Volledige samenvatting IECP (Dirk van Daele)

1



Internationale en Europese criminele
politiek
Examen: open vragen die betrekking hebben op verschillende delen (soms een casus)  tijdlijn
maken!

 Vergelijkingsvragen!!

READERRRR!!

Codex: basisteksten internationaal en europees strafrecht (Acco)

 Best kopen als we keuzevak ook doen

1 Deel 1: Europese integratie buiten de EU
1.1 De Raad van Europa
1.1.1 De historische achtergronden en ontwikkeling
 Wat is de historische oorsprong?
 1946 (einde WOII): Winston Churchill houdt een speech op de Universiteit van Zurich
(Zwitserland)
o Zat toen niet in regering, trekte wat rond en gaf een speech in Zurich
o Hij roept op  ‘kind of United States of Europe’: een soort VS van Europa
 Wrm? Europa lag in puin en grootste vrees was dat er een WOIII zou komen
en dat dat dan de laatste zou zijn want dan atoomwapens zouden zijn
 Mag niet, geen einde Europa, dus soort van samenwerkingsverband maken
met gemeenschappelijke doelstellingen
 Op een of andere manier een eenheid worden
 Aanzet tot Europese samenwerking op verschillende vlakken om
toekomstige agressies te vermijden
 Resultaat? Ja, want anders zouden we er nu niet meer over praten
- Zie volgende puntjes voor de twee resultaten

 Twee jaar later (1948)
o Organisatie voor Europese Economische Samenwerking wordt opgericht
 Context: Europees herstel (veel mensen werkloos, gehandicapt, kinderen
wees zijn, stuk criminaliteit)
- Er moet iets gebeuren om dit op te lossen
 Opgericht omdat onze economie plat lag na WO
 Kaderde in het Marshallplan (geld gekregen om dit te verkrijgen)  een
vorm van organisatie voor nodig, want niet landje voor landje geld verdelen
- Beleid voor maken om dit geld goed in te zetten
 Bestaat die nog? Niet onder die naam
- Vandaag de dag: OESO (Organisatie voor Economische
Samenwerking en Ontwikkeling)
o Congres in Den Haag georganiseerd
 Komen verschillende prominenten ( bv. professoren, bedrijfsleiders, cultuur,
(ex-)politici) samen om na te denken over toekomst van Europa
 Samenwerking in Europa gestalte geven door 2 dingen

, 2


- (1) ervoor zorgen dat we op een of andere manier een
gemeenschappelijk beleid maken voor economische, industriële en
politieke kwesties  Op deze manier nieuwe oorlog vermijden,
zodat een land hier geen misrbruik van kan maken (zoals Duitsland in
oorlog) en ze keken ook naar het communisme Sovjet Unie
- (2)in Europa een instrument nodig dat ons toelaat om na te zien op
de naleving van de mensenrechten en de democratie te vrijwaren
 Achtergrond: Hitler is op een democratische manier aan de
macht gekomen en heeft regels misbruikt om dan sterk te
worden. Nazi niet alleen oorlog gestart maar ook
mensenrechten geschonden
 Een charter + systeem nodig om schenders op de vingers te
tikken
 Belangrijker voor ons
 Die dingen geleid tot oprichting Raad van Europa

 1949: oprichting Raad van Europa
o Op dat moment 10 stichtende leden (BE, VK, NL, LUX, IT, FR, DEN, IER, NOR, ZWED)
 Uiteraard VK (Churchell speech), FR (groot europees land), maar ook BE zit
erbij
 IT merkwaardig, want zat aan kant van verliezers
 Duitsland nog geen lid, omdat het wantrouwen nog te groot was  treden in
1950 wel toe in de Raad
- Één jaar later toch ook Duitsland toegetreden
o Opgericht in Straatsburg
o Aantal fasen extra landen bij
 Max. aantal 47, nu 46 want oorlog Oekraïne en Rusland eruit
o Doel: verwezenlijking van een ‘grotere eenheid’ tussen de Europese staten
 Beginselen: individuele vrijheid, politieke vrijheid, rule of law en democratie
o In de loop der tijden veel landen toegetreden  tot voor kort: 47 lidstaten
 Nu 46 lidstaten doordat Rusland er werd uitgezet door de oorlog

 Voorwaarden om toe te treden, beperking om toe te treden
o Lid van Europa
o Art. 3 van het statuut van de Raad van Europa  Enkel als u aan 2 voorwaarden
voldoet
 (1) rule of law respecteren (beginselen van rechtstaat aanvaarden)
- Ook overheden gebonden door het recht dat ze maken en ze die ook
moeten naleven
 (2) waarborgen dat alle mensen (ook bv. vluchtelingen) op uw grondgebied
het genot hebben van alle mensenrechten en de fundamentele vrijheden
zoals die in het EVRM vervat liggen
 Staat los van nationaliteit, ook illegalen genieten van rechten
en vrijheden
 Zit heel wat in van WO en congres in de Den Haag
 Beide voorwaarden nodig

, 3


1.1.2 Het actieterrein
 Waar is die raad mee bezig en wat heeft dat met criminologie te maken?
 Zeer breed
o Alle onderwerpen van economische, politieke, sociale,… aard (politiek, sociaal,
cultuur, criminaliteitsbestrijding,…)
 met uitzondering van de nationale defensie (landsverdediging)
- Op eerste zicht merkwaardig
- Maar ze wouden in ’49 hun legers niet uit handen geven
- Was nog een stuk wantrouwen in ‘49
- Eerst instelling nog bewijzen
 Op die domeinen samenwerken
- Kunnen komen tot bindende juridische afspraken in een verdragtekst
o Eenheid tussen de naties bevorderen, verstandhouding tussen volkeren bevorderen,
…
o Vanuit criminologie bekijkt: keken weinig mensen hiernaar, brachten ze dat hier niet
echt mee in verband
 Maar laat wel toe om later op vlak van criminaliteitsbeleid initiatieven te
nemen


1.1.3 De institutionele structuur
 Hoe zit organistatie in elkaar qua instellingen?
 Begrippenparen komen vaak voor in examenvragen, nodig om vragen goed te beantwoorden
 Intergouvernementele (= tussen meerdere onafhankelijke regeringen) en supranationale (=
boven het nationale) organisatie
o Intergouvernementeel vs supranationaal
 Elke organisatie kan je hierin indelen of hebben kenmerken van de twee
o Intergouvernementele organisatie
 = tussen regeringen (letterlijk vertaald)
 Meest klassieke soort, waarbij het gaat over een samenwerking van
nationale regeringen
- Welke regeringen? Deze die deelnemen aan de organisatie
- Bv. benelux, raad van Europa
 Elke staat zit als gelijken aan de tafel
 Werkt via consensus
- Een ja (geen nee) van heel de organisatie
- Elk land heeft dus een vetorecht
 45 landen zeggen ja en 1 nee, dan is er geen akkoord
- Hoe groter de organisatie, hoe moeilijker het wordt
 Elke staat behoudt zijn eigen bevoegdheden, geeft geen bevoegdheden af
aan de organistie
- Maar, men kan wel aan de tafel gaan zitten om over die
bevoegdheden bepaalde afspraken te maken (via consensus)
 Als ik dat zie zitten, is dat goed en anders gaat dat niet
gebeuren
o Supranationale organisatie
 = bovennationaal (letterlijk vertaald)

, 4


 Staten die een verdrag sluiten en in dat verdrag zeg je bepaalde
bevoegdheden die ik heb als staat, die geef ik weg, die schuif ik door naar de
organisatie die ik zelf opricht
- Je geeft die met vrije wil af
 Organisatie neemt beslissingen die hoger staan dan bij
nationaal recht
- Je bent die dan ook kwijt
 Organisatie boven de lidstaten, waar je bepaalde bevoegdheden aan afstaat
- Kunnen ook op je vingers tikken bv. begrotingstekort in België,
bevoegdheid van begroting is afgestaan
 Bij meerderheidsbesluitvorming, niet bij consensus

 Raad van Europa is intergouvernementeel
o Structuur is veel eenvoudiger dan in een supranationale organisatie
o Waarom? (vragen aan Netje)

 3 belangrijke organen in Raad van Europa
o Comité van Ministers
 Art. 13 e.v.
 ‘Daar brandt de lamp’
 Zijn de ministers van die landen (denk aan de tafel) verzameld
 Samenstelling: elke lidstaat vaardigt een minister af
- In principe is dit de minister van Buitenlandse Zaken
- Op dit moment 46 leden
 Komen 1 à 2 keer per jaar samen om met elkaar zaken te bespreken, maar
rest van het jaar wordt overlegd door de diplomaten en ministers kunnen
ook digitaal vergaderen
 Het beslissingsorgaan
 4 taken
- Uitvoerend verdragsorgaan: verdragen en aanbevelingen aannemen
- Beslissen over beleid, activiteiten en budget van Raad van Europa
- Controleren of lidstaten de fundamentele waarden, EHRM
respecteren
- Opvolging van de arresten van het EHRM controleren
 Beslist bij 2/3 meerderheid
- Lijkt een raar regeltje, want intergouvermenteel en beslissen bij
consensus
- Normaal moet een akkoord bij consensus worden goedgekeurd
- Beslissing zal geen effect hebben bij 3/4, het kan pas effect hebben
als elke lidstaat de beslissing goedkeurd (want elke nationale
regering moet deze nog rattificeren)
- Ieder land moet het nog rattificeren
 Steering committees
- Stuurgroepen met experten uit alle lidstaten, want diplomaten
moeten ondersteund worden, want kennen niet alles
- Zijn er heel veel