3 neuronen – synaps....................................................................................................................... 16
2.4 chemische prikkeloverdracht ter hoogte van synaps................................................................... 17
2.5 neurotransmitters ........................................................................................................................ 17
2.6 soorten synapsen ......................................................................................................................... 18
2.7 grijze stof <-> witte stof: type zenuwweefsel .............................................................................. 18
Hoofdstuk 3: ruggemerg ........................................................................................................................ 19
3.1 inleiding ....................................................................................................................................... 19
3.2 vorm en ligging ............................................................................................................................ 19
3.2.1 filum terminale en cauda equina op afbeelding ................................................................... 20
1
,3.3 er zijn verschillende zones in ons RM en ook verschillende spinale zenuwen. onder te verdelen
in zones van onze wervels ................................................................................................................. 20
3.4 de spinale zenuwen of ruggenmergzenuwen .............................................................................. 21
3.4 de spinale zenuwen of ruggenmergzenuwen .............................................................................. 21
3.4.1 ruggenmergzenuwen – ramus dorsalis (gemengd) ............................................................... 22
3.4.2 ruggenmergzenuwen – ramus ventralis (gemengd) ............................................................. 22
3.4.2.1 ramus ventralis (gemengd) - Plexus cervicalis.................................................................... 24
3.4.2.2 1 ramus ventralis (gemengd) – plexus brachialis ............................................................... 25
3.5 plexus brachialis – supraclaviculair deel ...................................................................................... 26
3.5.1 plexus brachialis – supraclaviculair deel – beschadeging...................................................... 26
3.6 plexus brachialis – infraclaviculair deel ........................................................................................ 27
3.7 Fasciculus lateralis ....................................................................................................................... 28
3.7.1 n. musculocutanues .............................................................................................................. 28
7.3.2 n. medianus (deel) ................................................................................................................ 28
3.8 Fasciculus medialis ....................................................................................................................... 30
3.8.1 n. ulnaris ............................................................................................................................... 30
3.9 fasciculs posterior ........................................................................................................................ 31
3.9.1 n axillaris (korte) ................................................................................................................... 31
3.9.2 n. radialis ............................................................................................................................... 31
3.10 Ruggenmergzenuwen – ramus ventralis (gemend) ................................................................... 33
Plexus lumbosacralis!......................................................................................................................... 33
3.10.1 Ramus ventralis – plexus lumbalis ...................................................................................... 33
3.10.2 ramus ventralis – plexus sacralis ......................................................................................... 36
3.11 Ramus ventralis – n. pundenus en plexus coccygus .................................................................. 42
3.12 ruggenmergzenuwen – ramus communicans ............................................................................ 42
SCHEMATISCHE VOORSTELLING HOOFDSTUK 3 ................................................................................ 43
3.13 segmentale innervatie van de huid ............................................................................................ 44
3.14 ruggenmergvliezen = meningen (bevindt zich tussen RM en werveld) ..................................... 44
3.14.1 dura mater spinalis ............................................................................................................. 45
3.14.2 arachnoidea spinalis............................................................................................................ 46
3.14.3 Pia mater spinalis ................................................................................................................ 51
3.15 externe structuur ....................................................................................................................... 53
3.16 interne structuur bij dwarsdoorsnede van het RM .................................................................... 54
3.16.1 substantia grisea ................................................................................................................. 54
3.17 interne structuur – substantia grisea ......................................................................................... 56
3.18 interne structuur – substantia alba = witte stof......................................................................... 57
2
, 3. 19 interne structuur – fasciculi proprii (interneuronen) ................................................................ 57
3.20 interne structuur – fasciculi proprii ........................................................................................... 61
3.21 werking Renshawcel .................................................................................................................. 61
= inhibitie antagonisten ..................................................................................................................... 61
3.22 voorbeelden van een reflexboog ............................................................................................... 61
Hoofdstuk 8: zintuigen ........................................................................................................................... 62
8.1 visus ............................................................................................................................................. 62
8.2 visus – oogbal............................................................................................................................... 62
8.3 visus – fotoreceptoren ................................................................................................................. 63
8.4 visus – lens ................................................................................................................................... 63
8.5 visus – posterior segment ............................................................................................................ 64
8.6 visus – optische zenuw ................................................................................................................ 64
8.7 visus ............................................................................................................................................. 65
8.8 gehoor.......................................................................................................................................... 66
8.9 gehoor – uitwendig oor ............................................................................................................... 66
8.10 gehoor – middenoor .................................................................................................................. 66
8.11 gehoor – binnenoor ................................................................................................................... 67
8.12 gehoor – binnenoor orgaan van corti = dit is een receptor orgaan van het binnenoor. en is
gelegen over de volledige lengte van het basilaire membraan ......................................................... 67
8.13 gehoor – geluidswaarneming .................................................................................................... 68
8.14 gehoor – basilaire membraan .................................................................................................... 68
8.15 gehoor – geluidssterkte ............................................................................................................. 68
8.16 evenwichtsorgaan ...................................................................................................................... 69
8.17 evenwichtsorgaan – 3 zones ...................................................................................................... 69
8.18 evenwichtsorgaan – 5 zintuigorganen ....................................................................................... 69
8.19 evenwichtsorgaan – werking half cirkelvormige kanalen .......................................................... 70
8.20 evenwichtsorgaan – utriculus, sacculus ..................................................................................... 71
8.21 tastzin – 3 zintuigorganen voor de verschillende prikkelwaarnemingen ................................... 71
3
, NEUROANATOMIE
HOOFDSTUK 1: INDELING EN FUNCTIES VAN HET ZENUWSTELSEL
Inleiding/ doelstellingen:
• Normale functies van het ZS of ook wel neurofysiologie genoemd
• Het is een neurologisch systeem, dit is heel complex! WANT
→ Het neurologisch systeem is opgebouwd uit 100 miljard neuronen
→ Dit is nog eens verbonden met 2000 andere neuronen: belangrijk voor communicatie
zoals bijvoorbeeld van CZS naar RM
• Functies van het zenuwstelsel
→ Regulatie: lichaam aanpassen aan veranderingen van het interne/ externe milieu
→ Regulatie/ coördinatie van activiteiten weefsels/ organen
→ Regulatie/ coördinatie vegetatieve functies
→ Coördinatie contacten met de buitenwereld
→ Coördineren van psychische functies
Conclusie: voor ons is het dus belangrijk om te weten hoe het ZS opgebouwd is, uit welke delen het
allemaal bestaat,… (=lessen neuro)
1.1 INDELING EN FUNCTIES VAN HET ZENUWSTELSEL
1.1.1 INDELING NAAR LOKALISATIE
Ook op de tekening:
• Proximaal – distaal
• Ulnair – radiaal
• Tibiaal – fibulair
4
Neuroanatomie........................................................................................................................................ 4
Hoofdstuk 1: indeling en functies van het zenuwstelsel .......................................................................... 4
1.1 indeling en functies van het zenuwstelsel ..................................................................................... 4
1.1.1 indeling naar lokalisatie .......................................................................................................... 4
1.1.1 indeling naar lokalisatie – hersenen mbv hersenassen ........................................................... 5
1.1.2 indeling naar lokalisatie – opslitsing ....................................................................................... 5
1.1.3 indeling naar geleidingsrichting .............................................................................................. 6
1.2 indeling naar algemene functies binnen PZS ................................................................................. 7
1.3 indeling naar algemene functies: autonoom ZS............................................................................. 7
1.4 verschil parasympatisch en sympatisch ZS binnen AZS .................................................................. 7
1.5 indeling naar algemene functie: somatische zenuwstelsel ............................................................ 8
1.6 schematische voorstelling.............................................................................................................. 9
1.7 functies van het zenuwstelsel ...................................................................................................... 10
1.8 Functies van het zenuwstelsel (1) sensorisch-sensibele input ..................................................... 10
1.9 functies van het zenuwstelsel (2) integrerende functie (verwerken) .......................................... 11
1.10 functies van het zenuwstelsel (3) motorische output ................................................................ 11
hoofdstuk 2: de cellen van het zenuwstelsel ......................................................................................... 12
2.1 neurogliacellen ............................................................................................................................ 12
2.2 neuronen (zenuwcellen) .............................................................................................................. 13
2.2.1 de bouw van neuronen (zenuwcellen) .................................................................................. 13
2.2.2 de functie van neuronen ....................................................................................................... 14
2.2.2.1 functie van neuronen (zenuwcellen) – receptieve functie (1) ........................................... 15
2.2.2.2 functie van neuronen (zenuwcellen) – condutieve functie (2) .......................................... 15
2.2.2.4 functie van neuronen (zenuwcellen) transmissieve functie (3) -> overgaan tot een
prikkeloverdracht........................................................................................................................... 16
2.3 neuronen – synaps....................................................................................................................... 16
2.4 chemische prikkeloverdracht ter hoogte van synaps................................................................... 17
2.5 neurotransmitters ........................................................................................................................ 17
2.6 soorten synapsen ......................................................................................................................... 18
2.7 grijze stof <-> witte stof: type zenuwweefsel .............................................................................. 18
Hoofdstuk 3: ruggemerg ........................................................................................................................ 19
3.1 inleiding ....................................................................................................................................... 19
3.2 vorm en ligging ............................................................................................................................ 19
3.2.1 filum terminale en cauda equina op afbeelding ................................................................... 20
1
,3.3 er zijn verschillende zones in ons RM en ook verschillende spinale zenuwen. onder te verdelen
in zones van onze wervels ................................................................................................................. 20
3.4 de spinale zenuwen of ruggenmergzenuwen .............................................................................. 21
3.4 de spinale zenuwen of ruggenmergzenuwen .............................................................................. 21
3.4.1 ruggenmergzenuwen – ramus dorsalis (gemengd) ............................................................... 22
3.4.2 ruggenmergzenuwen – ramus ventralis (gemengd) ............................................................. 22
3.4.2.1 ramus ventralis (gemengd) - Plexus cervicalis.................................................................... 24
3.4.2.2 1 ramus ventralis (gemengd) – plexus brachialis ............................................................... 25
3.5 plexus brachialis – supraclaviculair deel ...................................................................................... 26
3.5.1 plexus brachialis – supraclaviculair deel – beschadeging...................................................... 26
3.6 plexus brachialis – infraclaviculair deel ........................................................................................ 27
3.7 Fasciculus lateralis ....................................................................................................................... 28
3.7.1 n. musculocutanues .............................................................................................................. 28
7.3.2 n. medianus (deel) ................................................................................................................ 28
3.8 Fasciculus medialis ....................................................................................................................... 30
3.8.1 n. ulnaris ............................................................................................................................... 30
3.9 fasciculs posterior ........................................................................................................................ 31
3.9.1 n axillaris (korte) ................................................................................................................... 31
3.9.2 n. radialis ............................................................................................................................... 31
3.10 Ruggenmergzenuwen – ramus ventralis (gemend) ................................................................... 33
Plexus lumbosacralis!......................................................................................................................... 33
3.10.1 Ramus ventralis – plexus lumbalis ...................................................................................... 33
3.10.2 ramus ventralis – plexus sacralis ......................................................................................... 36
3.11 Ramus ventralis – n. pundenus en plexus coccygus .................................................................. 42
3.12 ruggenmergzenuwen – ramus communicans ............................................................................ 42
SCHEMATISCHE VOORSTELLING HOOFDSTUK 3 ................................................................................ 43
3.13 segmentale innervatie van de huid ............................................................................................ 44
3.14 ruggenmergvliezen = meningen (bevindt zich tussen RM en werveld) ..................................... 44
3.14.1 dura mater spinalis ............................................................................................................. 45
3.14.2 arachnoidea spinalis............................................................................................................ 46
3.14.3 Pia mater spinalis ................................................................................................................ 51
3.15 externe structuur ....................................................................................................................... 53
3.16 interne structuur bij dwarsdoorsnede van het RM .................................................................... 54
3.16.1 substantia grisea ................................................................................................................. 54
3.17 interne structuur – substantia grisea ......................................................................................... 56
3.18 interne structuur – substantia alba = witte stof......................................................................... 57
2
, 3. 19 interne structuur – fasciculi proprii (interneuronen) ................................................................ 57
3.20 interne structuur – fasciculi proprii ........................................................................................... 61
3.21 werking Renshawcel .................................................................................................................. 61
= inhibitie antagonisten ..................................................................................................................... 61
3.22 voorbeelden van een reflexboog ............................................................................................... 61
Hoofdstuk 8: zintuigen ........................................................................................................................... 62
8.1 visus ............................................................................................................................................. 62
8.2 visus – oogbal............................................................................................................................... 62
8.3 visus – fotoreceptoren ................................................................................................................. 63
8.4 visus – lens ................................................................................................................................... 63
8.5 visus – posterior segment ............................................................................................................ 64
8.6 visus – optische zenuw ................................................................................................................ 64
8.7 visus ............................................................................................................................................. 65
8.8 gehoor.......................................................................................................................................... 66
8.9 gehoor – uitwendig oor ............................................................................................................... 66
8.10 gehoor – middenoor .................................................................................................................. 66
8.11 gehoor – binnenoor ................................................................................................................... 67
8.12 gehoor – binnenoor orgaan van corti = dit is een receptor orgaan van het binnenoor. en is
gelegen over de volledige lengte van het basilaire membraan ......................................................... 67
8.13 gehoor – geluidswaarneming .................................................................................................... 68
8.14 gehoor – basilaire membraan .................................................................................................... 68
8.15 gehoor – geluidssterkte ............................................................................................................. 68
8.16 evenwichtsorgaan ...................................................................................................................... 69
8.17 evenwichtsorgaan – 3 zones ...................................................................................................... 69
8.18 evenwichtsorgaan – 5 zintuigorganen ....................................................................................... 69
8.19 evenwichtsorgaan – werking half cirkelvormige kanalen .......................................................... 70
8.20 evenwichtsorgaan – utriculus, sacculus ..................................................................................... 71
8.21 tastzin – 3 zintuigorganen voor de verschillende prikkelwaarnemingen ................................... 71
3
, NEUROANATOMIE
HOOFDSTUK 1: INDELING EN FUNCTIES VAN HET ZENUWSTELSEL
Inleiding/ doelstellingen:
• Normale functies van het ZS of ook wel neurofysiologie genoemd
• Het is een neurologisch systeem, dit is heel complex! WANT
→ Het neurologisch systeem is opgebouwd uit 100 miljard neuronen
→ Dit is nog eens verbonden met 2000 andere neuronen: belangrijk voor communicatie
zoals bijvoorbeeld van CZS naar RM
• Functies van het zenuwstelsel
→ Regulatie: lichaam aanpassen aan veranderingen van het interne/ externe milieu
→ Regulatie/ coördinatie van activiteiten weefsels/ organen
→ Regulatie/ coördinatie vegetatieve functies
→ Coördinatie contacten met de buitenwereld
→ Coördineren van psychische functies
Conclusie: voor ons is het dus belangrijk om te weten hoe het ZS opgebouwd is, uit welke delen het
allemaal bestaat,… (=lessen neuro)
1.1 INDELING EN FUNCTIES VAN HET ZENUWSTELSEL
1.1.1 INDELING NAAR LOKALISATIE
Ook op de tekening:
• Proximaal – distaal
• Ulnair – radiaal
• Tibiaal – fibulair
4
