RLZ: ethisch ondernemen
2024-25
,Inleiding:
Gert Biesta over de 3 taken van onderwijs:
1. Kwalificatie, kennis, vaardigheden
2. Socialisatie, tradities, praktijk
- Dat zijn de attitudes en houdingen en normen die je nodig hebt om goed te functioneren in de
maatschappij, je leert je aanpassen aan de maatschappij
3. Persoonsvorming, Persoonlijke eigenschappen. Taak v/h onderwijs om onze talenten en
krachten te vormen.
- taak van het onderwijs om ons te vormen, onze talenten en krachten effectief
Socialisatie= dat zijn de attitudes, houdingen en normen die je nodig hebt om goed te functioneren in de
maatschappij, je leert je aanpassen aan de maatschappij.
1) Kwalificatie: Inhoud van onderwijs aanleren kennis en vaardigheden
2) Socialisatie: Inleiden in de maatschappij traditie, praktijken, attitudes, omgangsvormen,
normen, overtuigingen…
3) Subjectivering: kwaliteiten van het “persoon zijn” die we willen bevorderen kritisch denken,
connectie maken, samenleven, volwassenheid, engagement, ondernemingszin (bereid zijn om
risico’s te nemen) …
Je moet in de wereld zijn !! Tegenwoordig ben je alleen maar bezig met je eigen.
• Biesta pleit ervoor deze drie elementen in evenwicht te houden
• Vandaag lijkt de klemtoon in het publieke discours over onderwijs vooral op kwalificatie te liggen
• We vergeten het belang van subjectivering/persoonsvorming: jonge mensen niet alleen leren zich
aan te passen aan de toekomst maar om zelf de toekomst te maken
• “Hoe we het op langere termijn op een humane manier met elkaar uithouden op een kwetsbare
planeet” samenleven
• Dat je jou niet alleen aanpast aan de arbeidsmarkt maar dat je op jezelf leert de toekomst mee te
maken.
Biesta over wereldgericht onderwijs:
• Onderwijs als vorming: uitgenodigd worden om persoon te worden in de wereld
• De wereld opentrekken én open komen voor de wereld
• Ontwikkelen van zijnskwaliteiten: hoe je als persoon in de wereld bent/komt
, Deel 1: zingeving en levensbeschouwing
De vier grote vragen van ons bestaan (Irvin
Yalom Psychiater)
• Yalom stelt zicht de vraag: “wat zijn de
ultieme bezorgdheden van ons bestaan?”:
de vragen waarmee iedereen
geconfronteerd wordt en worstelt in het
leven
• Op basis van zijn therapeutische ervaring
onderscheid Yalom vier
uitdagingen/gegevenheden/bezorgdheden
waarop iedere mens een antwoord moet
formuleren
• Deze uitdagingen zijn volgens Yalom
onderdeel van ons menszijn (menselijke
conditie)ze gelden voor iedereen en zijn
onveranderlijk
1. Vrijheid (en verantwoordelijkheid): de keuzes die we maken en
de verantwoordelijkheid die we opnemen
2. Angst (voor de dood en het verlies): hoe we omgaan met het
oncontroleerbare van het leven
3. Isolatie en connectie: hoe wij ons verbinden met de ander en de wereld
4. Zinloosheid en zingeving: de zin en onzin van ons leven
1.1 Vrijheid
“De mens is gedoemd om vrij zijn” (Sartre)
We ervaren allemaal een zeker auteurschap over onszelf en ons leven we
moeten keuzes maken en zijn daarin (deels) verantwoordelijk voor onszelf
Vraagt dat we een zeker verantwoordelijkheid voor onszelf en de wereld
opnemen spanning tussen vrijheid en verantwoordelijkheid, tussen kiezen
en verliezen
Uitdaging: hoe maken we betekenisvolle keuzes? Welke
verantwoordelijkheid nemen we op? Wat betekent het voor om echte vrij te
zijn?
, 1.2 Angst voor de dood en het verlies (het oncontroleerbare)
• We hebben heel wat dingen in de wereld niet in de hand
• en we hebben onszelf vaak nauwelijks in de hand…
• Onderscheid maken tussen de dingen die we in de hand hebben en de
dingen die we niet kunnen veranderen
Uitdaging: hoe geven we een plaats aan de dingen die we niet controleren
en aan onze eindigheid/sterfelijkheid?
1.3 Isolatie en connectie (relaties)
• De mens is fundamenteel eenzaam: er is altijd een zeker afstand tussen
mezelf en de ander ik kan niet voelen wat een ander voelt, ik kan niet weten
wat een ander denkt,…
• Wij hebben allemaal nood aan connectie, maar connectie is
ook beangstigend: vaak kunnen we alleen vertrouwen, niet
weten.
Uitdaging: Hoe kunnen wij ons op een betekenisvolle manier verbinden met
onszelf, de andere en de wereld? Hoe creëren we intimiteit? Hoe worden
we deel van een gemeenschap?
1.4 Zinloosheid en zingeving
• We zijn in de wereld “geworpen”: we hebben niet voor gekozen wie we
zijn, waar we geboren zijn, zelfs niet dat we er zijn,…
• “De zoektocht naar zin en betekenis is de belangrijkste motivator van
de mens” (Viktor Frankl)e hebben nood aan betekenis en zin in ons
leven
Uitdaging: Hoe geven we zin aan ons leven? Hoe gaan we om met
ervaringen van zinloosheid?
2024-25
,Inleiding:
Gert Biesta over de 3 taken van onderwijs:
1. Kwalificatie, kennis, vaardigheden
2. Socialisatie, tradities, praktijk
- Dat zijn de attitudes en houdingen en normen die je nodig hebt om goed te functioneren in de
maatschappij, je leert je aanpassen aan de maatschappij
3. Persoonsvorming, Persoonlijke eigenschappen. Taak v/h onderwijs om onze talenten en
krachten te vormen.
- taak van het onderwijs om ons te vormen, onze talenten en krachten effectief
Socialisatie= dat zijn de attitudes, houdingen en normen die je nodig hebt om goed te functioneren in de
maatschappij, je leert je aanpassen aan de maatschappij.
1) Kwalificatie: Inhoud van onderwijs aanleren kennis en vaardigheden
2) Socialisatie: Inleiden in de maatschappij traditie, praktijken, attitudes, omgangsvormen,
normen, overtuigingen…
3) Subjectivering: kwaliteiten van het “persoon zijn” die we willen bevorderen kritisch denken,
connectie maken, samenleven, volwassenheid, engagement, ondernemingszin (bereid zijn om
risico’s te nemen) …
Je moet in de wereld zijn !! Tegenwoordig ben je alleen maar bezig met je eigen.
• Biesta pleit ervoor deze drie elementen in evenwicht te houden
• Vandaag lijkt de klemtoon in het publieke discours over onderwijs vooral op kwalificatie te liggen
• We vergeten het belang van subjectivering/persoonsvorming: jonge mensen niet alleen leren zich
aan te passen aan de toekomst maar om zelf de toekomst te maken
• “Hoe we het op langere termijn op een humane manier met elkaar uithouden op een kwetsbare
planeet” samenleven
• Dat je jou niet alleen aanpast aan de arbeidsmarkt maar dat je op jezelf leert de toekomst mee te
maken.
Biesta over wereldgericht onderwijs:
• Onderwijs als vorming: uitgenodigd worden om persoon te worden in de wereld
• De wereld opentrekken én open komen voor de wereld
• Ontwikkelen van zijnskwaliteiten: hoe je als persoon in de wereld bent/komt
, Deel 1: zingeving en levensbeschouwing
De vier grote vragen van ons bestaan (Irvin
Yalom Psychiater)
• Yalom stelt zicht de vraag: “wat zijn de
ultieme bezorgdheden van ons bestaan?”:
de vragen waarmee iedereen
geconfronteerd wordt en worstelt in het
leven
• Op basis van zijn therapeutische ervaring
onderscheid Yalom vier
uitdagingen/gegevenheden/bezorgdheden
waarop iedere mens een antwoord moet
formuleren
• Deze uitdagingen zijn volgens Yalom
onderdeel van ons menszijn (menselijke
conditie)ze gelden voor iedereen en zijn
onveranderlijk
1. Vrijheid (en verantwoordelijkheid): de keuzes die we maken en
de verantwoordelijkheid die we opnemen
2. Angst (voor de dood en het verlies): hoe we omgaan met het
oncontroleerbare van het leven
3. Isolatie en connectie: hoe wij ons verbinden met de ander en de wereld
4. Zinloosheid en zingeving: de zin en onzin van ons leven
1.1 Vrijheid
“De mens is gedoemd om vrij zijn” (Sartre)
We ervaren allemaal een zeker auteurschap over onszelf en ons leven we
moeten keuzes maken en zijn daarin (deels) verantwoordelijk voor onszelf
Vraagt dat we een zeker verantwoordelijkheid voor onszelf en de wereld
opnemen spanning tussen vrijheid en verantwoordelijkheid, tussen kiezen
en verliezen
Uitdaging: hoe maken we betekenisvolle keuzes? Welke
verantwoordelijkheid nemen we op? Wat betekent het voor om echte vrij te
zijn?
, 1.2 Angst voor de dood en het verlies (het oncontroleerbare)
• We hebben heel wat dingen in de wereld niet in de hand
• en we hebben onszelf vaak nauwelijks in de hand…
• Onderscheid maken tussen de dingen die we in de hand hebben en de
dingen die we niet kunnen veranderen
Uitdaging: hoe geven we een plaats aan de dingen die we niet controleren
en aan onze eindigheid/sterfelijkheid?
1.3 Isolatie en connectie (relaties)
• De mens is fundamenteel eenzaam: er is altijd een zeker afstand tussen
mezelf en de ander ik kan niet voelen wat een ander voelt, ik kan niet weten
wat een ander denkt,…
• Wij hebben allemaal nood aan connectie, maar connectie is
ook beangstigend: vaak kunnen we alleen vertrouwen, niet
weten.
Uitdaging: Hoe kunnen wij ons op een betekenisvolle manier verbinden met
onszelf, de andere en de wereld? Hoe creëren we intimiteit? Hoe worden
we deel van een gemeenschap?
1.4 Zinloosheid en zingeving
• We zijn in de wereld “geworpen”: we hebben niet voor gekozen wie we
zijn, waar we geboren zijn, zelfs niet dat we er zijn,…
• “De zoektocht naar zin en betekenis is de belangrijkste motivator van
de mens” (Viktor Frankl)e hebben nood aan betekenis en zin in ons
leven
Uitdaging: Hoe geven we zin aan ons leven? Hoe gaan we om met
ervaringen van zinloosheid?
