Les 1:
1. Inleiding
- Didactiek = de manier waarop we Nederlands aanleren bij de lln
Verschillende categorieën bij Nederlands: (4 vaardigheden)
Productieve Receptieve
vaardigheden vaardigheden
spreken luisteren = mondelinge
vaardigheden
Schrijven (onderdeel lezen = schriftelijke
spelling) vaardigheden
+ taalbeschouwing
Hoe zorg je ervoor dat een kind graag leest?
Leraar moet dit ook graag doen
Wat moeten kinderen met taal kunnen doen in de lagere school?
Wat moeten kinderen over taal weten in de lagere school?
2. Taalonderwijs: WAT?
Leon en Hayat (volop taal p. 14-16): Wat doen zij met taal, welke
talige vaardigheden zetten zij in, zowel op school als daarbuiten?
(zie extra bijlage)
Functioneel => taal = middel om een betekenisvolle taak op te lossen.
Waarom we iets doen functioneel vb. we lezen het nieuws omdat
we iets meer willen weten over wat er in de wereld gebeurt.
Er is altijd een reden waarom we luisteren, lezen, schrijven of lezen
Door samen te werken met anderen ga je in interactie met een
andere persoon.
Ook is de motivatie dat je de kinderen geeft heel belangrijk!
P.18 verschillende functies van taal:
Taal heeft een expressieve functie om emoties, gevoelens uit te drukken
Taal heeft een sociale functie, de mensen waarmee je communiceert
Wat?
Wat schrijft de minister van Onderwijs voor? (einddoelen zie roos papier)
, Einddoelen die alle kinderen van de lagere school moeten bereiken
tegen het 6e
Zie extra document Leon en Hayat (P. 14-16 boek) Wat doen zij met
taal, welke talige vaardigheden zetten zij in, zowel op school als
daarbuiten?
Taalvaardigheid bij lln.
Eindtermen Nederlands (minister)
- Luisteren
- Spreken
- Lezen
- Schrijven
- Strategieën
- Taalbeschouwing
- (inter) culturele gerichtheid
De eindtermen worden vertaald in leerplannen. Voorgeschreven door
minister van onderwijs.
- Katholiek Onderwijs Vlaanderen = ZILL
- Gemeenschapsonderwijs = leer lokaal
Vb: eindtermen spreken
Zie roos blad
3. Taalonderwijs: Hoe?
Hoe kan ik de eindtermen realiseren?
Fragment Bambi:
Hoe leert bambi taal en hoe reageren de andere dieren daarop?
Splitsen van het woord “vogel” bambi zegt eerst “VO” en dan
“GEL”
Veel herhalen, imiteren (Stamper zegt het voor en hij zegt het na)
Er wordt eerst een onderwerp getoond en dan pas het woord
De andere dieren reageren positief op dat Bambi leert praten, ze zijn
enthousiast
Ondersteuning? Stampertje herhaalt het woord, maar lacht hem ook
uit (niet echt ondersteuning
Jijzelf wordt ondergedompeld in een taalbad, je luistert telkens opnieuw
naar woorden die gebruikt worden bij een bepaalde handeling, als je
het juist zegt dat wordt je ondersteunt door je ouders, omdat je het juist
,gezegd hebt. Je moet de kinderen motiveren en veel interactie
gebruiken.
Taalkrachtig onderwijs…
1. Stimuleert een positieve talige grondhouding (P. 28)
2. Is contextrijk (P. 31)
3. Is functioneel (P.34)
4. Is (inter)actief (P.37)
5. Geeft ondersteuning (P. 40)
6. Heeft aandacht voor impliciet en expliciet leren (p. 43)
7. Biedt kansen tot reflectie (p. 47)
Algemene kijkwijzer op p. 402-403
4. In de praktijk: Juf Isha (zie extra document)
Heterogene groepen: verschillende soorten kinderen door elkaar,
kinderen die meer weten over een bepaald onderwerp samen zetten
met kinderen die minder over dit onderwerp weten.
Wat vind je sterk aan de les van juf Isha? (tekst) vb van een
examenvraag.
Groepsverdeling, heterogene groepen uitwisselen van leerstof,
communicatie
Leerlingen krijgen een rol lln krijgen verantwoordelijkheid, hoge
verwachtingen
Hiba, stukje van de identiteit van de lln in de klas brengen
Lowie, veiliger in duo, ze laat hem in duo werken i.p.v. een groep,
zodat het kind meer durft te zeggen. Ze geeft hem een veiligere
context.
Lezen is een middel om meer te weten te komen over het wero
thema
De leerkracht ondersteunt de leerlingen in geval dat er iets niet
goed zou lopen.
Eigennamen schrijf je met een hoofdletter Het kwam toevallig ter
sprake
Korte herhaling op het einde herhalen v.d. leerstof, samenwerking
bespreken
Leesstrategieën leerkracht denkt luidop na (model), jij als
leerkracht moet de leerstrategieën aanleren aan de kinderen.
, Context, ze moet lesgeven over provincies, is nr de nascholing
geweest en geeft zo een oefening rond postcodes, provincies,…
Niet tot een consensus kom terug op de tekst en staaf je
antwoord
In de praktijk: Juf Isha
- Doelstellingen: WERO (lezen over eigen gemeente, Belgische
provincies) + taal (brieven schrijven)
- Provincies: Wat? Waar? Typische kenmerken?
- Heterogene groepjes (4lln)
- Lowie, Hiba
- Opdracht in envelop
- Lkr. Loopt rond tijdens groepswerk
- Terugblik op het einde van de les
Als je voorleest vr kdn kan je kdn h. aanbod geven om in contact te komen
met diverse boeken.
7 principes van taalkrachtig onderwijs: (P. 28-49)
1e principe: Taalkrachtig onderwijs…stimuleert een positieve
talige grondhouding bij de leerlingen (P. 28)
- E. lkr moet hoge verwachtingen hbb v.d. lln. Dit is belangrijk voor de
motivatie van de kinderen. Anders gaan de kinderen minder
gemotiveerd worden voor te leren.
Vb. rijbewijs halen, als je moeder les geeft met de handrem in de hand dan
straalt de moeder uit dat ze geen vertrouwen heeft in haar dochter.
geen motivatie
- Als je e. anderstalige ll in je klas hebt dat niet goed is in Nederlands
kan je haar de 1e weken bij e. andere anderstalige llzetten zodat ze
de opdracht samen leren begrijpen, maar is belangrijk dat ze daarna
Nederlandse taal wel begrijpen.