Prof De Neve
STATISTIEK I
2025-2026
,
,HOOFDSTUK 1: WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK OP BASIS VAN DE EMPIRISCHE CYCLUS
1. DE EMPIRISCHE CYCLUS: GRONDSCHEMA
• Wetenschap: consensus verkrijgen → in theorieën gieten
• Cyclus = meerdere keren kennis verwerven
• Eindigen met open vragen → cyclus opnieuw doornemen
observatie
• Cyclus
◦ Observatie: waarnemen/verzamelen van empirisch
feitenmateriaal
◦ Inductie: hypotheses formuleren op basis van de
observatie evaluatie inductie
◦ Deductie: opstellen van voorspellingen op basis van de
hypotheses
◦ Toetsing: aftoetsen van de voorspelling op basis van
nieuw empirisch feitenmateriaal
◦ Evaluatie: resultaat van de toetsing kritisch beoordelen
toetsing deductie
2. DE EMPIRISCHE CYCLUS: EEN VOORBEELD
→ onderzoek digitaal schermgebruik en mentaal welzijn
• Observatie: Schermgebruik: positieve of negatieve invloed?
• Inductie: Goudlokje-principe = beperkt is oke, te veel is niet oke
• Deductie: Mentaal welzijn zal niet dalen bij een beperkt schermgebruik of Mentaal
welzijn zal wel dalen bij een overmatig schermgebruik
• Toetsing: gegevens van 120 115 Engelse scholieren, gemiddeld genomen in lijn met de
deductie
• Evaluatie
◦ Goudlokje-principe kunnen we niet verwerpen (maar ook niet bewijzen)
◦ Wijziging in mentaal welzijn eerder beperkt
◦ Geen causaal besluit
◦ Vervolgonderzoek is nodig (de cyclus dus)
3. STATISTIEK BINNEN DE EMPIRISCHE CYCLUS
• Statistiek = de wetenschap van het leren uit data en van het meten, controleren en communiceren van onzekerheid
◦ Data = gegevens
◦ Meten, controleren en communiceren = nooit met 100% iets bewijzen maar wel zoveel mogelijk cyclus doorlopen op
zekerder te worden
◦ Je hebt statistiek nodig binnen de cyclus
• Statistische geletterdheid = het vermogen om te redeneren door middel van statistiek en data
◦ Zonder geletterdheid soms in vallen trappen want andere onderliggende reden voor het resultaat mogelijk
• Statistiek is relevant voor:
◦ Het formuleren van de onderzoeksvraag die kan beantwoord worden door middel van data
◦ Het ontwerpen van de studie en het verzamelen van de data
◦ Het verkennen van de verzamelde data via beschrijvende analyses
◦ Het formuleren van conclusies die verder reiken dan de geobserveerde data via inductieve analyses
,
STATISTIEK I
2025-2026
,
,HOOFDSTUK 1: WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK OP BASIS VAN DE EMPIRISCHE CYCLUS
1. DE EMPIRISCHE CYCLUS: GRONDSCHEMA
• Wetenschap: consensus verkrijgen → in theorieën gieten
• Cyclus = meerdere keren kennis verwerven
• Eindigen met open vragen → cyclus opnieuw doornemen
observatie
• Cyclus
◦ Observatie: waarnemen/verzamelen van empirisch
feitenmateriaal
◦ Inductie: hypotheses formuleren op basis van de
observatie evaluatie inductie
◦ Deductie: opstellen van voorspellingen op basis van de
hypotheses
◦ Toetsing: aftoetsen van de voorspelling op basis van
nieuw empirisch feitenmateriaal
◦ Evaluatie: resultaat van de toetsing kritisch beoordelen
toetsing deductie
2. DE EMPIRISCHE CYCLUS: EEN VOORBEELD
→ onderzoek digitaal schermgebruik en mentaal welzijn
• Observatie: Schermgebruik: positieve of negatieve invloed?
• Inductie: Goudlokje-principe = beperkt is oke, te veel is niet oke
• Deductie: Mentaal welzijn zal niet dalen bij een beperkt schermgebruik of Mentaal
welzijn zal wel dalen bij een overmatig schermgebruik
• Toetsing: gegevens van 120 115 Engelse scholieren, gemiddeld genomen in lijn met de
deductie
• Evaluatie
◦ Goudlokje-principe kunnen we niet verwerpen (maar ook niet bewijzen)
◦ Wijziging in mentaal welzijn eerder beperkt
◦ Geen causaal besluit
◦ Vervolgonderzoek is nodig (de cyclus dus)
3. STATISTIEK BINNEN DE EMPIRISCHE CYCLUS
• Statistiek = de wetenschap van het leren uit data en van het meten, controleren en communiceren van onzekerheid
◦ Data = gegevens
◦ Meten, controleren en communiceren = nooit met 100% iets bewijzen maar wel zoveel mogelijk cyclus doorlopen op
zekerder te worden
◦ Je hebt statistiek nodig binnen de cyclus
• Statistische geletterdheid = het vermogen om te redeneren door middel van statistiek en data
◦ Zonder geletterdheid soms in vallen trappen want andere onderliggende reden voor het resultaat mogelijk
• Statistiek is relevant voor:
◦ Het formuleren van de onderzoeksvraag die kan beantwoord worden door middel van data
◦ Het ontwerpen van de studie en het verzamelen van de data
◦ Het verkennen van de verzamelde data via beschrijvende analyses
◦ Het formuleren van conclusies die verder reiken dan de geobserveerde data via inductieve analyses
,
