Wetenschap en samenleving
-sociologie: wetenschap die het samenleven van mensen in grotere of kleinere sociale
verbanden bestudeert → studie van manier waarop mensen de problemen van het samenleven
kunnen oplossen
-drie niveaus: -micro: gezinnen, speelgroepen, vrienden
-meso: vakbonden, bedrijven, kerken, verenigingen, scholen
-macro: samenleving, verzorgingsstaat
-waarnemen: selectieve waarneming, afhankelijk van
positie/kennis/voorkeur/afkeur/referentiekader, waardevrijheid bestaat niet
-toeval bestaat niet:
-Seeing the strange in the familiar and the general in the particular, linking our behaviours to
broader social forces
-The ability to see things socially and how things interact and influence each other.
-”Neither the life of an individual nor the history of a society can be understood without
understanding both”
-sociale structuren: dominante maatschappelijke institutie, processen en mechanismen zorgen
voor de maatschappelijke orde
→ individueel gedrag draagt bij tot maatschappelijke fenomenen (voedingsgewoonten)
→ maatschappelijke fenomenen beïnvloeden individueel gedrag (cultuurverschillen)
-context bepaalt veel → men gedraagt zich zoals anderen in dezelfde ‘soort’ groep
-alles is contingent (als het ook anders had kunnen zijn dan hoe het nu is, als het varieert in de
tijd, volgens de plaats, volgens de omstandigheden), maar niet arbitrair ⇒ als het ook anders
had kunnen zijn dan hoe het nu is, als het varieert in de tijd, volgens de plaats, volgens
de omstandigheden
-zelfdoding is vaak sociaal bepaald en niet individueel
,-littekeneffect: bij lage kwaliteit van arbeid + wegvallen van betaalde arbeid → gevolgen neem je
mee
-ziekte en dood lijken individuele kenmerken, maar hebben een sociaal component met werk,
leefomstandigheden, woonomstandigheden,...
-’magische driehoek’:
⇒ samenleving beïnvloed ons
-voorspellen is niet eenvoudig → economen zijn beter in het voorspellen van het verleden dan
van de toekomst
Samenleving als veld van tegengestelde krachten
1 actor-factor dilemma: uw gedrag heeft invloed op de samenleving
,-self-fulfilling: mensen gaan zich gedragen naar verwachtingen en doen ze zo uitkomen
vb. beurs: speculaties over stijgingen doen aandelen kopen en drijven zo de koers op
-self-destroying:
vb. Verkiezingspeilingen: als jouw partij voorspeld wordt te winnen ga je niet stemmen,
waardoor je partij uiteindelijk niet wint
⇒ probleem collectieve actie: het is niet omdat mensen een gemeenschappelijk belang hebben,
ze zich hiervoor ook inzetten
-collectieve goederen: goederen voor iedereen van de gemeenschap (openbaar vervoer)
, -collectieve actie: in ieders belang, maar als er veel mensen betrokken zijn, hebben wij daar
weinig vat op
→ rationeel individu zal steeds proberen te profiteren van collectieve goe, ongeacht eigen inzet
→ het sociale reguleert zichzelf niet → samenlevingen moeten dus bepaalde instellingen
ontwikkelen om zich te regelen (markt en staat)
→ rational-choice theorie: doctrinair → mens is sociaal wezen
-elk individu maakt onontkoombaar deel uit van een samenlevingsverband → ondanks onze
persoonlijke eigenschappen zijn we altijd vertegenwoordigers van onze samenleving + buiten
sociale weefsel kunnen we niet overleven
-aliënatie/vervreemding: het behoort tot essentie van menselijk bestaan dat zijn scheppingen
een eigen leven gaan leiden en zich zelfs tegen hem keren
-comte: Samenspel tussen statica en dynamica (samenleving is zowel statisch als dynamisch)
leidt er toe dat grondige maatschappelijke verschuivingen meestal lang duren
-collecties conformisme: individuen zijn niet vrij en ongebonden + samenleving is geen
onpersoonlijk gedrocht dat de vrijheid beknot
2 Nature vs. nurture-debate: ‘men wordt niet als vrouw geboren, maar als vrouw gemaakt’
-mogelijkheden:
-gezondheidszorg
-onderwijsmogelijkheden
-geografische mobiliteit
-veiligheid
-kinderwens
-digitale communicatie
-sociologie: wetenschap die het samenleven van mensen in grotere of kleinere sociale
verbanden bestudeert → studie van manier waarop mensen de problemen van het samenleven
kunnen oplossen
-drie niveaus: -micro: gezinnen, speelgroepen, vrienden
-meso: vakbonden, bedrijven, kerken, verenigingen, scholen
-macro: samenleving, verzorgingsstaat
-waarnemen: selectieve waarneming, afhankelijk van
positie/kennis/voorkeur/afkeur/referentiekader, waardevrijheid bestaat niet
-toeval bestaat niet:
-Seeing the strange in the familiar and the general in the particular, linking our behaviours to
broader social forces
-The ability to see things socially and how things interact and influence each other.
-”Neither the life of an individual nor the history of a society can be understood without
understanding both”
-sociale structuren: dominante maatschappelijke institutie, processen en mechanismen zorgen
voor de maatschappelijke orde
→ individueel gedrag draagt bij tot maatschappelijke fenomenen (voedingsgewoonten)
→ maatschappelijke fenomenen beïnvloeden individueel gedrag (cultuurverschillen)
-context bepaalt veel → men gedraagt zich zoals anderen in dezelfde ‘soort’ groep
-alles is contingent (als het ook anders had kunnen zijn dan hoe het nu is, als het varieert in de
tijd, volgens de plaats, volgens de omstandigheden), maar niet arbitrair ⇒ als het ook anders
had kunnen zijn dan hoe het nu is, als het varieert in de tijd, volgens de plaats, volgens
de omstandigheden
-zelfdoding is vaak sociaal bepaald en niet individueel
,-littekeneffect: bij lage kwaliteit van arbeid + wegvallen van betaalde arbeid → gevolgen neem je
mee
-ziekte en dood lijken individuele kenmerken, maar hebben een sociaal component met werk,
leefomstandigheden, woonomstandigheden,...
-’magische driehoek’:
⇒ samenleving beïnvloed ons
-voorspellen is niet eenvoudig → economen zijn beter in het voorspellen van het verleden dan
van de toekomst
Samenleving als veld van tegengestelde krachten
1 actor-factor dilemma: uw gedrag heeft invloed op de samenleving
,-self-fulfilling: mensen gaan zich gedragen naar verwachtingen en doen ze zo uitkomen
vb. beurs: speculaties over stijgingen doen aandelen kopen en drijven zo de koers op
-self-destroying:
vb. Verkiezingspeilingen: als jouw partij voorspeld wordt te winnen ga je niet stemmen,
waardoor je partij uiteindelijk niet wint
⇒ probleem collectieve actie: het is niet omdat mensen een gemeenschappelijk belang hebben,
ze zich hiervoor ook inzetten
-collectieve goederen: goederen voor iedereen van de gemeenschap (openbaar vervoer)
, -collectieve actie: in ieders belang, maar als er veel mensen betrokken zijn, hebben wij daar
weinig vat op
→ rationeel individu zal steeds proberen te profiteren van collectieve goe, ongeacht eigen inzet
→ het sociale reguleert zichzelf niet → samenlevingen moeten dus bepaalde instellingen
ontwikkelen om zich te regelen (markt en staat)
→ rational-choice theorie: doctrinair → mens is sociaal wezen
-elk individu maakt onontkoombaar deel uit van een samenlevingsverband → ondanks onze
persoonlijke eigenschappen zijn we altijd vertegenwoordigers van onze samenleving + buiten
sociale weefsel kunnen we niet overleven
-aliënatie/vervreemding: het behoort tot essentie van menselijk bestaan dat zijn scheppingen
een eigen leven gaan leiden en zich zelfs tegen hem keren
-comte: Samenspel tussen statica en dynamica (samenleving is zowel statisch als dynamisch)
leidt er toe dat grondige maatschappelijke verschuivingen meestal lang duren
-collecties conformisme: individuen zijn niet vrij en ongebonden + samenleving is geen
onpersoonlijk gedrocht dat de vrijheid beknot
2 Nature vs. nurture-debate: ‘men wordt niet als vrouw geboren, maar als vrouw gemaakt’
-mogelijkheden:
-gezondheidszorg
-onderwijsmogelijkheden
-geografische mobiliteit
-veiligheid
-kinderwens
-digitale communicatie
