Lesnotities PO's Opstellen van akten

PO TESTAMENTEN

WELKE GEGEVENS HEB JE NODIG VOOR EEN NOTARIEEL TESTAMENT?

 Samenstelling van de familie
o Kinderen? Gehuwd?  zij hebben bepaalde rechten op de nalatenschap
 Gehuwd en geen kinderen
o Wie zijn de wettelijke erfgenamen?  informeren wie erft op grond van wettelijk
erfrecht
 Ouders leven nog allebei & 1 broer
 Kan zijn dat hij zegt dat hij met broer niet goed overeenkomt
o Expliciet uitsluiten of alternatieven voorzien dat die niets zal
erven
 Legatarissen
o Wil dat alles naar echtgenote gaat
 Ben je getrouwd? Wettelijk samenwonend?  huwelijkscontract?
o Zijn reeds bepaalde regelingen getroffen in huwelijkscontract?
 Geen huwelijkscontract
 Heb je al een testament opgemaakt?
o Als er nog een vorig testament is, moeten die in principe samen uitgevoerd worden,
TENZIJ het herroepen wordt (maar het kan de wil zijn van de testator om zaken van het
vorig testament te behouden)
 Als hij het niet weet, herroep je best alle voorafgaande testamenten
 Zijn er reeds schenkingen gedaan?
o Nee
o Contractuele erfstelling: bepaalt wat je nog kan weggeven aan iemand anders!
 Belangrijk na te vragen, zeker bij oudere mensen  eenzijdig stopzetten kan,
behalve als het is opgenomen in een huwelijkscontract!
 Zijn er schulden?
 Back-up voorzien
o Wat wil je als je echtgenote voor overlijdt? Of bij gelijktijdig overlijden?
 Want dan is uw legataris vooroverleden en dan gaat alles naar uw broer
 DUS back-up voorzien als legataris sterft voor testator
o Wat zou verstandig zijn?
 Ouders leven nog dus het is voordeliger alles eerst aan
hen na te laten/of de langstlevende van hen (minder
erfbelasting) (als je geen kinderen hebt)
 Wat als ouders vooroverleden zijn?
 Dan komt het toe aan uw broer, maar als je dat niet wil kan je best
bepalen naar wie uw nalatenschap wel gaat (bv. neven en nichten
Ruben en Sara)
 Anticiperen op het feit dat je later eventueel kinderen krijgt
o Bv. als ik sterf en heb kinderen, dan geldt het wettelijk erfrecht
 Als mensen in een relatie zitten en men wil iets nalaten
o Voorzien dat als je men uit elkaar is of echtscheidingsprocedure loopt, het legaat geen
uitwerking heeft

1

, o Overmacht: als je feitelijk gescheiden bent woon je niet meer samen, MAAR kan ook een
andere oorzaak hebben (bv. woont voor werk in Spanje) en dan vervalt het legaat NIET
o Expliciet vermelden dat ondanks het legaat het wettelijk erfrecht nog steeds speelt voor
de rest
 Als er geen kinderen zijn, wordt alles aan LLE gegeven
 Belangrijk dat legatarissen duidelijk identificeerbaar zijn!!
o Personen aan wie je iets wil geven, mag je niet opzoeken in het rijksregister (op straffe
van persoonlijke sanctie)
 DUS in testament gewoon naam en voornaam opnemen met eventueel adres en
geboortedatum, of bv. de kinderen van mijn broer Y
 Notaris moet de testator ook identificeren en controleren & die opnemen in de akte
o Naam, alle voornamen (tenzij via ID: 2 voornamen), geboorteplaats (wat was de
hoofdgemeente op moment van geboorte (Gent)), woonplaats (enkel hoofdgemeente
vermelden (Wondelgem)), geboortedatum, rijksregister
 Eventueel als er buitenlandse aspecten zijn, een rechtskeuze doen (maar die rechtskeuze is
beperkt)
 Datum niet meer voluit
o Reden: digitale ondertekening is mogelijk en dat is in cijfers
o In de praktijk altijd voluit
 Moet het uur waarop het testament wordt opgemaakt worden vermeld
o Nee, maar het kan nuttig zijn, bv. als er 2 testamenten op dezelfde dag zijn opgemaakt
(bv. als ze onder druk gezet zijn)
 Moet worden vermeld waar het testament verleden worden
o Ja
 Kan een notaris een testament enkel verlijden in het arrondissement waar zijn standplaats is
gelegen?
o Ja, tenzij testator zich fysiek of juridisch niet kan verplaatsen
o In principe alleen binnen eigen arrondissement, daarom dat je ook plaats van de akte
moet verlijden
 Uitzondering: testator is fysiek of juridisch niet in staat te verplaatsen & voor de
akte is een persoonlijke verschijning vereist is (akten waarvoor geen volmacht
gegeven kan worden)  dan mag notaris buiten ambtsgebied akten verlijden
 Akte moet vermelden dat je niet naar de notaris kan gaan  vermelden dat
persoon verklaard heeft fysiek of juridisch niet in staat te zijn om naar kantoor te
komen
 Tot 2023 moest een notarieel testament altijd met 1 notaris en 2 getuigen verleden worden of
met 2 notarissen
o Sinds 2023: notarieel testament zonder getuigen  testament wordt in principe
verleden voor 1 notaris
 Het moet voor 2 notarissen als de testator niet kan tekenen, blind of doofstom is
 Federatie: het kan niet meer met 2 getuigen
 Anderen: getuigen kunnen wel nog
 Dicteren is niet meer verplicht, maar het mag wel nog
 Kan een testament ook digitaal verleden worden?
o Nee, staat zo in de wet
o Art. 4.183 BW: moet verplicht op papier opgemaakt worden, dus kan niet digitaal
o Andere akten kunnen wel digitaal getekend worden

2

,  Volmachten en akten m.b.t. vennootschap kunnen bovendien ook op afstand
gebeuren
 Hoe vaak moet de notarieel testament door de notaris aan de testator voorgelezen worden?
o De notaris moet het testament aan de testator letterlijk voorlezen (BW)
o Art. 12 Organieke Wet notariaat: akten uit Art. 10 moeten altijd volledig worden
voorgelezen
 Testamenten stonden ook in Art. 10 OWN, dus via die kruisverwijzing moest
notarieel testament altijd integraal worden voorgelezen
o Op straffe van nietigheid is enkel de regeling in het BW
 DUS als je 1x integraal van begin tot einde voorleest is het voldoende
 Praktijk: 1x laatste wil voorlezen en dan nog 1x volledig van begin tot einde
 Moet testator uitdrukkelijk bevestigen dat zijn laatste wil opgenomen is in het testament?
o Ja: Art. 4.183 BW  er moet melding van gemaakt worden in het testament op straffe
van nietigheid (bv. heeft geknipt, heeft ja gezegd)
 Kan een nietig notarieel testament wel een geldig internationaal testament zijn?
o Ja, maar enkel als notarieel testament voor notaris en 2 getuigen verleden wordt
 Dus als je testament maakt zonder getuigen, kan het niet geherkwalificeerd
worden
 Moet bij de handtekeningen van de testator en de notaris vermeld staan van wie die
handtekeningen exact zijn
o De notaris bevestigd dat de partij de handtekening gezet heeft, dus de naam moet niet
vermeld worden
 Kan je niet tekenen, dan moet dat wel vermeld worden (Art. 4.183 BW: testator
moet ook reden vermelden waarom niet kan getekend worden)

Zelf testament opgemaakt

 Hierna ook de ‘testator’ genoemd
 ‘ouders’ mag gewoon gebruikt worden
 Vermelding dat het op papier is opgemaakt (Art. 13 NotW), volgens de testator uitgedrukte wil.
 Bevestiging identiteit testator: ik, ondergetekende notaris, bevestig dat de identiteit van de
testator mij werd aangetoond aan de hand van zijn identiteitskaart
 Recht op geschriften!
 “En na herhaalde integrale voorlezing en toelicjting van al het voorgaande, heeft de testator met
mij, notaris, getekend” = slotzin
 In marge blad vermelden (bv. enig blad) + repertoriumnummer
 Als voorschot op erfdeel of met vrijstelling van inbreng altijd vermelden, anders gelden de
vermoedens



Voorbeeld wordt op Ufora gezet! (met voetnoten: kan op examen komen!!)




3

, PO OORSPRONG VAN EIGENDOM

OORSPRONG VAN EIGENDOM

 Bij transacties m.b.t. OG moet de oorsprong van eigendom van het goed worden weergegeven
 Daarin wordt gezet hoe de partijen eigenaar/andere rechten zijn geworden van het goed/heeft
verkregen & wanneer
 Nodig voor rechtszekerheid & het wordt bijgehouden door de overheid  notariële akten gaan
naar de overheid en de databank wordt aangepast
o Databank zijn openbaar  derden kunnen via de databank kennis nemen van de
toestand van het goed
 Wettelijke basis
o Art. 141 Hyp.W: “De vermelding van de onroerende goederen waarvoor een openbaar te
maken akte of stuk is opgemaakt, bevat de volgende gegevens: geografische ligging
(gemeente, straat of gehucht, politienummer), kadastrale beschrijving, zoals blijkt uit
een uittreksel, minder dan een jaar oud, uit de kadastrale legger, aard en oppervlakte.
Indien sedert de overschrijving van de laatste titel de gegevens betreffende de
geografische ligging en de kadastrale beschrijving gewijzigd zijn, moeten die gegevens
zoals ze blijken uit die titel eveneens worden vermeld.
Betreft het verdiepingen of gedeelten van verdiepingen van een onroerend goed bedoeld
in artikel 3.84 van het Burgerlijk Wetboek, dan moet de vermelding tevens conform de
gegevens zijn van de overgeschreven basisakte en van de overgeschreven akten die de
basisakte hebben gewijzigd.
In de akte of het stuk waarvan de openbaarmaking vereist is, wordt de eigendomstitel
van de desbetreffende onroerende goederen vermeld en de laatst overgeschreven titel
indien hij minder dan dertig jaar oud is.
(…)”
 Geografische ligging: gemeente, straat, huisnummer
 Kadastrale beschrijving
 Is de basis om belastingen te heffen, het vormt geen bewijs dat je
eigenaar bent (dat is bij hypotheekkantoor)
 Elk perceel heeft een kadastraal nummer  die gegevens moeten
vermeld worden om te weten over welke eigendom het gaat
 Uittreksel opvragen
 Aard van het goed
 Bv. woning op en met grond en alle aanhorigheden
 Oppervlakte
 Als er t.o.v. een vorige akte wijzigingen zijn gebeurd, moeten de oude nummers
ook vermeld worden
 In de akte of het stuk waarvan de openbaarmaking vereist is: eigendomstitel
vermelden in de akte & de laatst overgeschreven titel indien hij minder dan 30
jaar oud is
 Eigendomstitel: bv. aankoopakte, schenkingsakte, erfenis
 Laatst overgeschreven titel indien hij minder dan 30 jaar oud is
o ‘overgeschreven’: vroeger werd die akte effectief
overgeschreven woord voor woord, zodat de overheid in de
dienst de akte hadden

4