Goede samenvattingen denkkaders!

DENKKADERS IN DE
ORTHOPEDAGOGIE
INLEIDING

Het begrip ‘cliënt’

 Afhankelijk van context wordt degene die ondersteuning behoeft anders benoemd:
cliënt, deelnemer, gebruiker, bewoner, gast, leerling
 In hulpverlening is cliënt meest neutrale woord

 zegt iets over de positie naar elkaar toe

Kwetsbaarheid

 We richten ons hierbij naar alle mensen die zich in een kwetsbare positie
bevinden, zowel kinderen, jongeren, (jong)volwassenen als ouderen
 Iemand is kwetsbaar als de balans van draaglast en draagkracht niet in evenwicht
is

5 domeinen van kwetsbaarheid

 Fysieke kwetsbaarheid
 Psychische kwetsbaarheid
 Sociale kwetsbaarheid
 Omgevingskwetsbaarheid
 Cognitieve kwetsbaarheid

 Beïnvloeden elkaar

HOOFDSTUK 1: FUNDAMENTEN

QUALITY OF LIFE EN ONDERSTEUNINGSDENKEN
Vermaatschappelijking van de zorg

 Community care = personen met een beperking ondersteunen in de
samenleving
 Vermaatschappelijking van de zorg = zorg van personen met een psychische
problematiek in de samenleving

2 invalshoeken:




 Individueel proces = streven van
cliënt om zoveel mogelijk deel uit te
maken van de samenleving
 Collectief proces =
vermaatschappelijking van de zorg
zelf (reorganisatie van HV)




1

,Sterker inzetten op informele zorg

4 mogelijk positieve resultaten:

1. Het ontstaan van een ‘warmer’ Vlaanderen
2. Een meer inclusieve samenleving
3. Het streven naar een krachtgerichte hulpverlening
4. Verwijzing naar de budgettaire context

(recht op) kwaliteit van leven




Vermaatschappelijking mag geen doel zijn, enkel een middel om te komen tot het recht
(en realiseren) van kwaliteit van leven

Community care/vermaatschappelijking van de zorg = de juiste kansen en
mogelijkheden creëren om mensen in een kwetsbare positie met de nodige ‘ruggensteun’
in de samenleving een volwaardige rol te laten spelen

5 concentrische cirkels




HET ONDERSTEUNINGSMODEL

 sluit aan bij deze vermaatschappelijking van de zorg

 Ondersteuning i.p.v. zorg of hulp
 Burgerschap als mensbeeld
 Altijd op maat van de persoon en flexibel
 Doel van de ondersteuning: de persoon een goede kwaliteit van leven te geven
 Ondersteuning is steeds persoonsgericht en omgevingsgericht
 In het ondersteuningssysteem staat het sociale netwerk centraal




2

,QUALITY OF LIFE (QOL)
 Kwaliteit van leven van de persoon staat centraal!
 QoL behouden en/of verbeteren is belangrijkste doelstelling van de hulpverlener

Verschillende perspectieven QoL:

 Objectieve benadering: som van een aantal objectief meetbare goede
levensomstandigheden
 Subjectieve benadering: ervaring van de persoon staat centraal
 Interactionele benadering: mate van overeenstemming tussen de persoon en
de omgeving = ‘goodness of fit’

4 kernprincipes van QoL:

1. Multidimensionaliteit: acht levensdomeinen
2. Universaliteit: iedereen gelijk
3. Objectieve en subjectieve component: meetbaar en zichtbaar gelukkig
4. Empowerment: de versterkte cliënt

MULTIDIMENSIONALITEIT




UNIVERSALITEIT
 Kwaliteit van leven bestaat uit levensdomeinen  voor iedereen anders ingevuld
 Denken over de kwaliteit van leven bij personen met ondersteuningsvraag niet
anders in vergelijking met ander persoon

OBJECTIEVE EN SUBJECTIEVE COMPONENT
 Kwaliteit van leven van mensen wordt beïnvloed door persoonlijke- en
omgevingsfactoren en de interacties daartussen
 Objectieve en subjectieve component: aandacht voor persoonlijke invulling van
levenskwaliteit

Objectieve componenten Subjectieve componenten
- Het praktische en onmiddellijk - Tevredenheid over bepaalde
waarneembare levensdomeinen en het belang dat
- Essentiële basisbehoeften en iemand hieraan hecht
basisrechten worden vervuld



3

, EMPOWERMENT

 Sterktes van persoon aanspreken, zodat hij geïnformeerde keuzes kan maken,
beslissingen kan nemen, zelf doelen en prioriteiten kan bepalen, actief kan
participeren, verantwoordelijkheid kan dragen en zelf oplossingen kan zoeken
 Valkuil: aangepaste voorkeuren

Bevorderen van QOL:

 Aanwezigheid in samenleving: het recht op een volwaardige deelname aan het
gewone leven
 Relaties: recht om waardevolle relaties uit te bouwen, gerespecteerd en
gewaardeerd worden door anderen
 Keuze: kleine en grote beslissingen kunnen nemen en zo invloed uitoefenen op
wat er in je leven gebeurt
 Competenties bevorderen: erkend en ondersteund worden in je
groeimogelijkheden en in de mogelijkheid zijn om deel te nemen aan de
samenleving
 Respect: recht om gerespecteerd en gewaardeerd te worden voor wie men is

Het bevorderen van QoL = person-centred planning

Verschillende domeinen QOL:

 Being: wie men is
 Belonging: hoe men zich verhoudt tot zijn omgeving
 Becoming: realiseren van persoonlijke doelen en aspiraties
 Mattering: ertoe doen, van betekenis zijn

UNIVERSAL DESIGN



Equality = mensen op dezelfde manier benaderen los van wie ze
zijn

Equity = kijken naar wat de persoon nodig heeft




UNIVERSAL DESIGN: 7 BASISPRINCIPES
1. Bruikbaar voor iedereen
2. Flexibel in gebruik
3. Eenvoudig en intuïtief gebruik
4. Begrijpelijke informatie
5. Marge voor vergissingen
6. Beperkte inspanning
7. Geschikte afmetingen en gebruiksruimten


UNIVERSAL DESIGN: DIVERSITEIT IS DE NORM
 Fysieke en sociale omgevingen zijn integraal en inclusief toegankelijk en bruikbaar
voor iedereen
 Zorgt voor volwaardige maatschappelijke integratie en participatie voor iedereen




4