Ontwikkelingspsychologie
1
,2
, DEEL 1: ONTWIKKELING VAN HET KIND
H1: Kennismaking en historiek
1.1 WAT?
● wetenschappelijke studie van patronen van groei, verandering en stabiliteit
● van conceptie tot hoge ouderdom
● in verschillende ontwikkelingsdomeinen
○ fysiek
○ cognitieve
○ soci emotionele en ph
● ontwikkelingsfasen
○ prenataal
○ babytijd
○ peuter en kleutertijd
○ schooltijd
○ Adolescentie
● nuancering
○ = sociale constructies
■ Vb: verschil lagere school = verschillend in andere landen
● = WEIRD
○ sterke individuele verschillen
1.2 HISTORIEK
● PHILIPPE ARIÈS 1914 - 1984
○ ontdekker v ‘het kind’ als voorwerp van historisch onderzoek
○ Studie: kind en kindertijd vanaf Middeleeuwen —> adhv afb en dagboek
○ kinderen als miniatuurvolwassenen gezien
■ kindertijd = sociaal construct van vrij recente datum
○ Kinderen van 7j als volwassenen behandeld
VROEGE DENKERS
● JOHN LOCKE
○ empirisme —> alles uit ervaring
○ mens geboren als onbeschreven blad ( tabula rasa )
■ = geen aangeboren tendensen ( iedereen kan alles worden en
kan alle kanten uit )
○ grondslag aan latere behaviorisme
○ Omgevingsinvloeden
● JEAN JACQUES ROUSSEAU
○ nativisme
○ kinderen geboren met inherent potentieel en talenten
■ Alles ‘is er’ bij geboorte —> moet ontwikkelen
○ kind verzorgd/beschermd—> vanzelf potentieel bereiken
○ opvoeding =/= opdringerig
○ frustraties bij ontw = ontw uitkomst NEGATIEF
○ Ontw = in afzonderlijke fasen die automatisch ontvouwen
○ nature vs nurture
3
, START VAN DE WETENSCHAPPELIJKE ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
● CHARLES DARWIN
○ evolutie theorie
○ parallel tss ontwikkeling van individuen binnen soort en hoe de soort
zich zelf ontw heeft
○ baby biografie over 1ste levensjaar v zoon
○ observatie van kinderen krijgt sys karakter
○ start wetenschappelijke studie v ontwikkeling
● GRANVILLE STANLEY HALL
○ inspo v Darwin
○ ontw als reeks genetisch bep geb die automatisch ontvouwen (bloem)
○ stichter Child Study Movement
○ eerste gebruik van vragenlijsten, normatieve benadering
○ adolescentie als afzonderlijke ontwikkelingsfase (“storm en stress”)
● ARNOLD GESELL
○ leerling van Hall
○ fathers of child development
○ bestudeerd 10.000 kinderen via observatie en ouder interviews
○ sterke focus op maturatie beperkte rol v ervaring
○ alle kinderen doorlopen dezelfde stadia
○ Gesell DEvelopmental SChedules
● MARIA MONTESSORI
○ Kinderen leren op natuurlijke manier door rijpingsprocessen
○ onderwijsaanpak gebaseerd op zelfredzaamheid
■ ’leer me het zelf doen’ —> kinderen zelfstandig
○ eerste montessori kleuterschool in 1907
● ALFRED BINET
○ eerste intelligentietest op vraag van het ministerie van onderwijs
○ stimuleerde interesse in individuele verschillen in ontwikkeling
● LEWIS TERMAN
○ past binets test aan voor amerikaanse context en breidde die verder uit
○ oprichter Genetic Studies of the Genius, gestart in 1921 aan Stanford Uni
○ werd later Terman Study of the Gifted
○ aandacht voor genetische basis v intelligentie, beperkte rol v omg
○ langstlopende longitudinale studie
● LETA STETTER HOLLINGWORTH
○ studie van intelligentie, met focus op hoogbegaafdheid
○ aandacht voor de unieke uitdagingen van cognitief sterke kinderen
○ voortbouwend op het werk van Terman
○ erkende genetische basis v verschillen in intelligentie
■ had ook veel aandacht voor schoolpsychologische praktijk
4
1
,2
, DEEL 1: ONTWIKKELING VAN HET KIND
H1: Kennismaking en historiek
1.1 WAT?
● wetenschappelijke studie van patronen van groei, verandering en stabiliteit
● van conceptie tot hoge ouderdom
● in verschillende ontwikkelingsdomeinen
○ fysiek
○ cognitieve
○ soci emotionele en ph
● ontwikkelingsfasen
○ prenataal
○ babytijd
○ peuter en kleutertijd
○ schooltijd
○ Adolescentie
● nuancering
○ = sociale constructies
■ Vb: verschil lagere school = verschillend in andere landen
● = WEIRD
○ sterke individuele verschillen
1.2 HISTORIEK
● PHILIPPE ARIÈS 1914 - 1984
○ ontdekker v ‘het kind’ als voorwerp van historisch onderzoek
○ Studie: kind en kindertijd vanaf Middeleeuwen —> adhv afb en dagboek
○ kinderen als miniatuurvolwassenen gezien
■ kindertijd = sociaal construct van vrij recente datum
○ Kinderen van 7j als volwassenen behandeld
VROEGE DENKERS
● JOHN LOCKE
○ empirisme —> alles uit ervaring
○ mens geboren als onbeschreven blad ( tabula rasa )
■ = geen aangeboren tendensen ( iedereen kan alles worden en
kan alle kanten uit )
○ grondslag aan latere behaviorisme
○ Omgevingsinvloeden
● JEAN JACQUES ROUSSEAU
○ nativisme
○ kinderen geboren met inherent potentieel en talenten
■ Alles ‘is er’ bij geboorte —> moet ontwikkelen
○ kind verzorgd/beschermd—> vanzelf potentieel bereiken
○ opvoeding =/= opdringerig
○ frustraties bij ontw = ontw uitkomst NEGATIEF
○ Ontw = in afzonderlijke fasen die automatisch ontvouwen
○ nature vs nurture
3
, START VAN DE WETENSCHAPPELIJKE ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
● CHARLES DARWIN
○ evolutie theorie
○ parallel tss ontwikkeling van individuen binnen soort en hoe de soort
zich zelf ontw heeft
○ baby biografie over 1ste levensjaar v zoon
○ observatie van kinderen krijgt sys karakter
○ start wetenschappelijke studie v ontwikkeling
● GRANVILLE STANLEY HALL
○ inspo v Darwin
○ ontw als reeks genetisch bep geb die automatisch ontvouwen (bloem)
○ stichter Child Study Movement
○ eerste gebruik van vragenlijsten, normatieve benadering
○ adolescentie als afzonderlijke ontwikkelingsfase (“storm en stress”)
● ARNOLD GESELL
○ leerling van Hall
○ fathers of child development
○ bestudeerd 10.000 kinderen via observatie en ouder interviews
○ sterke focus op maturatie beperkte rol v ervaring
○ alle kinderen doorlopen dezelfde stadia
○ Gesell DEvelopmental SChedules
● MARIA MONTESSORI
○ Kinderen leren op natuurlijke manier door rijpingsprocessen
○ onderwijsaanpak gebaseerd op zelfredzaamheid
■ ’leer me het zelf doen’ —> kinderen zelfstandig
○ eerste montessori kleuterschool in 1907
● ALFRED BINET
○ eerste intelligentietest op vraag van het ministerie van onderwijs
○ stimuleerde interesse in individuele verschillen in ontwikkeling
● LEWIS TERMAN
○ past binets test aan voor amerikaanse context en breidde die verder uit
○ oprichter Genetic Studies of the Genius, gestart in 1921 aan Stanford Uni
○ werd later Terman Study of the Gifted
○ aandacht voor genetische basis v intelligentie, beperkte rol v omg
○ langstlopende longitudinale studie
● LETA STETTER HOLLINGWORTH
○ studie van intelligentie, met focus op hoogbegaafdheid
○ aandacht voor de unieke uitdagingen van cognitief sterke kinderen
○ voortbouwend op het werk van Terman
○ erkende genetische basis v verschillen in intelligentie
■ had ook veel aandacht voor schoolpsychologische praktijk
4
