HS1: INLEIDING
§1. Hoe gaan we naar de verschillende misdrijven kijken?
• Delictstypiciteit: Hoe misdrijf omschreven, welke voorwaarden?
1. Materieel bestanddeel
o Wat is de gedraging? Hoe omschreven? Onderscheidt met anderen?
2. Moreel bestanddeel: (1) Opzet of (2) onachtzaamheid (Bonus PF)
o NOOIT vergeten dat er alMjd een schuldvorm vereist is, ook al zegt de weNekst er
niets over, er is alMjd een impliciet moreel bestanddeel, maar welk van de 2?
o Vb: Drugswet zegt niets over moreel bestanddeel, maar is wel belangrijk. Als je drugs
in je valies hebt, heb je materieel bestanddeel van misdrijf overtreden. Maar moreel?
Moet nog bewezen w vooraleer je stra?aar bent.
o Is eigenlijk in strijd met legaliteitsbeginsel, want staat niet expliciet in de wet
o Bewijsopdracht OM: als expliciet in wet? Dan moet OM de schuldvorm bewijzen
ó als impliciet? Dan moet OM schuldvorm pas bewijzen als opgeworpen dat er geen
schuldvorm is
• Bestraffing è Herhaal de correcMonalisering van de misdaden!
• Vergelijking tss verschillende misdrijven
• Vertrekken van huidige strafwetboek en kijken wat er in het nieuwe evt gewijzigd is
§2. Opbouw van het (nieuw) strafwetboek
• Strafwet:
o Boek 1: Art. 1-100
o Boek 2: Art. 101-566 à 10 Mtels
§ 1-9: Misdaden en wanbedrijven
• Onderverdeeld naar rechtsgoed dat men wil beschermen
§ Titel 10: Overtredingen
• Misdrijven met poliMestraf
• Maar in 2004 hee[ men die Mtel afgescha[ -> gn overtredingen meer
à Geen strafsancMes meer, maar GAS-wetgeving
• Maar toch teruggedraaid in 2005
à Deel van de overtredingen heringevoerd
o Art. 559, 1°; 561, 1°; 563, 2°; 563, 3°
o 2 problemen mee:
§ Heel lichte straf (max. 7d)
ó NSw: geen straffen onder de 6m
§ Heel korte verjaringstermijn (art. 21 V.T.Sv.)
• In 2011 nog een nieuwe overtreding aan toegevoegd: art. 563bis
o = het boerkaverbod
o Behouden in art. 423 NSw
• Nieuw Sw:
o Boek 1: Art. 1-78
o Boek 2, art. 79 (82)-691 à 8 Mtels, ook opgebouwd naar rechtsgoed dat w beschermt
§3. Toepassing algemeen strafrecht op bijzonder strafrecht
• Algemeen SR? Boek 1 + Complementaire strafweNen (bevaNen algemene strafweNen)
Bijzonder SR? Boek 2 (misdrijven zelf) + Afzonderlijke weNen aka ‘bijzondere strafweNen’
• Toepassing van algemeen op bijzonder strafrecht volgens huidige Sw?
o Toepassing van boek 1 en complementaire weNen op boek 2?
§ Logisch, met 1 uitzondering: andersluidende bepalingen = Bijzondere
bepaling die de algemene bepaling ophe[
1
,HS1: Inleiding Bijz.Sr.
oToepassing van boek 1 en complementaire weNen op de bijzondere strafweNen?
§ Volgt niet automaMsch, maar scharnierarMkel 100 Sw
§ è is van toepassing, behalve 3 uitzonderingen:
1) Andersluidende bepalingen
2) Hoofdstuk VII uit boek 1
• Regels over strakare deelneming (mededaderschap en
medeplichMgheid)
• + in NSw zal medeplichMgheid niet meer bestaan
3) Art. 85 Sw
• Gaat over verzachtende omstandigheden bij wanbedrijven, waardoor
je onder de minimumstraf kunt gaan
à die 3 zijn niet van toepassing op bijzondere strafweNen!
ó Maar meeste bijzondere strafweNen zeggen toch dat de 2de en 3de
uitzondering toch van toepassing zijn = ‘toepasselijkheidsverklaring’
Vb: Kan je deelnemen aan een valsheid in geschriBen (VIG)?
o In handelsgeschriB? In fiscale stukken?
o Eerste wat je moet nakijken: waar is het stra?aar gesteld?
§ HandelsgeschriB: 196 Sw = boek 2
• Dus je kan perfect stra?aar deelnemen aan VIG
§ Fiscale stukken: 450 WIB = bijzondere strafwet
• Dus deelneming is nt stra?aar, tenzij bijz strafwet uitdrukkelijk zegt
dat toch v toepassing is -> is in dit voorbeeld zo (art. 457 WIB)
• Wat zegt het nieuwe Sw? Art. 77 NSw
o Bepalingen van boek 1 zijn van toepassing op boek 2 (uitdrukkelijk opgenomen nu)
EN ook op bijzondere strafweNen, behoudens andersluidende bepalingen
o Dus enkel de uitzondering van andersluidende bepalingen is behouden!!!
+ koppel art. 77 aan 78, §4 en 78, §5 NSw
o Herhalen eigenlijk de andere uitzonderingen…
o Maar hopelijk gaat de wetgever dit nog veranderen
èèè MAAR wij houden ons bezig met de misdrijven uit boek 2, dus is sws van toepassing,
behoudens andersluidende bepalingen!!!!
§4. Opfrissing
• Overtreding = poliMestraf uitgesproken door een poliMerechtbank
o GB 1-25 euro & GVS 1-7d & werkstraf 20-25u & en/of bijzondere verbeurdverklaring
Wanbedrijf = correcMonele straf uitgesproken door correcMonele rechtbank
o GB 26+ euro & GVS 8d-5j & werkstraf 20-300u & ontzeqng bepaalde poliMeke en
burgerlijke rechten & en/of bijzondere verbeurdverklaring
Misdaad = criminele straf uitgesproken door Hof van Assisen
o GB 26+ euro & OpsluiMng/hechtenis 5-30j of levenslang & ontzeqng bepaalde
poliMeke en burgerlijke rechten & en/of bijzondere verbeurdverklaring
• Wijziging kwalificaMe (categorie van misdrijf w normaal bepaald door de straf)
o Door de wet: strafverzwarende of strafverminderende omstandigheden
o Tijdens onderzoek: correcMonalisering of contravenMonalisering (in rechtstreekse
dagvaarding bij OO of in wijzigingsakte bij GO)
o Door de rechtbank (art. 20 Wet 8 juni 2008): verzachtende omstandigheden of
verschoningsgrond
• CorrecMonalisering: mogelijk in gevallen v VzaO (art. 2 WVO (4 okt. 1867))
o Vb: blanco strafregister, afwezigheid (meerdere) criminele veroordeling…
o In principe alle misdaden N 20j opsluiMng + 20-30j/levenslang als opgenomen in WVO
o Berekening vd nieuwe straf obv art. 80 en 84 Sw
2
,HS1: Inleiding Bijz.Sr.
• Verjaringstermijnen waarbinnen de straf gevorderd moet worden
o Overtredingen: 1j
o Wanbedrijven: 10j
o Misdaden: 15-30j
o Soms onverjaarbaar (vb: seksuele misdrijven)
HS2: MISDRIJVEN TEGEN DE MORELE INTEGRITEIT
• Zijn er 4:
(1) Laster en eerroof (art. 443-444)
(2) Belediging (art. 448)
(3) Kwaadwillige ruchtbaarmaking (art. 449)
(4) Lasterlijke aangi[e (art. 445)
• Zijn allemaal opzeNelijke misdrijven, die vereisen dus een bijzonder opzet!!!!!!
• Nieuwe Strafwet? Art. 240 ev NSw
o Onderscheid laster en eerroof verdwijnt -> enkel nog laster
o Belediging blij[ behouden + uitbreiding
o Kwaadwillige ruchtbaarmaking verdwijnt
o Lasterlijke aangi[e blij[ behouden
+ Verlaagde strafmaat: geen vrijheidsstraffen meer voor deze misdrijven (strafniveau 1)
§1. Misdrijf van laster en eerroof (art. 443-444 Sw)
• Laster en eerroof zijn 2 verschillende misdrijven: rechter kan nooit iemand voor zowel laster
als eerroof veroordelen!
• Waar gaat het over? Iemand een bepaald feit ten laste leggen in het openbaar om zijn eer of
goede naam te krenken
• Delictstypiciteit (voorwaarden)
o 1) Moreel bestanddeel: bijzonder opzet
§ Kwaadwillig! Bedoeling om eer en goede naam te schenden, om hem door
het slijk te halen
§ Als je niet de bedoeling hebt om te kwetsen, is het niet strakaar
• Vb: Comedians
• Je kunt geen laster en eerroof plegen uit onachtzaamheid
Hieronder materiële bestanddelen:
o 2) Concreet/bepaald feit aan een (rechts)persoon ten laste leggen
§ ó beledigingen: onbepaald feit (iets vaags)
• Vb: ‘jij bent betrokken in pedofilienetwerk dat opgerold is in Leuven =
concreet ó ‘jij bent pedofiel’ ≠ concreet = belediging
§ è dus alMjd feit dat vatbaar is voor bewijs en tegenbewijs
o 3) Kan eer/reputaMe krenken of hem aan openbare verachMng blootstellen
o 4) Je kan het niet bewijzen
§ Als je een bewijs hebt, dan kan het geen laster/eerroof zijn!
à hier zit het verschil tss laster en eerroof
§ Laster: als wet bewijs toelaat, maar je het niet hebt
§ Eerroof: als wet bewijs niet toelaat, zelfs als je het zou hebben is het niet
toegelaten (Vb: verjaard feit, kan je niet bewijzen!)
o 5) Alles moet gebeuren in openbaarheid overeenkomsMg art. 444
§ Vb: brief met beledigingen is niet stra?aar, want niet openbaar. Tenzij je het
openbaar verspreid.
• Strafmaat? GB 26-200 euro & GVS 8d-1j è wanbedrijf
• Nieuw Sw? Onderscheid tss laster en eerroof zal verdwijnen à eerroof verdwijnt
+ Verlaagde strafmaat => geen vrijheidsstraffen meer (strafniveau 1)
3
, HS2: Misdrijven tegen de morele integriteit Bijz.Sr.
§2. Misdrijf van belediging (art. 448 (+444) Sw)
• Belediging = vaak onbepaald feit aan persoon ten laste leggen in de omstandigheden van art.
444 Sw (= openbaarheid) è 2 leden
o Lid 1: belediging door daden of geschri[en
§ Geldt voor iedereen!
§ Algemeen strakaar onder de vereiste van openbaarheid
o Lid 2: mondelinge beledegingen
§ Beperkt tot belediging vd openbare gezagsdrager in uitoefening van funcMe
§ En tov parMculier?
• Vroeger ook strakaar (toen: art. 561, 7°), als restcategorie
• Maar in 2004 afgescha[, dus vandaag de dag niet meer strakaar
ó NSw: komt terug, maar retroacMeve werking op strengere straffen mag nt!
• Strafmaat? GB 26-500 euro & GVS 8d-2m è wanbedrijf
§3. Misdrijf van kwaadwillige ruchtbaarmaking (art. 449 Sw)
• = een feit over een persoon openbaar maken zonder enig privaat of algemeen belang, met als
enige bedoeling die betrokkene te schaden (DUS: bijzonder opzet) +++ je hebt bewijs!
o Verschil met laster: hier heb je bewijs van het feit
o Vb: iemand is veroordeeld voor seksueel misbruik en je maakt dit publiekelijk
bekend, met als enige bedoeling deze aan schandpaal te nagelen
• Strafmaat? GB 26-400 euro & GVS 8d-2m è wanbedrijf
• Komt amper voor in prakMjk
• Gaat verdwijnen in NSw à w in laster geïntegreerd
§4. Misdrijf van lasterlijke aangiKe (art. 445 Sw)
• Je gaat spontaan op eigen iniMaMef schri[elijk bij een OH een valse aangi[e doen +
kwaadwillig, met de bedoeling de betrokkene te kwetsen/beledigen
• Materiële bestanddelen:
o 1) Moet spontaan gebeuren
§ Uit eigen beweging/iniMaMef iets melden
§ Je w door niemand gevraagd het te doen, geen weNelijke verplichMng
o 2) Moet schri[elijk gebeuren (niet veel vormvereisten van wat geschri[ moet zijn)
o 3) Bij overheid (lees: elke instelling die dat feit kan onderzoeken)
o 4) Valse aangi[e
§ Aangi[e die niet juist is (volledig of gedeeltelijk)
§ Of aangi[e waarvan je geen bewijs kan leveren
Moreel bestanddeel:
o 5) Bijzonder opzet: kwaadwillig, met bedoeling te schaden
§ Zelfde opzet als bij laster en eerroof
§ Moet er zijn op ogenblik dat je de aangi[e doet!
§ Let op: als men op moment dat men aangi[e doet (nog) niet weet dat feit
onjuist is, dan valt de aangi[e niet onder het misdrijf lasterlijke aangi[e!
Men moet ab inibo de bedoeling hebben om te schaden door vals feit
§ Let op: dit kwaadwillig opzet is moeilijk te bewijzen, want iemand kan zich
ook gewoonweg vergissen (een vermoeden hebben) -> daarom is
onvoorzichMgheid niet voldoende!
• Vb: A is vrijgesproken, waarna A zelf een klacht indient tegen aanklager B, omdat A beweert
dat B dit enkel en alleen gedaan heeB om hem te schaden.
• Strafmaat? Zie wet
ó MAAR in Nsw allemaal strafniveau 1, dus geen opsluiMng meer mogelijk!
4